VII SA/Wa 636/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Gminy Miasta J. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. VII SA/Wa 636/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeniu, na wniosek Gminy Miejskiej J., sprawy zakończonej ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 roku, odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2001 roku, nakazującej Gminie Miejskiej J. dokonania rozbiórki obwałowań rzeki R. zrealizowanych bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę, na działce nr [...] w J. - utrzymał w mocy decyzję objętą wnioskiem. W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż na wniosek Gminy J. prowadzone jest drugie postępowanie w trybie przepisu art. 161 § 1 kpa. Decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 roku zakończono postępowanie prowadzone z wniosku Gminy oraz Rzecznika Praw Obywatelskich, którą odmówiono zmiany lub uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2001 roku nakazującej rozbiórkę obwałowania. W związku z tym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] maja 2001 roku wystawił tytuł wykonawczy i przystąpił do czynności egzekucyjnych. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku Wojewoda [...] wstrzymał na okres do dnia [...] grudnia 2004 roku czynności egzekucyjne dotyczące wykonania orzeczonego nakazu rozbiórki. Obecnie Gmina J. pismem z dnia 19 października 2004 roku ponownie zwróciła się o uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2001 roku, w trybie art. 161 kpa. Uzasadniając wniosek wskazała na zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego, jak również chęć zapobieżenia poważnym szkodom dla gospodarki narodowej. Rozpatrując złożony wniosek, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż nie występują przesłanki określone w art. 161 kpa. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1984 roku (Sygn. akt III AZP 8/83) wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie nie występują przesłanki z art. 161§1 i §2 kpa. Zgodnie ze wskazaną uchwałą Sądu Najwyższego możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 161 kpa uzależniona jest od wystąpienia łącznie dwóch przesłanek: 1. po wydaniu decyzji, w stanie faktycznym sprawy wystąpią nowe okoliczności, które w konfrontacji z treścią decyzji prowadzą do wniosku, że dalsze utrzymywanie decyzji prowadzi do stanu zagrażającemu życiu lub zdrowiu ludzkiemu, poważnym interesom gospodarki narodowej lub ważnym interesom Państwa. 2. nie ma innej możliwości przeciwstawienia się tym zagrożeniom. W ocenie organu kwestionowana decyzja nie tylko nie zagraża interesom państwa, lecz jest wręcz zgodna z jego interesem, polegającym na obowiązku powszechnego przestrzegania obowiązującego prawa. Możliwość zagrożenia powodzią, na którą powołuje się Gmina J., może być łatwo ususnięta przez budowę zabezpieczeń przeciwpowodziowych. Argumenty wnioskodawcy co do trudności z wykonaniem takiej budowy nie zasługują na uwzględnienie. Samowolne podniesienie rzędnej drogi o około 2 metry na odcinku około 80 metrów zostało wykonane w 1998 roku, a ostateczne nakazanie rozbiórki orzeczono decyzją z [...] stycznia 2001 roku. Inwestor miał zatem wystarczająco dużo czasu na zrealizowanie wałów przeciwpowodziowych w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła Gmina Miejska J. zarzucając jej naruszenie przepisu art. 161 kpa poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki w nim przewidziane. Skarżący podniósł, iż jego zamiarem było wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki, jednakże z uwagi na fakt, iż nowe obwałowania powinny powstać na działce sąsiedniej, która stanowi współwłasność osób fizycznych nie mogło do tego dojść. Współwłaściciele zażądali wysokich kwot z tytułu wykupu gruntu oraz postawili dodatkowe warunki niemożliwe do wykonania przez Gminę. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, skarżący powołał się na załączoną do wniosku opinię mgr. inż. P.R. – specjalisty w zakresie budownictwa hydrotechnicznego z dnia 24 października 2002 roku, z której jednoznacznie wynika, iż rozbiórka samowolnie usypanej grobli doprowadzi do powstania zagrożenia powodziowego i związanego z nim zagrożenia mienia i życia ludzkiego. Dodatkowo skarżący wskazał, iż decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2002 roku wstrzymano do dnia [...] grudnia 2004 roku czynności egzekucyjne dotyczące wykonania nakazu rozbiórki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Stosownie do treści przepisu art. 134 §1 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 156§1 pkt 3 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Przepis ten spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, wyrażonej w art. 16§1 kpa, rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia. Zastosowanie przepisu art. 156§1 pkt 3 kpa następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej dwoma kolejno po sobie wydanymi decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość sprawy zachodzi zaś w przypadku występowania tych samych podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkiem prawnym określonych podmiotów. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zarówno zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 roku, jak i poprzedzająca ją decyzja tegoż organu z dnia [...] grudnia 2004 roku, wydane zostały w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, mianowicie decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 roku, którą organ odmówił zmiany lub uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2001 roku. Decyzja ta zatem zawierała rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchylenia lub zmiany decyzji z [...] stycznia 2001 roku. Ponowne żądanie w takiej samej sytuacji wydania przez organ następnej decyzji, w sprawie rozstrzygniętej już ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2003 roku, która pozostaje w obiegu prawnym było niedopuszczalne, a wydana w tych okolicznościach decyzja dotknięta jest wadą nieważności, określoną w art. 156§1 pkt 3 kpa. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145§1 pkt 2 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie I wyroku. Na podstawie art. 152 i 200 cytowanej ustawy orzeczono, jak w punkcie II i III.