VII SA/Wa 627/17

WyrokWSA w Warszawie2018-01-12

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały tryb legalizacji samowoli budowlanej określony w art. 48 Prawa budowlanego do budowy odcinka sieci wodociągowej wraz z przyłączami, czy też powinny zastosować tryb określony w art. 49b Prawa budowlanego, a także czy wszyscy wskazani w decyzji adresaci byli inwestorami w rozumieniu przepisów?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej E. K. i K. K., uznając, że organy zaniechały ustalenia wszystkich okoliczności powstania sieci i przyłączy oraz arbitralnie przyjęły, że osoby te były inwestorami. Sąd podkreślił, że tryb legalizacji samowoli budowlanej przyłączy określony jest w art. 49b Prawa budowlanego, a różne tryby postępowania w sprawach samowoli budowlanej zasadniczo się wykluczają i nie mogą być łączone w jednym postępowaniu. W pozostałej części skargę oddalono, uznając, że organy prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego wobec pozostałych właścicieli nieruchomości, którzy nie przedłożyli wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego odcinka przewodu wodociągowego wraz z przyłączami w ciągu dojazdowym do nieruchomości. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę tego obiektu, stosując tryb określony w art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie trybu legalizacji oraz arbitralne przyjęcie, że są inwestorami. Sąd częściowo uwzględnił skargę, uchylając decyzję w stosunku do niektórych skarżących z powodu braku wystarczającego materiału dowodowego co do ich statusu inwestorów i niewłaściwego zastosowania trybu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w części nakazującej E. K. i K. K. rozbiórkę wybudowanego odcinka wodociągowego wraz z przyłączami w ciągu dojazdowym do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...],[...],[...]; w pozostałej części skargę oddala; zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. K. i K. K. - kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant st.sekr.sąd. Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. D.-W., B. J. K.-N., E. K., K. K., M. N., P. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w części nakazującej E. K. i K. K. rozbiórkę wybudowanego odcinka wodociągowego wraz z przyłączami w ciągu dojazdowym do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...],[...],[...]; II. w pozostałej części skargę oddala; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. K. i K. K. - kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej jako [...]WINB – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r. poz. 23) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r., poz. 290) , po rozpatrzeniu odwołań [...] oraz [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], dalej jako PINB, Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...], nakazującej [...] rozbiórkę wybudowanego odcinka przewodu wodociągowego wraz z przyłączami w ciągu dojazdowym do nieruchomości przy ul. [...] w [...] – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Na skutek pisma skierowanego do PINB, o zajęcie stanowiska w sprawie dotyczącej samowolnie wybudowanego przyłącza wodociągowego do nieruchomości przy ul. [...] i [...] w [...], w dniu 17 sierpnia 2010 r. przeprowadzono czynności kontrolne. W ich trakcie stwierdzono, że w drodze ul. [...] poprowadzona została instalacja wodociągowa. Z ulicy [...] na wysokości dojazdu pociągnięto sieć wodną na długości 45,0 m do wykonanego przyłącza do budynków [...], z którego w odległości ok. 13,5 m wykonano drugie przyłącze do budynku [...]. Są to budynki jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej. Przy ogrodzeniu wzdłuż na całej długości dojazdu poprowadzona jest instalacja gazowa i elektryczna. Sieć wodna została wykonana w odległości ok. 3,0 m od ogrodzenia w/w nieruchomości. Szerokość dojazdu pomiędzy ogrodzeniami nieruchomości usytuowanych po obu stronach ulicy wynosi ok. 10,00 m. Instalacja wykonana została w 2008 r. bez zgody organu administracji architektoniczno - budowlanej i wiedzy oraz nadzoru MPWiK. Wobec powyższego w dniu [...] sierpnia 2010 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej przedmiotowego przyłącza wodociągowego. Postanowieniem PINB Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. nałożono na Inwestorów obowiązek przedstawienia dokumentów wymaganych art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Inwestorzy zastosowali się do obowiązku i w dniu 12 lipca 2011 r. przedłożyli wymagane dokumenty. Następnie PINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2011 r. ustalił dla inwestorów opłatę legalizacyjną za samowolnie wybudowanie przyłącze wodociągowe w wysokości 5 000 zł. Jednakże [...]WINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej jako GINB, z dnia [...] października 2014 r. stwierdził nieważność w/w postanowienia PINB z dnia [...] września 2011 r. Swoją decyzję GINB oparł na argumentacji ,że PINB błędnie - niezgodnie z wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2010 r - określił przedmiot postępowania. W konsekwencji błędnie określił tryb właściwy do rozpatrzenia niniejszej sprawy. W ocenie GINB organ powiatowy powinien zastosować tryb przewidziany w art. 48 ustawy Prawo budowlane. W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego ustalił, że do przedmiotowego odcinka sieci w ul. [...] przyłączony jest również budynek mieszkalny jednorodzinny usytuowany przy ul. [...] w [...] będący własnością pp. [...]. Organ podkreślił, że zawiadomieniem z dnia 17 lutego 2015 r., a następnie z dnia 1 marca 2016r. oraz 14 września 2016 r. PINB [...] poinformował strony o prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej wybudowanego odcinka przewodu wodociągowego wraz z przyłączami w ciągu dojazdowym do nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Z uwagi na powyższe organ nadzoru budowlanego zgodnie z wytycznymi organu wyższej instancji, postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. wstrzymał prowadzenie samowolnych robót budowlanych związanych z budową odcinka przewodu wodociągowego wraz z przyłączami w ciągu dojazdowym do nieruchomości przy ul. [...] w [...], oraz nałożył na [...] obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Przed upływem wyznaczonego terminu [...] wystąpili pismem z dnia 10 czerwca 2016 r. o przedłużenie terminu do złożenia wymaganych dokumentów, który okazał się zbyt krótki do wypełnienia nałożonego obowiązku. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. PINB wyznaczył nowy termin do złożenia dokumentów do dnia 31 sierpnia 2016 r. Mimo przedłużenia terminu inwestorzy nie przedłożyli żądanych dokumentów. Decyzją Nr [...] z [...] listopada 2016 r. PINB nakazał A[...] rozbiórkę wybudowanego odcinka przewodu wodociągowego wraz z przyłączami w ciągu dojazdowym do nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Wydając decyzję organ podkreślił, że zgodnie z art. 48 ust. 4 w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 mówiący, iż właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołania od w/w rozstrzygnięcia, w ustawowym terminie, złożyli: [...]. Rozpatrując całość sprawy [...]WINB wskazał, że jego podstawowym obowiązkiem jako organu nadzorczego jest rozpatrzenie sprawy w całości zgodnie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej. W ocenie [...]WINB decyzja organu I instancji Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. jest prawidłowa, zaś argumenty podnoszone w odwołaniach nie mają wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ II instancji podniósł, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przyłączy wodociągowych ponadto jak wynika z treści art. 29 ust. 2 pkt 11 w/w ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie sieci wodociągowych. Co się tyczy art. 30 ust. 1 pkt 1 i 2 zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 budowa o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, 5-19 i 20a-21, wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 oraz 9-13. Natomiast, jak stwierdził organ, w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia jedynie z budową przyłącza wodociągowego czy też przebudową sieci wodociągowej, z uwagi na fakt, że inwestorzy samowolnie wybudowali odcinek sieci wodociągowej (przewodu) wraz z przyłączami w ciągu dojazdowym do nieruchomości przy ul. [...], na wykonanie którego zobowiązani byli uzyskać pozwolenie na budowę. Organ podkreślił, że słuszność i prawidłowość w/w stanowiska potwierdził również GINB. Organ powiatowy zobligowany był zastosować tryb przewidziany w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ podniósł, że w myśl art. 48 ust 2 ustawy Prawo budowlane: jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, tj.: właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego łub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].04.2016r. organ powiatowy wstrzymał prowadzenie samowolnych robót budowlanych związanych z budową odcinka przewodu wodociągowego wraz z przyłączami w ciągu dojazdowym do nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz nałożył na w/w strony obowiązek złożenia, w terminie dwóch miesięcy, określonych dokumentów. Inwestorzy nie wypełnili w/w obowiązku. Postanowienie zawierało stosowne pouczenie mówiące, że nieprzedłożenie żądanych dokumentów skutkować będzie rozbiórką obiektu. Mając na uwadze powyższe, w ocenie [...]WINB, w omawianej sprawie nie ma możliwości legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej, a PINB [...] zasadnie wydał zaskarżone rozstrzygnięcie Nr [...] i nakazał dokonanie rozbiórki wybudowanego odcinka przewodu wodociągowego wraz z przyłączami w ciągu dojazdowym do nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W kwestii nomenklatury przedmiotu postępowania administracyjnego organ II instancji podkreślił, że postępowanie niniejsze dotyczyło nie tylko przyłącza wodociągowego, ale również sieci wodociągowej w ciągu dojazdowym do nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Nawiązując do zarzutów naruszenia przez organ powiatowy art. 7, 77, oraz 107 Kpa, [...]WINB zaznaczył, że organ odwoławczy co do zasady w ramach postępowania rozpoznawczego jest zobowiązany poddać decyzję organu pierwszej instancji kompleksowej analizie i dokonać merytorycznej oraz prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji, a wyniki tej oceny winny zostać zawarte w uzasadnieniu decyzji odpowiadającej wymaganiom art. 107 § 3 Kpa, co zostało w niniejszej sprawie uczynione. W świetle dokonanych ustaleń [...]WINB utrzymał zaskarżoną decyzję PINB z [...] listopada w mocy. Na powyższą decyzję pismem z dnia 17 lutego 2017 r. [...] wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono • naruszenie przepisów postępowania tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie stron do udziału w postępowaniu toczącym się przed organem II instancji, niezawiadomienie ich o zakończeniu postępowania dowodowego oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego; • naruszenie przepisów postępowania tj. art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa poprzez przyjęcie, że wybudowane przez skarżących przyłącze stanowi sieć wodociągową, podczas gdy w materialne wyemitowanym przez [...] (http:// [...])[...] - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, piastun organu który wydał decyzję w I instancji wskazał, że w jego ocenie instalacja wybudowana przez skarżących jest przyłączem, a nie elementem sieci wodociągowej, a stanowisko to jest sprzeczne z przyjętą przez organ I instancji oceną charakteru ww. instalacji. • naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 80 k.p.a. m.in. poprzez: - zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - a w szczególności ustalenia charakteru wybudowanej przez skarżących instalacji i oparcie się w tym zakresie na stanowisku GINB wyrażonym w postanowieniu z dnia [...] października 2014 r. ([...]), a w konsekwencji arbitralne przyjęcie, że w sprawie mamy do czynienia z wybudowaniem fragmentu sieci wraz z przyłączami (wg organu: odcinka przewodu wodociągowego wraz z przyłączami), a nie jedynie przyłącza wodociągowego; - zaniechanie ustalenia okoliczności powstania przyłącza nieruchomości przy ul. [...] i arbitralne przyjęcie, że [...] byli inwestorami, którzy posadowili instalację, której rozbiórkę nakazano w zaskarżonej decyzji; • naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo to, że jej sentencja nie pozwala na precyzyjne i niebudzące żadnych wątpliwości ustalenie nałożonego na skarżących obowiązku, a w konsekwencji uniemożliwia zastosowanie się do orzeczonego wobec skarżących nakazu rozbiórki; • naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 52 ustawy prawo budowlane (dalej: p.b.) poprzez przyjęcie, że skarżący [...] byli inwestorami i samowolnie wybudowali odcinek sieci wodociągowej wraz z przyłączami (których dotyczy decyzja), a w konsekwencji winni być adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę, podczas gdy nie brali oni udziału w procesie budowy ww. elementów (ew. nie brali udziału w procesie budowy wszystkich elementów); • naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 48 p.b. Poprzez nakazanie rozbiórki odcinka przewodu wodociągowego (sieci) wraz z przyłączami, podczas gdy tryb dotyczący legalizacji samowoli budowlanej (i rozbiórki) przyłączy określony został przepisem art. 49b p.b. Wobec powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie decyzji [...]WINB oraz poprzedzającej ją decyzji PINB ora zwrot kosztów postępowania. Organ pismem z dnia 14 marca 2017 r. udzielającym odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podniesione w skardze zarzuty [...]WINB uznał za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrolowana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. - są częściowo zgodne z prawem , za wyjątkiem tych ich części, które odnoszą się do zobowiązania opisanego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. , skierowanego do [...]