VII SA/Wa 636/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J.B. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2013 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi J.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sprawy VII SA/Wa 636/11 wpłynął na formularzu PPF wniosek J.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną. Zadeklarowany dochód w rodzinie wynosi 407,86 zł., na który składa się emerytura wnioskodawcy oraz kwota uzyskiwana z wynajmu. Wnioskodawca wskazał, że posiada we współwłasności mieszkanie o pow. 32 m2 oraz teren około 380 m2. Dodał, że nie posiada więcej majątku w Polsce. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 19 lutego br. wydanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, leki, odzież, itp.) oraz mieszkania (opłaty stałe, media, telewizja, telefon, itp.), - podanie z jakich środków wnioskodawca się utrzymuje we Francji, należało wskazać ich wysokość, - podanie czy wnioskodawca korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, jeżeli tak to należało nadesłać kopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - podanie czy wnioskodawca uzyskuje pomoc finansową od rodziny, jeżeli tak to należało jej formę i ew. wysokość, - nadesłanie kopii wyciągu bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące. Wnioskodawca w odpowiedzi na zarządzenie podał, że nie czuje się w obowiązku odnośnie udzielania informacji na temat jego sytuacji materialnej we Francji. Dodał, że do Francji wyemigrował w 1972 r. i posiada obywatelstwo francuskie, ma skromną emeryturę która po opłaceniu różnych świadczeń ledwo wystarcza na życie. Postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 636/11 odmówiono J.B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Na to orzeczenie został skutecznie (w zakreślonym terminie) złożony sprzeciw. W sprzeciwie J.B. wskazał, że mieszka na stałe we Francji i polski ustawodawca nie przewidział takiej sytuacji, w jakiej znajduje się skarżący. Nie zgadza się z tym, żeby emerytura otrzymywana przez skarżącego we Francji była przeliczana na polskie pieniądze, bowiem wysokość emerytury we Francji ma inną wartość niż w Polsce. Dlatego złożył formularz PPF podkreślając jedynie sytuację materialną w Polsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawcę sprzeciwu - na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Dalej sąd wskaże, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy, a także, że prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym zawarte są w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie całkowitym Sąd przyznaje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ten zakres pomocy zarezerwowany jest tylko i wyłącznie dla osób ubogich, znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, uniemożliwiającej wyłożenie jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych bądź ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (bądź obu tych pomocy) i takiej, w której wnioskodawca nie ma potencjalnych możliwości na zdobycie tychże środków (brak majątku i obiektywnych możliwości na jego pozyskanie). Okoliczności braku środków powinny być zatem wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Jest to zatem instytucja umożliwiająca prowadzenie sprawy sądowej osobom bardzo ubogim. Konkludując wskazać trzeba, że instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, ubogim, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, czyli faktycznie przez innych obywateli i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). W niniejszej sprawie, Sąd nie może prawidłowo i rzetelnie ocenić sytuacji finansowej wnioskodawcy wskutek nie udzielenia przez niego szczegółowych informacji. Wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z formularza wniosku nie wynika dostatecznie dużo informacji, na podstawie których Sąd mógłby ocenić sytuację materialną wnioskodawcy, w szczególności w świetle złożonych przez skarżącego wyjaśnień zawartych w oświadczeniu i sprzeciwie, tj. informacji dotyczących otrzymywania emerytury we Francji, w której skarżący mieszka. Skarżący uznał za niestosowne podawanie wysokości wspomnianej emerytury otrzymywanej we Francji, a także nie udzielił informacji na temat ponoszonych wydatków, a zatem uniemożliwił sądowi podjęcie decyzji o przyznaniu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawca, jak sam wskazał żyje i płaci podatki we Francji, co z kolei skłania do wniosku, że jego sytuacja materialna jest stabilna. Emerytura jest bowiem stale wypłacanym przychodem, z którego skarżący żyje. Zgodzić się należy ze skarżącym, że inna jest wartość pieniędzy w poszczególnych krajach, jednak gdyby skarżący udzielił odpowiedzi w sposób do którego został zobowiązany Sąd miałby podstawy do oceny czy można skarżącego zaliczyć do osób wyjątkowo ubogich, spełniających warunek do przyznania prawa pomocy. Jeszcze raz podkreślić należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia swojej sytuacji materialnej a zatem przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. W związku z nieustosunkowaniem się skarżącego do zawartych w zarządzeniu pytań, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Sąd w sytuacji braku informacji wymaganych od wnioskodawcy, na których mógłby oprzeć orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy, uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy i zmuszony był odmówić jego przyznania. Z tych względów na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.