VII SA/Wa 630/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-08
Skład orzekający: Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utrzymuje się z renty, chorobowego i dochodów z działalności gospodarczej jako 1% udziałowiec spółki cywilnej, a także otrzymuje pomoc od córki, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Utrzymując się z dochodu około 1603,53 zł miesięcznie, przy zmiennych dochodach z działalności gospodarczej i pomocy córki, poniesienie kosztów sądowych w kwocie 500 zł (wpis od skargi) oraz potencjalnych przyszłych kosztów (wpis od skargi kasacyjnej, opłata za uzasadnienie) przekraczałoby jego możliwości finansowe.Stan faktyczny
Wnioskodawca R.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca przedstawił swoje dochody z renty, chorobowego i działalności gospodarczej jako 1% udziałowiec spółki cywilnej, a także wskazał na pomoc córki w opłatach. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a następnie ocenił sytuację finansową wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Przyznano R.S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : nakazu wykonania robót budowlanych postanawia : przyznać R.S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 10 kwietnia 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez J.S. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu renty i chorobowego wynoszącego w 2011 r. 1.550,05 złotych oraz z dochodu uzyskiwanego z tytułu działalności gospodarczej wynoszącego w 2011 r. 53,48 złotych.
Wnioskodawca podał, że jego miesięczny dochód brutto w 2011 r. wynosił 1.603,53 złotych, w 2010 r. – 934,67 złotych, w 2009 r. - 879,90 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 38 m ² oraz nieruchomość o powierzchni 3.324 m ². Oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. Dodał, że ponosi koszty z tytułu zakupu lekarstw w wysokości od 250,00 do 350,00 złotych miesięcznie.
Zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi, należało wskazać branżę oraz charakter wykonywanej pracy oraz jakie uzyskał dochody lub też poniósł straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w trzech ostatnich miesiącach. Wezwano wnioskodawcę do podania, czy samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby, jeśli tak, należało wskazać ile osób oraz czy ponosi koszty związane z wynajmem lokalu na prowadzeniem działalności gospodarczej, czy też nie, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość. Zapytano wnioskodawcę jakie ponosi obecnie miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu o powierzchni 38 m ², należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, czynsz, podatek, itp.) oraz jaką kwotę przeznacza miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.). Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy). Zapytano wnioskodawcę czy posiada kredyty, zadłużenia, jeśli tak, należało wskazać na jaką kwotę i ile wynosi miesięczna rata spłaty kredytu bądź zadłużenia oraz czy wnioskodawca otrzymuje pomoc od rodziny, dzieci, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Wezwano wnioskodawcę także do nadesłania wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 25 kwietnia 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Wynika z nich, że wnioskodawca jest udziałowcem w 1% spółki cywilnej C. prowadzącej działalność w branży budowlanej bez obowiązku świadczenia na jej rzecz pracy. Wnioskodawca podał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w miesiącu styczniu 2012 r. uzyskał dochód w wysokości 170,58 złotych, w lutym minus 1,82 złotych, w marcu w wysokości 964,69 złotych. Wnioskodawca wyjaśnił, że działalność gospodarczą prowadzi w formie spółki cywilnej C., jako jej udziałowiec, a spółka zatrudnia 4 osoby. Oświadczył, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie ponosi żadnych kosztów związanych z opłatami za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek od nieruchomości. Podał, że na bieżące potrzeby życia codziennego oraz zakup lekarstw przeznacza miesięcznie około 1.500,00 złotych. Oznajmił, że nie posiada pojazdów mechanicznych, kredytów, zadłużeń. Dodał, że otrzymuje pomoc od córki w postaci dokonywanych opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek od nieruchomości i innych. Wnioskodawca poinformował, że nie posiada konta bankowego.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał on, iż zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca utrzymujący się z dochodu uzyskiwanego z tytułu renty i chorobowego w wysokości około 1.603,53 złotych miesięcznie oraz przy pomocy córki nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego w sprawie. Zaznaczyć należy, że z tytułu bycia udziałowcem w 1% w spółce cywilnej C. wnioskodawca uzyskuje czasami dochód jak w marcu 2012 r. w wysokości 964,69 złotych, jednak wysokość tego dochodu nie jest stała i pewna. W styczniu 2012 r. dochód ten był niewielki i wyniósł 170,58 złotych, ale w lutym wnioskodawca poniósł stratę.
Uznano zatem, że poniesienie przez wnioskodawcę pełnych kosztów sądowych w sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 500,00 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jak również ewentualnych późniejszych kosztów, takich jak ewentualny wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250,00 złotych, czy opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia w wysokości 100,00 złotych, czy wpis od ewentualnego zażalenia jest to wydatek przekraczający możliwości finansowe wnioskodawcy, który spowodowałby uszczerbek w jego środkach utrzymania koniecznego.
Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło