VII SA/Wa 636/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz C. W. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania C. W., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., odmawiającą C. W. wydania decyzji administracyjnej na rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał postępowanie przed organem pierwszej instancji, a następnie wskazał, że budynek znajduje się w złym stanie technicznym, nie jest użytkowany, a właściciel nie zamierza remontować budynku, jednak [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z dnia 4 sierpnia 2014 r. wskazał, iż zajmuje negatywne stanowisko co do jego rozbiórki. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uznał za zasadną odmowę wydania decyzji administracyjnej na rozbiórkę tego budynku. Organ wskazał, że materialnoprawną podstawą wydania decyzji w tej sprawie stanowił art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, dalej: Prawo budowlane), zgodnie z którym w przypadku obiektu nieużytkowanego, który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Zgodnie z art. 67 ust. 2 Prawa budowlanego, ust. 1 nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków. Ust. 3 stanowi, że w stosunku do obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzję, o której mowa w ust. 1, właściwy organ wydaje po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w terminie 30 dni. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się za uzgodnienie (ust. 4). Zdaniem organu odwoławczego postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Organ pierwszej instancji uwzględnił przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. z 2004 r., nr 198, poz. 2043). W rozporządzeniu tym wskazano, iż wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego musi być poprzedzone ustaleniami przyczyn niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu, oględzinami tego obiektu, dostarczeniem ocen technicznych oraz rozprawą administracyjną. Organ podkreślił, że ust. 1 nie ma zastosowania w stosunku do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków. W sytuacji natomiast, gdy obiekt taki nie znajduje się w rejestrze zabytków, a jest objęty ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzję, o której mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ wydaje po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zajął negatywne stanowisko wobec zamiaru rozbiórki obiektu objętego niniejszym postępowaniem, na co wskazuje treść pisma z dnia 4 sierpnia 2014 r. Z uwagi na brak dokumentu, którego treść wskazywałaby na sposób rozpatrzenia złożonego przez właściciela działki ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] wniosku o reasumpcję stanowiska zajętego przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, organ odwoławczy pismem z dnia 12 stycznia 2015 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków o udzielenie stosownych informacji. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z dnia 27 stycznia 2015 r. wskazał, iż po zapoznaniu się z wnioskiem C. W. podtrzymuje negatywne stanowisko w sprawie rozbiórki budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. W sytuacji, gdy właściwy miejscowo wojewódzki konserwator zabytków uzna, iż obiekt objęty wnioskiem o wydanie decyzji rozbiórkowej ze względu na swoją wartość kulturową i historyczną nie może zostać rozebrany pomimo jego zużycia, to organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie nie może wydać rozstrzygnięcia nakazującego rozbiórkę takiego obiektu. Tam, gdzie ustawodawca zauważył możliwość potencjalnej kolizji pomiędzy wartościami chronionymi na gruncie Prawa budowlanego, a wartościami związanymi z ochrona zabytków, każdorazowo dał prymat ochronie tych ostatnich wartości. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że choć złożenie do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wniosku o reasumpcję stanowiska w sprawie rozbiórki uzasadniałoby zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], to zajęcie przez ten organ stanowiska w trakcie postępowania odwoławczego skutkuje możnością kontynuowania postępowania administracyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie wniósł C. W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 7 oraz art. 77 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) poprzez brak dokładnej analizy stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dowodów w sprawie, w szczególności poprzez oparcie swojej decyzji tylko i wyłącznie na lakonicznym piśmie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 4 sierpnia 2014 r. oraz z dnia 27 stycznia 2015 r., z jednoczesnym pominięciem szeregu dowodów wskazanych przez stronę skarżącą, świadczących o zasadności i wystąpieniu przesłanek do wydania decyzji administracyjnej pozwalającej na rozbiórkę przedmiotowego budynku, jak i również z pominięciem wniosków wywiedzionych przez przedstawicieli Konserwatora Zabytków w protokole oględzin budynku z dnia 4 listopada 2014 roku 2) art. 106 § 1 i 5 k.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i uznanie, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zajął stanowisko w sprawie, w sytuacji gdy przedkładał on wyłącznie lakoniczne pisma, zaniechując obowiązku zajęcia stanowiska w formie postanowienia zaskarżalnego zażaleniem, do czego był zobowiązany przepisem art. 106 § 5 k.p.a., 3) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji pomimo wydania jej z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 w zw. z art. 80, a także art. 106 § 1 i 5 k.p.a., a także przepisów prawa materialnego – art. 67 ust. 1 w zw. z art. 67 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania, w sytuacji, gdy obiekt ten spełniał wszystkie przesłanki do zezwolenia na jego rozbiórkę, co jednoznacznie wynikało z dowodów przedłożonych w sprawie i oględzin dokonanych na nieruchomości. Skarżący wskazał, że z protokołu oględzin z dnia 4 listopada 2014 r. oraz z opinii technicznej z dnia 6 czerwca 2014 r. wynika, że budynek objęty wnioskiem jest w bardzo złym stanie Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Uwzględnienie skargi przez sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Rozpoznając sprawę w tak ustalonym zakresie kompetencji sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny w rozumieniu art. 7 k.p.a. jak również nie został wyczerpująco rozpatrzony cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., a ponadto decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Przede wszystkim w sprawie nie ustalono, czy przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny , usytuowany na działce nr ew. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w [...], objęty jest ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. art. 67 ust. 3 Prawa budowlanego stanowi, że w stosunku do obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzję, o której mowa w ust. 1, właściwy organ wydaje po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Organy nadzoru budowlanego powinny więc ustalić w pierwszej kolejności, czy w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta [...] budynek objęty jest ochroną konserwatorską. Z akt sprawy nie wynika, aby takie ustalenie zostało dokonane. Z pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 18.12.2013r wynika natomiast, że budynek jest położony na terenie układu urbanistycznego miast ujętego w wykazie zabytków wyznaczonych do włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków na mocy art. 1 pkt 5 lit b oraz art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010r o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. nr 75, poz 474 ). Powołując się na art. 8 ust 3 ww. ustawy [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazuje, że w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie wszelkie prace wynikające z art. 39 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane, w tym rozbiórka wymagają uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Należy zauważyć, iż ustawa z dnia 18 marca 2010r o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. nr 75, poz 474 ) na którą powołuje się organ konserwatorski utraciła moc prawną z dniem 6 czerwca 2013r. Z wyjaśnień Prezydenta Miasta [...] zawartych w piśmie z dnia 21 października 2013r wynika natomiast, że w Gminnej Ewidencji Zabytków, która została przyjęta Zarządzeniem Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r budynek przy ul. [...] w [...] nie jest ujęty. Budynek ten również nie widnieje na liście obiektów wpisanych do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków, Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków oraz planowanych do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków. Dopiero więc ustalenie, że w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta Otwocka budynek znajduje się na obszarze, który zgodnie z ustaleniami planu stanowi strefę ochrony konserwatorskiej, co oznacza, że obiekt objęty jest ochroną konserwatorską na podstawie ustaleń planu pozwala na zastosowanie art. 67 ust. 3 Prawa budowlanego. Wydanie decyzji o nakazie rozbiórki możliwe jest bowiem dopiero po uzyskaniu uzgodnienia z konserwatorem zabytków. Gdyby okazało się, że budynek objęty jest ochroną konserwatorską na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to organ pierwszej instancji wskazując na przepis art. 106 k.p.a. powinien wystąpić do konserwatora zabytków o uzgodnienie planowanej decyzji o rozbiórce przedmiotowego budynku, która wydana miałaby być na podstawie art. 67 ust 1 Prawa budowlanego. Stanowisko konserwatora zabytków powinno być wyrażone w postanowieniu wydanym w trybie współdziałania organów na podstawie art. 106 k.p.a. Postanowienie w przedmiocie uzgodnienia wydane na podstawie art. 106 k.p.a. jest zaskarżalne przez stronę postępowania, co oznacza, że skarżący może takie postanowienie kwestionować w odrębnym trybie administracyjno-sądowym. W związku z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny podstawie art 145§1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn zm.) uchylił obie decyzje. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w/w ustawy.