. Istota sporu w sprawie niniejszej odnosi się do kwestii, czy organy administracji zasadnie przyjęły, że [...] , a także [...] dokonali wybudowania przewodu wodociągowego wraz z przyłączami w ciągu dojazdowym do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], a następnie uchybili nałożonemu przez organ obowiązkowi przedłożenia dokumentów wymaganych art. 48 ust.3 prawa budowlanego , w zakreślonym w tym celu terminie, co uzasadniło wydanie decyzji opisanej na wstępie. Analiza akt sprawy bezsprzecznie prowadzi do wniosku, że [...] są - w rozumieniu art. 52 prawa budowlanego - właścicielami nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...] - do których wybudowany został przewód wodociągowy wraz z przyłączami - bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Powyższe udokumentowane jest zapisem projektu budowlano-wykonawczego budowy przewodu wodociągowego wykonanego przez mgr inż. [...] w 2006r., protokołem oględzin nieruchomości dokonanych w dniu17 sierpnia 2010r. jak również treścią pisma inwestorów z dnia 23 marca 2010r., które to pismo skierowali do MPWiK. Wynika także z uzasadnienia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. stwierdzającej nieważność decyzji PINB z dnia [...] września 2011r.o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, którego argumentację Sąd w sprawie niniejszej w całości podziela i akceptuje. Fakt ten uprawniał organ powiatowy do zastosowania procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 prawa budowlanego. Przepis art. 48 dotyczy bowiem rozbiórki lub legalizacji obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, o czym świadczy treść ust. 1 tego art. Przeprowadzona zaś przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego procedura legalizacyjna nie narusza dyspozycji art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ ten prawidłowo zatem wstrzymał prowadzenie samowolnych robót budowlanych oraz nałożył na [...] obowiązek przedstawienia, dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 prawa budowlanego, a następnie na wniosek stron przedłużył ten termin do dnia 31 sierpnia 2016r. Z akt sprawy wynika, że także w ponownie wyznaczonym terminie zobowiązani nie przedłożyli wymaganych postanowieniem dokumentów. W tym miejscu wyjaśnić należy, że termin wykonania obowiązku przedstawienia wymienionych dokumentów, określonych w art. 48 ust. 3, jest terminem procesowym (instrukcyjnym), którego określenie ustawodawca pozostawił organowi wydającemu postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2. Termin przedłożenia wymaganych dokumentów określa sam organ w ramach posiadanego przez siebie luzu decyzyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 28/10, LEX nr 953061). Niemniej termin ten powinien zostać określony w sposób odpowiadający realiom rozpoznawanej sprawy, przy czym musi być wystarczająco długi, by umożliwić stronie skuteczne spełnienie nałożonych na nią obowiązków . Termin ten nie ma charakteru metarialnoprawnego, jest terminem procesowym, który może być przez organ zarówno przedłużany, jak i skracany (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 28/10, LEX nr 953061). Strona może zatem podnosić ewentualny zarzut wyznaczenia zbyt krótkiego terminu albo jego nieprzedłużenia, przy czym bezsprzecznie obowiązana jest jednak do przedłożenia wymaganych dokumentów (zob. A. Plucińska (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, LEX/el 2016). Nieprzedstawienie zaś przez wymienionych wyżej Skarżących wymaganych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 dokumentów obligowało organ do orzeczenia nakazu rozbiórki opisanego w treści decyzji PINB z dnia [...] listopada 2016r., zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 4 prawa budowlanego. W tym miejscu zaznaczenia wymaga, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 prawa budowlanego. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ nadzoru budowlanego nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ustawy , lecz wyda decyzję nakazująca przymusową rozbiórkę. Wykonanie nałożonych obowiązków jest bowiem obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis prawa budowlanego nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. Wbrew zarzutom Skarżących , w toku postępowania, w zakresie wyżej wskazanym, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ ma wynik sprawy. Rozpoznając sprawę przedmiotowej samowoli budowlanej, organy nadzoru budowlanego obu instancji dokonały prawidłowych i jednoznacznych ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ustalenia te były niezbędne i wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Orzekające organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Powyższe nie odnosi się jednakże do ustaleń i ocen sformułowanych przez organy obu instancji w odniesieniu do [...]. W aktach sprawy brak jest, w ocenie sądu, materiału dowodowego, który pozwoliłby na przyjęcie , że wyżej wymienieni - analogicznie jak pozostałe osoby wymienione w treści kwestionowanej decyzji - , dokonali wybudowania przewodu wodociągowego wraz z przyłączami w ciągu dojazdowym do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], a następnie uchybili nałożonemu przez organ obowiązkowi przedłożenia dokumentów wymaganych art. 48 ust.3 prawa budowlanego , w zakreślonym w tym celu terminie, co uzasadniło wydanie decyzji opisanej na wstępie także w stosunku do nich. Sąd podziela zarzuty skargi , że organy zaniechały w sprawie niniejszej ustalenia wszystkich okoliczności powstania sieci i przyłączy na nieruchomości przy ul. [...] i arbitralne przyjęły, że [...] byli inwestorami, którzy posadowili instalację, której rozbiórkę nakazano w zaskarżonej decyzji. Podkreślenia jednocześnie wymaga , że tryb dotyczący legalizacji samowoli budowlanej (i rozbiórki) przyłączy określony został przepisem art. 49b prawa budowlanego. W istotnym w zakresie rozróżnienia udziału każdego ze Skarżących w przy realizacji inwestycji będącej przedmiotem postępowania należy wskazać, że poszczególne tryby dotyczące legalizacji samowoli budowlanej zasadniczo wzajemnie się wykluczają, dotyczą bowiem innych przypadków samowoli budowlanej i nie mogą być łączone w jednym postępowaniu administracyjnym . Organ musi więc ustalić, z jakim charakterem samowoli budowlanej ma do czynienia w konkretnej sprawie tj. czy budowa wymagała pozwolenia na budowę lub była budową, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2bi19a, wymagającą zgłoszenia - art. 48, czy budowa wymagała zgłoszenia, a nie była budową, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a - art. 49b, czy też nastąpił inny przypadek nielegalnego prowadzenia robót budowlanych -art. 50-51, aby móc następnie zastosować odpowiedni tryb postępowania . Jeżeli zaś w trakcie postępowania prowadzonego w jednym z wyżej wskazanych trybów okaże się, że samowola spełnia przesłanki właściwe dla prowadzenia postępowania w innym trybie, postępowanie prowadzone na podstawie przepisu niemającego zastosowania do stanu faktycznego sprawy powinno zostać umorzone, organ zaś powinien wszcząć postępowanie w trybie właściwym. Obowiązuje bowiem zasada, że każde postępowanie administracyjne musi być prowadzone w ściśle określonym przedmiocie, odrębne zaś tryby postępowania obejmują każdy z rodzajów samowoli budowlanej. Ustalenie więc podczas toczącego się postępowania, że było ono wobec wadliwego ustalenia jego przedmiotu prowadzone niewłaściwie, skutkuje tym, że niezbędne jest orzeczenie o umorzeniu tego wadliwego postępowania i w konsekwencji - podjęcie nowego postępowania już po prawidłowym ustaleniu jego przedmiotu. Naruszenie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dyspozycji art. 10 § 2 k.p.a., poprzez uniemożliwienie [...] wypowiedzenia się co do faktu, że nie byli inwestorami przy budowie spornej instalacji nie mogło mieć, zdaniem Sądu , wpływu na wynik sprawy. W świetle art.52 prawa budowlanego , decydujący dla istnienia po ich stronie obowiązku dokonania czynności nakazanych w decyzji o której mowa w art.48 prawa budowlanego , jest bowiem bezsporny fakt, że są oni właścicielami objętych postępowaniem nieruchomości. Z tych samych przyczyn , bez znaczenia dla poprawności dokonanego w sprawie rozstrzygnięcia, jest okoliczność, że [...] nabyli swoją nieruchomość w toku postępowania od pierwotnej inwestorki [...]. Istotną bowiem okolicznością jest fakt, że wszystkie w/w osoby są właścicielami nieruchomości podłączonych do przedmiotowego odcinka sieci wodociągowej. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy , Sąd nie znajduje uzasadnionych przyczyn, dla których uczynienie stroną postępowania inwestora miałoby zyskać prymat nad obowiązkami właściciela nieruchomości w tym względzie. Wbrew treści skargi w ocenianej sprawie, w części objętej oddaleniem skargi, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z tej przyczyny, że sentencja decyzji nie pozwala na precyzyjne i niebudzące żadnych wątpliwości ustalenie nałożonego na Skarżących obowiązku, a w konsekwencji uniemożliwia zastosowanie się do orzeczonego wobec nich nakazu rozbiórki. Sformułowanie treści decyzji przez organ I instancji nie budzi zastrzeżeń Sądu, jest ona jasna i nie budząca wątpliwości interpretacyjnych , a tym samym nadaje się do wykonania i ewentualnej egzekucji. Zdaniem Sądu , organy przeprowadziły postępowanie z poszanowaniem art.7,77,i 80 k.p.a. Zebrały i przeanalizowały materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., oraz odpowiada wynikającej z art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania w tej części, która odnosi się do ustaleń i ocen sformułowanych i skierowanych do [...], natomiast naruszają wskazane przepisy w tej ich części , która dotyczy [...], co stało się podstawą uwzględnienia skargi . Ponownie rozpoznając sprawę, w części uwzględnionej skargą, organy administracji przeprowadzą postępowanie mając na uwadze zaprezentowane stanowisko Sadu oraz obowiązujące przepisy prawa. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak na wstępie podstawie art. 151, art. 145 § 1 pkt.1 lit.c oraz art.200 i 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło