VII SA/Wa 636/11

PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-08

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Kluczowe było niewykonanie przez wnioskodawcę zarządzenia sądu wzywającego do uzupełnienia informacji o jego sytuacji materialnej, co skutkowało brakiem pełnych danych niezbędnych do oceny jego możliwości finansowych. W związku z tym, ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy nie został przez wnioskodawcę spełniony.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. B. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję WINB. Wnioskodawca podał wstępne informacje o dochodach i posiadanych nieruchomościach. Sąd, uznając te informacje za niewystarczające, zobowiązał wnioskodawcę do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień dotyczących wydatków, źródeł utrzymania, korzystania ze świadczeń pomocy społecznej oraz pomocy od rodziny, a także do nadesłania wyciągów bankowych. Wnioskodawca odmówił udzielenia części informacji, powołując się na swoje obywatelstwo i emeryturę.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić J. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego postanawia: odmówić J. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną. Zadeklarowany dochód w rodzinie wynosi 407,86 zł., na który składa się emerytura wnioskodawcy oraz kwota uzyskiwana z wynajmu. Wnioskodawca wskazał, że posiada we współwłasności mieszkanie o pow. 32 m2 oraz teren około 380 m2. Dodał, że nie posiada więcej majątku w Polsce. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 19 lutego br. wydanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, leki, odzież, itp.) oraz mieszkania (opłaty stałe, media, telewizja, telefon, itp.), - podanie z jakich środków wnioskodawca się utrzymuje we F., należało wskazać ich wysokość, - podanie czy wnioskodawca korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, jeżeli tak to należało nadesłać kopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - podanie czy wnioskodawca uzyskuje pomoc finansową od rodziny, jeżeli tak to należało jej formę i ew. wysokość, - nadesłanie kopii wyciągu bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące. Wnioskodawca w odpowiedzi na zarządzenie podał, że nie czuje się w obowiązku odnośnie udzielania informacji na temat jego sytuacji materialnej we F.. Dodał, że do F. wyemigrował w 1972 r. i posiada obywatelstwo f., ma skromną emeryturę która po opłaceniu różnych świadczeń ledwo wystarcza na życie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niewykonanie przez wnioskodawcę zarządzenia z dnia 19 lutego 2013 r. i nieustosunkowanie się do zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Tym samym wnioskodawca nie przedstawił wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło