VII SA/Wa 633/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska ( spr.), Sędzia WSA Mariola Kowalska, Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2010 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znal: (...) wydaną (...).12.2010r. na podstawie art. 138§1kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z (...).08.2010r. odmawiającą stwierdzenia na wniosek J. B. nieważności decyzji Starosty I. z (...).12.2009r. udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Starosta I. decyzją z (...).12.2009r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. B. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części parteru w budynku mieszkalno- usługowym na loka małej gastronomii wraz z wewnętrzną instalacją gazową przy ul.(...) w I., na działce nr.ew. (...). Pismem z dnia (...).05.2010r. J. B. wystąpiła o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Starosty I., w części pkt 2 w/w pozwolenia na budowę, informującego inwestora o obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowania obiektu budowlanego. Jako podstawę prawną przywołano przepisy art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Wnioskująca kwestionuje nałożenia przez organ w/w obowiązku oraz podnosi, nie wskazano jego postawy prawnej , co stanowi przesłankę nieważności decyzji przewidzianą w art. 156§ 1 pkt 2kpa. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 36ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego, w decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ, w razie potrzeby zamieszcza informację o obowiązkach i warunkach wynikających z art. 54 lub 55 w/w ustawy. Stosownie do przepisu art. 55pkt 1 Prawa budowlanego, należy uzyskać ostateczna decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy. Zgodnie z ww. załącznikiem do kategorii XVII zaliczone zostały m.in. budynki gastronomii i usług. W rozpatrywanym przypadku, co prawda nie mamy do czynienia z budową obiektu budowlanego , lecz zmianą sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na lokal usługowy małej gastronomii, wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę. Z dokonanej analizy projektu budowlanego zatwierdzonego objętą wnioskiem decyzją wynika – w ocenie organu, że w części budynku objętej zmianą przeznaczenia zaprojektowano dźwig dla osób niepełnosprawnych. Mimo braku w projekcie budowlanym szczegółowych informacji o sposobie instalacji dźwigu osobowego z inwentaryzacji obejmującej parter, oraz z rzutu parteru wynika, ze jego zainstalowanie wymaga wykonania otworu w stropie, a tego rodzaju roboty budowlane wymagają ingerencji w układ konstrukcyjny budynku, kwalifikowanych jako przebudowa ( art. 3 pkt.7a Prawa budowlanego),tj. m.in. zmiana parametrów użytkowych i technicznych budynku. W związku z powyższym mając na uwadze rodzaje i charakter robót budowlanych organ stwierdził, iż roboty których dotyczyło pozwolenie na budowę z dnia 02.12.2009r., będą objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Oznacza to, że inwestor jest zobowiązany przed przystąpieniem do użytkowania obiektu, do uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła J. B. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 156§1 pkt 2 kpa i art. 6 i 7 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153,poz. 1269 ze zm) kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje wówczas, gdy Sąd stwierdza, że doszło do naruszenia prawa ( art. 145§1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. z 2002, nr 153,poz. 1270 ze zm), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia wystąpiły, wobec czego należy uznać , iż skarga jest zasadna. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła bez należytej oceny prawnej kwestionowanej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 i 77kpa. Kontrolowana przez sąd decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w postępowaniu nadzorczym. Należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156§1 pkt 1-7 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji opierać się musi na nie budzącym wątpliwości ustaleniu istnienia do tego przesłanek, natomiast gdy przesłanką tą jest stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, ustalenie właściwych przepisów i ich analiza w zakresie wymaganym dla tego typu postępowania niezbędne. O rażącym naruszeniu prawa decydują bowiem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Z uwagi na powyższe , organ w postępowaniu nadzorczym winien zbadać czy decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności nie była obarczona w dacie jej wydania wadą kwalifikowaną. Przede wszystkim należy podkreślić, że objęta wnioskiem skarżącej decyzja Starosty Inowrocławskiego nie jest typową decyzją zezwalającą na budowę obiektu lub wykonania robót budowlanych określoną w przepisach 28 i nast. Prawa budowlanego. Została wydana w sytuacji zmiany sposobu użytkowania części istniejącego budynku z tym , że ze zmianą tą wiązała się konieczność wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Sytuacja taką normuje przepis art. 71 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego stanowiący , iż rozstrzygnięcie organu w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec tego organ winien ocenić objętą wnioskiem część decyzji pod kątem jej treści, z uwzględnieniem art. 71 ust. 6 pkt. 1 Prawa budowlanego, rozważają czy dodatkowe rozstrzygnięcie tj. zobowiązanie adresata decyzji do uzyskania samodzielnej decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie nie stanowi orzeczenia w sprawie która już została rozstrzygnięta. Na marginesie należy wskazać również że obowiązkiem organu jest odnieść się również do każdego zarzutu wniosku, ocenić go pod kątem przesłanek wskazanych w art. 156§1 kpa , a dokonane ustalenia i ocenę przedstawić w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia , w sposób odpowiadający wymogom z art. 107kpa tj. w taki sposób aby przedstawić stronom poczynione ustalenia i ich ocenę i umożliwić sądowi dokonanie weryfikacji rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że sprawa nie została wyjaśniona w sposób dostateczny, pozwalający na bezsporne ustalenie , iż doszło do rażącego naruszenia określonego przepisu prawa. Dlatego nie przesądzając wyników postępowania administracyjnego powinno być ono powtórzone. Organy ponownie powinny przeprowadzić analizę przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji i ocenić czy zostały one naruszone , a jeśli tak, czy naruszenie to ma charakter rażący. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit.z i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.