VII SA/Wa 631/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2016r. po rozpoznaniu wniosku adwokata K. B. w sprawie ze skargi B. M. M.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2016r., nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: odmówić przyznania adwokatowi K. B. kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 22 czerwca 2016r. przyznał B. M.K. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie pismem z dnia 8 sierpnia 2016r. poinformowała o wyznaczeniu adwokata K. A. B. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2016r. odrzucił skargę skarżącej wniesioną na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2016r., nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W dniu 4 października 2016r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej z urzędu adwokata K. B. do którego załączył "opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia". W związku z powyższym pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. W niniejszej sprawie, zważono co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie, o którym mowa jest związane z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. Uprawnieniem i obowiązkiem Sądu/referendarza jest natomiast ustalenie, czy pomoc ta została rzeczywiście udzielona. Trzeba bowiem mieć na względzie, że przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika powoduje, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z opłaceniem jego wynagrodzenia, zaś Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Z uwagi na powyższe rozważenia wymaga, czy czynność, za którą pełnomocnik domaga się opłaty, spełnia podstawowe elementy profesjonalizmu. Reprezentowana strona ma bowiem prawo wymagać, aby czynności pełnomocnika były skuteczne, adekwatne do stanu sprawy i zgodne z prawem. Tym samym przez faktyczne udzielenie pomocy prawnej należy rozumieć profesjonalne działanie wyznaczonego adwokata, pozostające w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa (por.: post. SN z dnia 14 sierpnia 1997r., II CZ 88/97 oraz post. WSA: we Wrocławiu z dnia 20 września 2009 r., II SA/Wr 221/09, w Warszawie z dnia 16 września 2009 r., II SA/Wa 491/08). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy uznano, że wniosek adw. K. B. o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie wskazać należy, iż adwokat K. A. B. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 24 sierpnia 2016r. odrzucającego skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a , które w myśl art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Wniesienie skargi kasacyjnej na orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, od którego przysługuje zażalenie, a nie skarga kasacyjna, wywołuje ten skutek, że taka skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Gdy natomiast strona zastępowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, sąd nie ma obowiązku pouczenia go o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. W tych okolicznościach uznając, że opinia prawna o braku podstaw do wniesienia określonego środka zaskarżenia stanowi alternatywną do tego środka formę pomocy stronie uznać należało, że sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczenia podlegającemu zaskarżeniu w drodze wniesienia zażalenia nie jest czynnością prawną za którą należy się wynagrodzenie. Działanie takie w istocie wskazuje na brak profesjonalizmu pełnomocnika. W literaturze postępowania cywilnego panuje natomiast pogląd (mający odniesienie również do procedury sądowoadministracyjnej), iż jeśli czynności podejmowane przez wyznaczonego pełnomocnika, nie mają charakteru "pomocy prawnej" z uwagi na ich sprzeczność z zasadami profesjonalizmu, brak jest podstaw do przyznania adwokatowi ze środków Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (por. postanowienie SN z dnia 16 marca 2000r., sygn. akt I PZ 86/99). Adwokat obowiązany jest bowiem wykonywać czynności zawodowe zgodnie z obowiązującymi przepisami, według najlepszej woli i wiedzy, uczciwie, rzeczowo i z należytą starannością. Działania jego mają bowiem za cel ochronę interesu prawnego mocodawcy (podstawowy cel instytucji prawa pomocy). Dlatego też sąd /referendarz sądowy rozstrzygając o kosztach wynagrodzenia pełnomocnika za udzieloną pomoc prawną, musi mieć na względzie, czy owa pomoc prawna była celowa, udzielona słusznie i zasadnie, czy też jak w przedmiotowej sprawie owa pomoc prawna była zupełnie bezpodstawna, nieprofesjonalna, a przede wszystkim sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa. Jednocześnie nie można potraktować przedmiotowego pisma jako opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia, bowiem upłynął 7- dniowy termin do wniesienia zażalenia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 250 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.