VII SA/Wa 630/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-11
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych w celu dostosowania utwardzenia działki do wymogów planu miejscowego jest prawidłowa, jeśli wcześniej wydano decyzję umarzającą postępowanie w sprawie tego utwardzenia, uznając je za zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie wyjaśniły należycie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie uwzględniły w sposób prawidłowy decyzji o umorzeniu postępowania dotyczącej utwardzenia działki, która wcześniej została uznana za zgodną z prawem. Pominięcie tej decyzji mogło prowadzić do sprzecznych rozstrzygnięć w tej samej materii i naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej.Stan faktyczny
Skarżący R. S. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie robót budowlanych polegających na wymianie betonowego utwardzenia działki na kratkę trawnikową. Skarżący podnosił, że wcześniej wydano decyzję umarzającą postępowanie w sprawie utwardzenia działki, uznając je za zgodne z prawem. Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-mieszkalnego, który został zrealizowany bez pozwolenia na budowę przed 1995 r.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2012 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Przedmiotem skargi wniesionej przez R. S. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2012 r. Nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] listopada 2011 r. Nr [...].
Wymienioną decyzją z [...] listopada 2011 r. organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego, w oparciu o art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), nakazał R. S. wykonanie robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia budynku gospodarczo-mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z przepisami, tj. wymianę betonowego utwardzenia działki na utwardzenie wykonane z kratki [...], zgodnie z przedłożoną inwentaryzacją architektoniczno-budowlaną sporządzoną przez tech. arch. E. D.. Roboty należy wykonać, jak określił organ, w terminie do 30 kwietnia 2012 r., a o ich wykonaniu powiadomić tut. Inspektorat. Inwestor po wykonaniu czynności określonych powyżej, ma obowiązek uzyskania (jak wskazał organ) decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] podał, że na wniosek R. S. z 29 grudnia 2004 r., zawiadomieniem z 2 września 2005 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie budynku mieszkalno-gospodarczego, wybudowanego samowolnie na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] . Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 30 września 2008 r. ustalono, że ww. budynek zrealizowano bez pozwolenia na budowę w 1991 r. Postanowieniem z [...] lipca 2009 r. nałożono na R. S. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej spornego budynku wraz z projektem zagospodarowania działki, sporządzonym na aktualnej mapie do celów projektowych, zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie zakończenia budowy, oceny technicznej obiektu oraz protokołów badań i sprawdzeń instalacji, w które wyposażony jest budynek. W dniu 5 listopada 2009 r. wymagana dokumentacja została złożona. Wyrokiem z 29 listopada 2010 r. wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję Nr [...] z [...] lutego 2010 r. nakazującą R. S. rozbiórkę budynku mieszkalno-gospodarczego wybudowanego na ww. działce nr ewid. [...] obręb [...] w [...]. W świetle wskazanego wyroku Sądu (sygn. akt VII SA/Wa 1210/10), organ powinien dokonać zgodności obiektu z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. I dalej, organ wskazał, że w dniu [...] października 2011 r. przeprowadzono kolejne oględziny obiektu i ustalono, że budynek będący przedmiotem postępowania jest zgodny z przedłożoną inwentaryzacją architektoniczno-budowlaną opracowaną przez tech. arch. E. D. , za wyjątkiem terenów utwardzonych. Inwentaryzacja przewidywała wymianę utwardzenia betonowego na kratkę [...] celem doprowadzenia powierzchni biologicznie czynnej do zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obecnie działka położona jest na terenie, na którym obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Zgodnie z ustaleniami planu działka położona jest na terenie oznaczonym symbolem 12MN2 – przeznaczenie podstawowe to tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej intensywnej w układzie wolnostojącym i bliźniaczym z dopuszczeniem do funkcji podstawowej możliwości prowadzenia usług nieuciążliwych. W końcu, organ wskazał, iż w jego ocenie legalizacja przedmiotowego w sprawie obiektu jest możliwa po doprowadzeniu terenu działki do zgodności z przepisami ww. planu miejscowego, stąd też zaistniała konieczność zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.
W odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z [...] listopada 2011 r. R. S. wskazał na decyzję organu powiatowego z [...] sierpnia 2009 r. Nr [...], którą to (jak wyjaśnił), umorzono postępowanie prowadzone w sprawie wykonania utwardzenia działki nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] i tym samym zatwierdzono wykonanie tego utwardzenia.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] stycznia 2012 r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu powiatowego w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy podał, iż z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że budynek gospodarczo-mieszkalny usytuowany na działce nr eiwd. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] został zrealizowany samowolnie przed 1995 r. Trafnie zatem organ I instancji zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez badanie przesłanek z art. 37 oraz art. 40 tej ustawy, nakładając na jego podstawie obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w obrębie spornej inwestycji celem przywrócenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Po wykonaniu nałożonych decyzją organu I instancji robót budowlanych, obiekt będzie nadawał się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem i będzie pozostawał w zgodności z obowiązującymi przepisami. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że sporny obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z oceny technicznej z 2 listopada 2009 r. wynika bowiem, że stan techniczny budynku jest dobry i nadaje się on do użytkowania. W sprawie nie zaistniała zatem przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy z 1974 r. Następnie, organ odwoławczy wskazał, że badając istnienie przesłanek, które mogłyby skutkować wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, uwzględniono zalecenia Sądu zawarte w wyroku zapadłym w sprawie w dniu 29 listopada 2010 r. i wzięto pod uwagę obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dokonując oceny w tym zakresie nie stwierdzono, aby zaistniała sytuacja przewidziana w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. (albowiem sporny budynek znajduje się na terenie, który zgodnie z obowiązującym planem przeznaczony jest pod tego rodzaju zabudowę), natomiast ustalono, że obiekt pozostaje w sprzeczności z zapisami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego w kwestii powierzchni biologicznie czynnej, która została określona na minimum 60%. W tym miejscu organ odwoławczy wskazał na inwentaryzację architektoniczno-budowlaną obiektu złożoną do akt sprawy i zawarty w niej opis techniczny, w którym przewidziano -w celu dostosowania parametrów zagospodarowania działki o nr ewid. [...] do obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego- częściową rozbiórkę utwardzeń betonowych i w zastępstwie wykonanie utwardzeń z kratek trawnikowych [...]. Wskazał, że wykonanie powyższej zmiany ma na celu zwiększenie wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej do minimalnego dopuszczalnego wskaźnika wykazanego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na poziomie 60% ogólnej powierzchni działki. Wyjaśnił, że wprawdzie inwentaryzacja została sporządzona przed uchwaleniem obecnie obowiązującego planu, to jednak zawiera ona ustalenia w kontekście powierzchni biologicznie czynnej o wskaźniku min. 60%, który to wskaźnik pozostał niezmieniony również w obecnie obowiązującym planie. Dlatego też, jak stwierdził organ odwoławczy, decyzję organu I instancji należało uznać za prawidłową. Odpowiadając na zarzut podniesiony w odwołaniu organ wojewódzki podał, że postępowanie zakończone decyzją z [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] dotyczyło zgodności wykonanego utwardzenia z przepisami Prawa budowlanego, natomiast przedmiotowe postępowanie odnosi się do dostosowania przedmiotowego obiektu, w tym parametrów zagospodarowania ww. działki, do obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ podniósł również, iż orzekając w niniejszej sprawy był związany oceną prawną zawartą w wyroku z 29 listopada 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1210/10.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2012 r. skarżący – R. S. wniósł "o cofnięcie" obu decyzji wydanych w sprawie, w tym decyzji organu powiatowego z [...] listopada 2011 r. Podniósł, iż decyzją z [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie wykonania utwardzenia działki nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał (jak podał skarżący) na ocenę techniczną i stwierdził, że utwardzenie nie narusza przepisów Prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno-budowlanych, a co za tym idzie brak jest podstaw do wydania jakiegokolwiek nakazu administracyjnego w myśl przepisów Prawa budowlanego. Podnosząc powyższe skarżący stwierdził, że niniejsze postępowanie nie powinno dotyczyć utwardzenia działki, a tylko budynku. Zaznaczył też, że tylko budynku dotyczył wyrok Sądu z 29 listopada 2011 r. Do skargi skarżący załączył kopię ww. decyzji z [...]sierpnia 2009 r.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie z przyczyn, które zostały w niej podniesione.
Okoliczności wskazane w skardze wskazują -zdaniem Sądu- na to, że w sprawie co najmniej przedwcześnie (bo w oparciu o niepełny materiał dowodowy) przyjęto, iż wymaga ona załatwienia w trybie przewidzianym w art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
-W tym miejscu przypomnieć należy, iż przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego wydaną w oparciu o art. 40 ww. ustawy z 1974 r. i nakazującą wykonanie robót budowlanych wskazanych w jej sentencji celem doprowadzenia budynku na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie Sądu, orzeczenie to nie zostało poprzedzone właściwym postępowaniem dowodowym, tj. pozwalającym na wyjaśnienie wszystkich kwestii istotnych w sprawie, w szczególności tej, wskazanej przez skarżącego w odwołaniu, a związanej z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] sierpnia 2009 r. Nr [...]. Dostrzec przy tym trzeba, iż decyzja ta dotyczy utwardzenia działki nr ewid. [...] obr. [...] w [...] i uznaje roboty budowlane wykonane w tym zakresie za zgodne z przepisami prawa. Kwestionowana w sprawie decyzja utrzymuje zaś w mocy decyzję nakazują wymianę betonowego utwardzenia tej samej nieruchomości i wykonanie w to miejsce kratki z [...] z uwagi na zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
-Przed rozwinięciem powyższej kwestii, wskazać jednak trzeba, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją prowadzone było od 2005 r. i dotyczyło budynku gospodarczo-mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] w [...]. Jak ustaliły organy, i co nie jest w sprawie kwestionowane, budynek ten zrealizowany został bez pozwolenia na budowę i (co istotne) przed 1995 r. Słusznie więc przyjęto, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej. Słusznie też przyjęto, że w sprawie należało zastosować przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. W myśl bowiem art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przepisu art. 48 tej ustawy, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie, a więc przed dniem 1 stycznia 1995 r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Nakaz stosowania przepisów dotychczasowych wynikający z ww. art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. pociąga za sobą obowiązek właściwego zastosowania (w pierwszej kolejności) art. 37 lub art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. W zależności od wyników prowadzonego postępowania wyjaśniającego, właściwy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie określonych czynności, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami (w oparciu o art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r.) lub wydać decyzję o rozbiórce danego obiektu (na podstawie art. 37 tej ustawy). Przy czym zauważenia wymaga, iż wydanie decyzji o rozbiórce jest obowiązkowe w razie stwierdzenia przesłanek z art. 37 ust. 1 omawianej ustawy. W sytuacji nieustalenia w postępowaniu dowodowym przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2, a także - w przypadku nie skorzystania z art. 37 ust. 2, organ (w razie konieczności) przeprowadza postępowanie legalizacyjne przewidziane w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.
-Ocena przeprowadzona przez organy orzekające w sprawie w kontekście art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. nie wykazała, aby zaistniały przesłanki obligujące do wydania nakazu rozbiórki obiektu.
Organy wyjaśniły w toku postępowania, że wybudowany obiekt odpowiada wymogom technicznym przewidzianym dla takich obiektów i nie powoduje żadnych niebezpieczeństw lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków dla otoczenia. Zauważyć w tym miejscu należy, iż na potrzeby sprawy sporządzona została inwentaryzacja architektoniczno-budowlana budynku wraz z projektem zagospodarowania działki, zawierająca m.in. opinię techniczną. Dokumenty te sporządzone zostały przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi i wynika z nich, że budynek jest w stanie dobrym i nadaje się do użytkowania. Powyższe w sposób wystarczający świadczy o tym, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. (tj., że obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia).
Organy orzekające w sprawie stwierdziły również, że przedmiotowy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z ustaleniami obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszcza zabudowę takiego rodzaju. Wzięły pod uwagę aktualny plan miejscowy, zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. i opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...]z dnia [...]stycznia 2011 r. Zgodnie z ustaleniami tego planu, obiekt znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 12 MN2, dla którego jako przeznaczenie podstawowe przewidziano zabudowę mieszkaniową jednorodzinną intensywną w układzie wolnostojącym i bliźniaczym, a jako funkcje towarzyszące przeznaczeniu podstawowemu: usługi podstawowe nieuciążliwe i drobną wytwórczość w formie wbudowanej w zabudowę mieszkaniową. Jak wynika zaś z dokumentacji budowlanej sporządzonej dla potrzeb sprawy, sporny obiekt jest budynkiem gospodarczo-mieszkalnym, część gospodarcza znajduje się w piwnicy i na parterze budynku (w aktach sprawy wypis z ww. planu miejscowego potwierdzający powyższe ustalenia). Jednocześnie Sąd w tym miejscu zaznacza, iż analizując sprawę w kontekście art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. organy orzekające zobligowane były uwzględnić aktualny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Związane bowiem były, na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1210/10. Wyrok ten zapadł w niniejszej sprawie i uchylił wcześniejsze decyzje organów obu instancji wydane w tej sprawie, w przedmiocie rozbiórki budynku. Wyrokiem tym, prawomocnym od dnia 25 lutego 2011 r., Sąd ostatecznie przesądził, iż oceniając sprawę w kontekście art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. należy kierować się zapisami aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie zapisami planu obowiązującymi w dacie realizacji inwestycji. Stąd też działanie organów orzekających polegające na uwzględnieniu w sprawie zapisów obecnego planu obowiązującego na terenie, na którym usytuowany jest budynek, należy uznać w pełni za prawidłowe.
W konsekwencji, stwierdzić jednoznacznie trzeba, iż słusznie w sprawie zastosowano Prawo budowlane z 1974 r. i prawidłowo oceniono, że nie wystąpiły przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. obligujące organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Z tak dokonaną ocenę, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego Sąd w pełni się zgadza.
-Zastrzeżenia Sądu pod adresem zaskarżonego orzeczenia dotyczą natomiast zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. i nakazania inwestorowi w oparciu o ten przepis wykonania robót budowlanych polegających na wymianie betonowego utwardzenia działki na utwardzenie wykonane z kratki [...].
Przy czym, co do zasady Sąd zgadza się z organem odwoławczym, iż prowadząc postępowanie legalizacyjne w oparciu o przepisy Prawa budowlanego 1974 r. należy zmierzać do tego, aby inwestycję doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, w tym z przepisami regulującym warunki techniczno-budowlane, ale także z przepisami prawa miejscowego. Temu służy przepis art. 40 ww. ustawy, zgodnie z którym w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Organ prowadząc postępowanie w sprawie samowolnych robót budowlanych w pierwszym rzędzie winien więc dokonać oceny, czy nie zachodzą przesłanki z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r., obligujące go do wydania nakazu rozbiórki, a następnie -po wykluczeniu tychże przesłanek- winien zbadać, czy istnieją podstawy do nałożenia obowiązku dokonania zmian lub przeróbek mających na celu doprowadzenia inwestycji do zgodności jej stanu z obowiązującym (w dacie orzekania przez ten organ) prawem.
Dostrzec też trzeba za organem II instancji, że z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (aktualnego i znajdującego zastosowanie w sprawie) wynika, że dla terenu o symbolu 12 MN2 w ramach obowiązujących zasad zagospodarowania terenu i kształtu zabudowy przewidziano minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej 60%. Z dokumentacji budowlanej wykonanej na potrzeby sprawy wynika natomiast, że powierzchnia biologicznie czynna wynosi 15,96%. Stąd też nałożone w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. roboty miały na celu zwiększenie wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej do minimalnego dopuszczalnego wskaźnika wykazanego w planie. Organy orzekające oparły się w tej kwestii na sporządzonej inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej, albowiem już w dokumentacji tej przewidziano wykonanie takich robót celem dostosowania zagospodarowania terenu do wówczas obowiązującego planu. Z uwagi na to, że wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej w obowiązującym obecnie planie pozostał niezmieniony, ww. dokumentację organy mogły wykorzystać orzekając w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego.
Oceniając sprawę w tym zakresie organy orzekające nie mogły jednak pominąć decyzji, która to została wydana w sprawie wykonania utwardzenia działki, na której znajduje się przedmiotowy obiekt. Na decyzję tę, tak w odwołaniu jak i w skardze wskazał inwestor, podnosząc, że przesądziła ona ostatecznie o zgodności wykonanego utwardzenia działki z obowiązującymi przepisami, a to oznacza, iż utwardzenie działki nie powinno być objęte niniejszym postępowaniem. Do odwołania skarżący załączył kopię wskazanej decyzji, tj. orzeczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] sierpnia 2009 r. Nr [...]. Orzeczenie to zostało wydane w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie wykonania utwardzenia działki nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...]w [...], przez inwestora R. S.. Z uzasadnienia omawianej decyzji wynika, iż organ orzekając w sprawie wziął pod uwagę złożoną przez inwestora inwentaryzację wykonanych robót wraz z oceną zgodności z przepisami, opracowaną przez tech. bud. E. D.. Przyjął, że wykonane utwardzenie nie narusza przepisów Prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno-budowlanych, i w tej sytuacji brak jest podstaw do wydania jakiegokolwiek nakazu administracyjnego w myśl przepisów Prawa budowlanego. W ocenie Sądu, decyzja ta winna być uwzględniona w sprawie. Przede wszystkim, należało włączyć ją do akt niniejszego postępowania i wyjaśnić, czy pozostaje ona w obrocie prawnym i, czy stała się ostateczna. W sytuacji ustalenia, że jest ona obowiązująca, nie można było pominąć jej przy formułowaniu nakazu w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Skoro bowiem organ nadzoru budowlanego w odrębnym postępowaniu administracyjnym ocenił, iż utwardzenie działki skarżącego jest zgodne z prawem, to nie może w innej sprawie nakładać nakazów w tym zakresie i orzekać o konieczności wymiany betonowego utwardzenia (już raz kontrolowanego w kontekście przepisów prawa budowlanego). Jednocześnie Sąd zauważa, że chociaż decyzja z [...]sierpnia 2009 r. Nr [...] umorzyła postępowanie administracyjne, to jednak zawierała merytoryczną ocenę wykonanych robót polegających na utwardzeniu terenu, i ocena ta (o ile wspomniana decyzja jest ostateczna), nie powinna być pominięta. Pominięcie tego orzeczenia może bowiem doprowadzić do tego, że dwie odrębne decyzje ostateczne tego samego organu nadzoru budowlanego w odmienny sposób będą rozstrzygały w tym samym przedmiocie (bo dotyczącym w obu przypadkach utwardzenia terenu). To zaś w szczególności prowadzić może do naruszenia podstawowej zasady postępowania administracyjnego uregulowanej w art. 8 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 138 § pkt 1 k.p.a. i w zw. z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Okoliczność podniesiona w odwołaniu, a mogąca mieć znaczenie prawne w sprawie, nie została bowiem w sposób wyczerpujący wyjaśniona, i w konsekwencji uwzględniona. Brak postępowania w ww. zakresie spowodował zaś -zdaniem Sądu- co najmniej przedwczesne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej w oparciu o ww. art. 40.
-Na koniec Sąd zaznacza, iż formą legalizacji -w sytuacji, gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego- jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania (v. art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r.). Zatem, jeżeli nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego i nie ma podstaw do zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., organ administracji państwowej powinien usankcjonować popełnienie naruszenia prawa polegające na wybudowaniu obiektu bez pozwolenia na budowę, nakładając na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie i wydając mu pozwolenie na użytkowanie.
Ponownie orzekając w sprawie organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe wskazania Sądu, w tym poczynić ustalenia co do decyzji powołanej przez skarżącego w odwołaniu.
Z wymienionych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło