VII SA/Wa 631/19

WyrokWSA w Warszawie2019-11-06

Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Joanna Gierak – Podsiadły, Artur Kuś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy tymczasowy obiekt budowlany, który nie został rozebrany po upływie 180 dni od rozpoczęcia budowy, nadal zachowuje charakter tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w konsekwencji, czy jego legalizacja jest możliwa pomimo niezachowania terminu 180 dni?
Ratio decidendi
Niezachowanie terminu 180 dni dla tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, nie pozbawia go charakteru tymczasowego obiektu budowlanego. W przypadku takiego obiektu, organ nadzoru budowlanego powinien zbadać możliwość jego legalizacji na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, a nie od razu orzekać nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę pawilonu handlowego, który został postawiony na działce objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przewidującym teren ulicy. Organ uznał pawilon za samowolę budowlaną, ponieważ nie uzyskano pozwolenia na budowę, a jego lokalizacja była niezgodna z planem miejscowym. Skarżąca podnosiła, że pawilon jest tymczasowym obiektem budowlanym, nie trwale związanym z gruntem, i że stał w miejscu poprzedniego obiektu o tożsamych gabarytach. Sąd uznał, że organy błędnie zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nie badając możliwości legalizacji obiektu jako tymczasowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Artur Kuś, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Przedmiotem skargi D. M. ("skarżąca") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("[...] WINB") nr [...] z [...] lutego 2019 r., wydana w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] ("PINB") decyzją nr [...] z [...] grudnia 2018 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm., "Prawo budowlane"), nakazał skarżącej dokonanie całkowitej rozbiórki pawilonu konstrukcji stalowej o wymiarach 6,30 m x 3,30 m, usytuowanego na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...], u zbiegu ul. W. i ul. D. w W. W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] maja 2018 r. do inspektoratu wpłynęło pismo w sprawie "samowoli budowlanej - blaszak oraz toi toi" usytuowanych na przedmiotowej działce. Pismem z [...] czerwca 2018 r. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy Ochota poinformował, iż nie odnaleziono w archiwum Wydziału dokumentów w ww. sprawie. Wobec powyższego 3 sierpnia 2018 r. upoważniony przedstawiciel PINB przeprowadził czynności kontrolne, podczas których ustalono, że na terenie utwardzonym kostką betonową, wydzielonym z trawnika, usytuowany jest pawilon konstrukcji stalowej, obłożony blachą – sklep warzywno-owocowy. Pawilon o wymiarach 6,30 x 3,30 m ustawiony na kostce betonowej, nie jest związany na trwałe z gruntem. Według przedstawiciela firmy PHU "[...]" został ustawiony w 2016 r. Zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej nie okazano. Od [...] września 2017 r. właścicielem terenu jest S. S.A. w upadłości. Obok pawilonu znajduje się przenośna toaleta. Zawiadomieniem z [...] października 2018 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego pawilonu handlowego. [...] października 2018 r. do organu wpłynęło pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy Ochota informujące, że działka nr ew. [...] z obrębu [...] położona jest na obszarze, dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu S., nr [...] z [...] marca 2013 r. Z pisma wynikało, że przedmiotowa działka znajduje się w granicach jednostki oznaczonej w planie symbolem [...] – teren ulicy D., drogi publicznej. "Dla terenów ulic oznaczonych jako [...] plan ustala przeznaczenie: 3) zakazuje sytuowania: funkcji innych niż określone w pkt 1 i 2, zabudowy, z wyjątkiem obiektów malej architektury będących elementami wyposażenia ulic, tymczasowych obiektów budowlanych i ogrodzeń wewnętrznych. Jak wynika z powyższych zapisów w liniach rozgraniczających ulic plan nie przewiduje lokalizowania (m.in.) zabudowy i tymczasowych obiektów budowlanych. (...) na podstawie określonych w planie zasad tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów zawartych w § 16 plan dopuszcza istniejące użytkowanie (zagospodarowanie) terenu, niezgodne z ustalonym w planie, jako zagospodarowanie tymczasowe, do czasu realizacji inwestycji docelowych przewidzianych w ustaleniach planu S." Przedmiotowy pawilon handlowy należało, w ocenie PINB, uznać za budowlę, wobec czego jego budowa powinna być realizowana po uzyskaniu pozwolenia na budowę. O tym, czy obiekt jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy sposób w jaki zagłębiono je w gruncie czy też posadowiono na gruncie, ani technika w jakiej został wykonany, ale masa całkowita obiektu i jego rozmiary, które wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa. Art 48 ust. 2 Prawa budowlanego przewiduje możliwość legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności: z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W niniejszym przypadku brak jest przesłanek do legalizacji przedmiotowego pawilonu z uwagi na to, że jego umiejscowienie nie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie zmienia tego również fakt, że w § 16 planu jest zapis o dopuszczeniu istniejącego użytkowania terenu, gdyż plan wszedł w życie w 2013 r., a pawilon powstał w roku 2016. W tej sytuacji PINB stwierdził, że był zobowiązany do nakazania rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca, podnosząc, że kontener, którego rozbiórkę nakazano, nie jest trwale związany z gruntem, bowiem został on postawiony na przedmiotowej działce za pomocą dźwigu za zgodą właściciela terenu. Co więcej, kontener ten zastąpił poprzednio stojący tam od lat dziewięćdziesiątych obiekt o tożsamej kubaturze. Po rozpatrzeniu odwołania [...] WINB wydał opisaną na wstępie decyzję nr [...] z [...] lutego 2019 r., którą utrzymał w mocy decyzję PINB. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że skarżąca powinna była przed przystąpieniem do inwestycji uzyskać pozwolenie na budowę od organu administracji architektoniczno-budowlanej i dopiero wówczas mogła realizować inwestycję. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z przepisu tego wynika, że wszystkie roboty budowlane winny być wykonywane po uzyskaniu pozwolenia na budowę, za wyjątkiem robót, które zostały z tego obowiązku przez ustawodawcę zwolnione. Art. 29-31 Prawa budowlanego wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W świetle powyższych wyjątków interpretowanych w sposób ścisły, jak tego wymagają zasady wykładni w przypadku wyjątków, warunki skorzystania przez przedmiotowy budynek ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione. [...] WINB podkreślił, że Urząd [...] pismem z [...] czerwca 2018 r. poinformował, że nie odnaleziono dokumentacji związanej z przedmiotową sprawą, zaś w toku prowadzonego postępowania nie przedłożono żadnych dokumentów potwierdzających legalność przedmiotowego obiektu. Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Nierozebranie zaś obiektu tymczasowego po upływie ww. terminu powoduje objęcie go procedurą art. 48 Prawa budowlanego, stosowaną w przypadku samowoli budowlanej. W związku z tym realizacja pawilonu sprzedaży ulicznej (jako obiektu tymczasowego) bez wcześniejszego jego zgłoszenia i upływ 180 dni, o którym mowa powyżej, oznacza stosowanie w stosunku do tego obiektu tymczasowego art. 48 Prawa budowlanego. Ponieważ warunek uzyskania pozwolenia na budowę od organu administracji architektoniczno-budowlanej nie został spełniony słusznie stwierdzono, że przedmiotowy obiekt budowlany został wykonany w warunkach samowoli budowlanej. W związku z powyższymi ustaleniami, w ocenie [...] WINB, organ I instancji prawidłowo ustalił, iż właściwym trybem prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie jest art. 48 Prawa budowlanego. Reguluje on kwestię samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady, nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z obowiązującymi przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy możliwym jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków skutkuje nakazem rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. W przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej właściwy organ w pierwszej kolejności zobowiązany jest ocenić budowę pod kątem tych przesłanek. Jeżeli zachodzą powyższe okoliczności, organ administracji ma obowiązek wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Natomiast w przypadku niespełnienia choćby jednej z przesłanek wskazanych w art. 48 ust. 2 organ nadzoru nakazuje rozbiórkę obiektu (art. 48 ust. 1). W ocenie [...] WINB w przedmiotowej sprawie nie została spełniona pierwsza z ww. przesłanek. Uchwała nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Szczęśliwie Południowych w § 4 ust. 19 stanowi: "Ustala się przeznaczenie dla terenów ulic (dróg publicznych) oznaczonych symbolem KD: 1) przeznaczenie podstawowe: komunikacja kołowa, komunikacja zbiorowa (autobusowa i tramwajowa) oraz komunikacja piesza i rowerowa, zgodnie z ustaleniami ogólnymi i szczegółowymi dla poszczególnych terenów oraz urządzenia techniczne związane z oświetleniem i odwodnieniem ulic; 2) przeznaczenie dopuszczalne: zieleń, infrastruktura techniczna - sieci i urządzenia uzbrojenia inżynieryjnego, przyłącza do budynków oraz rampy, pochylnie, schody, wjazdy, podjazdy itp. do budynków lub do kondygnacji podziemnych; 3) zakazuje się sytuowania: funkcji innych niż określone w pkt 1 i 2, zabudowy, z wyjątkiem obiektów małej architektury będących elementami wyposażenia ulic, tymczasowych obiektów budowlanych i ogrodzeń wewnętrznych." Zatem bez wątpienia obowiązujące przepisy planistyczne nie przewidują lokalizacji obiektów typu pawilony handlowe na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] w Warszawie, oznaczonej na ww. planie jako [...], z uwagi na fakt, iż obowiązuje tam zakaz sytuowania m.in. obiektów budowlanych innych niż tymczasowe. Jak wykazano powyżej, sporny obiekt stoi dłużej niż 180 dni. Organ wyjaśnił, że § 16 uchwały, który stanowi o możliwości zachowania ciągłości dotychczasowego zagospodarowania terenu, odnosi się do obiektów powstałych legalnie oraz do tych, które istniały przed wejściem w życie obowiązujących przepisów. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy pawilon powstał w roku 2016, zaś przepisy planistyczne zaczęły obowiązywać w roku 2013. Nie ma również znaczenia, że na przedmiotowej działce istniał wcześniej podobny obiekt. Budowa każdego obiektu jest bowiem odrębną inwestycją podlegającą indywidualnej ocenie pod względem zgodności z przepisami. Podsumowując, [...] WINB stwierdził, że okoliczności sprawy uzasadniają nakaz rozbiórki przedmiotowego pawilonu, a organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego. W skardze do Sądu na ww. decyzję [...] WINB z [...] lutego 2019 r. skarżąca wniosła o jej uchylenie, a także o uchylenie poprzedzającej ją decyzji PINB. W uzasadnieniu skargi wskazała, że przedmiotowy pawilon nie jest trwale związany z gruntem, zaś obecnie stojący kontener zlokalizowany jest w miejscu, gdzie od lat dziewięćdziesiątych stał tożsamy gabarytami obiekt, co oznacza, że organy winne były zastosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. W piśmie procesowym z [...] października 2019 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie zaś o ich uchylenie. W uzasadnieniu zarzucił, że PINB nie dokonał samodzielnej oceny miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także, że uzasadnienie jest wewnętrznie sprzeczne i niejasne, co narusza art. 9, art. 11 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., "k.p.a."). Z kolei [...] WINB nie dokonał analizy możliwości doprowadzenia spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 9 i art. 11 k.p.a. w związku z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Podsumowując wskazał, że objęty postępowaniem pawilon stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego (jako że nie jest trwale związany z gruntem), którego legalizacja - wobec treści obowiązującego na tym terenie planu miejscowego (który to zakazuje zabudowy, ale za wyjątkiem tymczasowych obiektów budowlanych) - jest dopuszczalna. W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2019 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę pawilonu handlowego o wymiarach 6,30 m x 3,30 m usytuowanego na terenie działki nr ew. [...] przy ul. W. i ul. D. w W.. W obu tych decyzjach przyjęto, że sprawa dotyczy obiektu zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanego (bo bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę), którego legalizacja nie jest możliwa wobec zapisów obowiązującego na tym obszarze planu miejscowego rejonu S. Przyjęto w konsekwencji, że w sprawie musiał znaleźć zastosowanie tryb z art. 48 Prawa budowlanego oraz, że należało zastosować art. 48 ust. 1 tej ustawy, albowiem nie zostały spełnione przesłanki uregulowane w art. 48 ust. 2, od których spełnienia uzależniono możliwość uruchomienia postępowania w kierunku legalizacji. Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne oraz znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego, w tym prawa miejscowego, Sąd uznał, że wskazane orzeczenia są błędne; nie sposób bowiem podzielić wyrażonego w nich stanowiska o braku możliwości zastosowania art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego (z przyczyn w nich wskazanych). Przy czym, nie budzi wątpliwości Sądu, że w sprawie prawidłowo uruchomiono postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Postępowanie to dotyczyło pawilonu handlowego o wymiarach 6,30 m x 3,30 m, konstrukcji stalowej, obłożonego blachą i niezwiązanego trwale z gruntem (ustawionego na kostce betonowej, v. protokół z oględzin z [...] sierpnia 2018 r. wraz z dokumentacją fotograficzną), zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez wymaganej w tym przypadku decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedmiotowy obiekt powstał (jak ustalono) w 2016 r., a więc (w przybliżeniu) na dwa lata przed kontrolą organu I instancji. Z uwagi na cechy tego obiektu, w tym jego konstrukcję, przeznaczenie, sposób (w istocie jego brak) związania z gruntem, należy uznać go za tymczasowy obiekt budowlany zdefiniowany w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Przesądza o tym brak trwałego związania z gruntem, a wskazuje na to jego posadowienie na kostce betonowej ułożonej bezpośrednio na gruncie, bez dodatkowego mocowania i zakotwienia w postaci fundamentu, w efekcie – możliwość przeniesienia w inne miejsce jedynie za pomocą dźwigu (v. treść skargi). Przesądza więc o tym kontenerowy charakter obiektu (konstrukcja typu blaszak, v. wyrok NSA z 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1324/16 i przywołane tam orzecznictwo). Sąd wyjaśnia przy tym, że zgodnie z ww. przepisem art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć m.in. obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Sąd dostrzega w efekcie, że cechą wyróżniającą wskazaną (jedną z dwóch określonych w cyt. przepisie) grupę tymczasowych obiektów budowlanych jest brak trwałego połączenia z gruntem; poza tym są to obiekty mieszczące się w zakresie wyznaczonym przez znaczenie obiektów przykładowo wymienionych w ww. przepisie. Takiego też obiektu dotyczy niniejsza sprawa, tj. niebędącego trwale związanym z gruntem, a jednocześnie będącego pawilonem sprzedaży ulicznej. Tego rodzaju obiekt nie wymaga pozwolenia na budowę jedynie wówczas, gdy spełnia warunki wynikające z art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Stosownie zaś do treści art. 29 ust. 1 pkt 12 tej ustawy - w brzmieniu obowiązującym w dacie realizacji objętego postępowaniem obiektu - pozwolenia na budowę nie wymagała budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Wobec tego, że sporny obiekt istnieje dłużej niż 120 dni, uzasadnione jest stanowisko wyrażone w kontrolowanych decyzjach o konieczności uzyskania na jego realizację pozwolenia na budowę. Skoro zaś inwestorka nie legitymuje się taką decyzją (i nie wynika także z akt, aby taka decyzja przez organ architektoniczno-budowlany została wydana, v. pismo tego organu z [...] czerwca 2018 r.), to prawidłowo uznano, że obiekt zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej uzasadniającej obecnie zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd dodatkowo zauważa, że wskazany art. 48 dotyczy obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego m.in. bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust. 1 pkt 1). Wadliwie jednak w okolicznościach sprawy przyjęto, że nie jest możliwe wdrożenie procedury legalizacyjnej i należy orzec na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego o nakazie rozbiórki objętego postępowaniem pawilonu. Sąd zauważa przy tym, że warunki legalizacji uregulowano w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Z powyższego wynika, że organ nadzoru budowlanego dokonuje wstępnej oceny możliwości legalizacji obiektu w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy prawa; bada m.in., czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; nakaz rozbiórki obiektu (lub jego części) może zaś orzec dopiero wówczas, gdy stwierdzi, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. W niniejszej sprawie uznano, że legalizację uniemożliwiają zapisy planu miejscowego rejonu S.(uchwała nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Rady Miasta [...][...], Dz. Urz. Woj. [...]. z 2013 r., poz. [...]), na którego obszarze obowiązywania położona jest działka o nr ew. [...] z obrębu [...] zlokalizowana u zbiegu ul. W. i ul. D. w W. (ze spornym obiektem). Organ I instancji, kierując się pismem Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] W. z [...] października 2018 r., uznał, że plan miejscowy nie przewiduje na tym obszarze lokalizowania m.in. zabudowy i tymczasowych obiektów budowlanych. Natomiast organ II instancji przyjął, że wprawdzie plan miejscowy dopuszcza lokalizacje na ww. obszarze obiektów tymczasowych, ale niniejsza sprawa nie dotyczy takiego obiektu, skoro pawilon objęty postępowaniem funkcjonuje dłużej niż 180 dni. Poza tym oba organy dodatkowo wskazały, że ww. oceny nie zmienia brzmienie § 16 planu miejscowego, który stanowi o możliwości zachowania ciągłości dotychczasowego zagospodarowania terenu, albowiem obiekt powstał w 2016 r., a plan ten obowiązuje od 2013 r. O ile z oceną dokonaną w kontekście wskazanego § 16 planu trzeba się zgodzić, o tyle za całkowicie błędną należy uznać tę, która odnosi się do § 4 ust. 19 pkt 3 planu. Żaden z organów orzekając w tej sprawie nie przedstawił bowiem zasadnej argumentacji w tej kwestii, poprzedzonej przy tym prawidłową oceną okoliczności faktycznych i właściwą wykładnią ww. przepisu planu. I tak, Sąd zauważa, że wobec tego, że działka o nr ew. [...] znajduje się w granicach jednostki oznaczonej w planie miejscowym symbolem [...], kluczowe znaczenie w sprawie miały zapisy § 4 ust. 19 planu (dotyczącego terenu o symbolu KD). W pkt 1 jako przeznaczenie podstawowe dla tego obszaru przewidziano komunikację kołową, zbiorową, pieszą i rowerową; w pkt 2 dotyczącym przeznaczenia dopuszczalnego – wymieniono zieleń, infrastrukturę techniczną, itp.; w pkt 3 uregulowano natomiast zakazy i wyjątki od nich, stanowiąc, że "zakazuje się sytuowania: funkcji innych niż określone w pkt 1 i 2, zabudowy, z wyjątkiem obiektów małej architektury będących elementami wyposażenia ulic, tymczasowych obiektów budowlanych i ogrodzeń wewnętrznych". W ocenie Sądu, pierwszy człon tego przepisu przewiduje zasadę wprowadzającą zakaz sytuowania funkcji innych niż określone w pkt 1 i 2, zabudowy; po zwrocie "z wyjątkiem" następuje natomiast enumeratywne wyliczenie wyjątków od tej zasady, a do tych zaliczono m.in. tymczasowe obiekty budowlane. Jednocześnie plan miejscowy w § 2 pkt 17 definiuje obiekty lub budynki tymczasowe zaliczając do nich m.in. obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem. W konsekwencji, z ww. zapisów planu wynika, że na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] możliwe jest zlokalizowanie tymczasowego obiektu budowlanego/obiektu niepołączonego trwale z gruntem. Tak też przyjął organ II instancji, wadliwie jednak uznając, że niniejsza sprawa nie dotyczy takiego obiektu skoro nie został on rozebrany po upływie 180 dni (i wywodząc na tej podstawie o zasadności nakazu rozbiórki). Sąd wyjaśnia, że przesłanka tego rodzaju uregulowana jest w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego w obecnym brzmieniu i ma znaczenie jedynie dla ustalenia, czy obiekt wymaga pozwolenia na budowę, czy też może być realizowany wyłącznie na zgłoszenie; nie ma jednak żadnego znaczenia prawnego przy klasyfikacji obiektu, czy inaczej: niezachowanie tego wymogu nie pozbawia tymczasowego obiektu budowlanego charakteru tymczasowego (taki obiekt, nie rozebrany po upływie 180 dni, nadal jest tymczasowym obiektem budowlanym). Zatem, skoro sprawa dotyczy tymczasowego obiektu budowlanego, to nie można było przyjąć, że ww. § 4 ust. 19 pkt 3 planu miejscowego uniemożliwia jego legalizację. Z tego też powodu podzielając w całości zarzuty i argumentu podniesione w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącej (stanowiącym uzupełnienie skargi), Sąd uznał skargę za zasadną, a decyzje wydane w sprawie – za naruszające art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego przedwczesne (na tym etapie) zastosowanie, oraz art. 48 ust. 2 ww. ustawy w zw. z art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 tej ustawy w zw. z ww. zapisami planu miejscowego rejonu S. – poprzez wadliwą ocenę w ich kontekście i całkowicie nieuprawnione przyjęcie, że po pierwsze – sprawa nie dotyczy tymczasowego obiektu budowlanego, po drugie – że zapisy planu miejscowego uniemożliwiają wdrożenie jego legalizacji. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji zobowiązany będzie uwzględnić powyżej przedstawioną ocenę i jeszcze raz (z jej uwzględnieniem) zbadać możliwość zastosowania w sprawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Winien przy tym zważyć, że podczas czynności kontrolnych nieruchomości ustalono zasadnicze cechy/elementy obiektu, w tym – brak jego związania z gruntem. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło