VII SA/Wa 637/13

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T.S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : umorzenia postępowania odwoławczego postanawia : przyznać T.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 17 kwietnia 2013 r. (data stempla biura podawczego) uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawca nie podał jednak żadnej kwoty z której się utrzymuje. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że jest osoba niepełnosprawną nie uznaną za taką przez zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, schorowaną, bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca wskazał, że posiada zameldowanie oraz miejsce do zamieszkania w lokalu mieszkalnym w bloku wielorodzinnym. Wnioskodawca podał, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Zarządzeniem z dnia 21 maja 2013 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, gdyż w nadesłanym formularzu wskazał dochód zerowy. Zapytano wnioskodawcę, czy uzyskuje dochód z tytułu wykonywania prac dorywczych, sezonowych, z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z którego jest on uzyskiwany. Wezwano wnioskodawcę także do podania, czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z innymi osobami, jeśli tak, należało podać wysokość dochodów uzyskiwanych przez osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie oraz tytuł z jakiego go uzyskują. Zobowiązano wnioskodawcę do podania, czy posiada, a jeśli tak, to jaki tytuł prawny do lokalu mieszkalnego w bloku wielorodzinnym, w którym jest zameldowany (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.). Wezwano wnioskodawcę do podania, czy ponosi, a jeśli tak, to jakie koszty związane z utrzymaniem ww. lokalu mieszkalnego, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, wywóz nieczystości stałych, inne). Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem jaką kwotę miesięcznie przeznacza na zakup żywności oraz niezbędnych artykułów chemicznych, bądź od kogo je otrzymuje i w jakiej formie, (np. paczki żywnościowe lub zasiłki stałe, celowe lub inne z Ośrodka Pomocy Społecznej, lub inne formy pomocy), oraz czy otrzymuje pomoc od rodziny, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 7 czerwca 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawca utrzymuje się obecnie przy pomocy finansowej rodziców. Pomoc jaką wnioskodawca otrzymuje od rodziców polega na ponoszeniu opłat za energię elektryczną wodę, śmieci, itp. oraz na zakupie żywności oraz wsparciu finansowym. Jak oświadczył wnioskodawca ostatnio otrzymał od matki kwotę w wysokości 300,00 złotych. Wnioskodawca podał, że nie pracuje zarobkowo, nie uzyskuje dochodu z tytułu wykonywania prac dorywczych, sezonowych, z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie posiada lokalu mieszkalnego, w którym jest zameldowany, a koszty związane z jego utrzymaniem ponoszą rodzice. Podał, że orientacyjne koszty zakupu żywności i artykułów higienicznych jakie ponoszą rodzice związane z jego utrzymaniem wynoszą od 300,00 do 500,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca zaznaczył, że jest osobą niepełnosprawną, jednak nie posiada orzeczenia wydanego przez komisję d/s orzekania o stopniu niepełnosprawności. Wnioskodawca podał, że nie otrzymuje renty, jak również żadnej pomocy od Ośrodka Pomocy Społecznej, Caritasu, czy innych organizacji. Oznajmił, że oprócz pomocy finansowej od rodziców otrzymuje wsparcie duchowe od żony i znajomych. Oznajmił, iż nie zna wielkości dochodów uzyskiwanych przez rodziców, gdyż odmówili mu ich ujawnienia. Zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2013 r. wezwano ponownie wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie, czy żona pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz do podania wysokości dochodów uzyskiwanych przez żonę ze wskazaniem tytułu z jakiego je uzyskuje. W dniu 24 czerwca 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że żona wnioskodawcy nie pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz nie uzyskuje dochodów, gdyż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku zarejestrowaną w Urzędzie Pracy. Wnioskodawca wskazał, że żona utrzymuje się przy pomocy finansowej, jaką otrzymuje od jego rodziców oraz swojej matki. Podał, że pomoc jaką otrzymuje żona od rodziców jest w podobnej wysokości do tej jaką on otrzymuje od swoich rodziców. Dodał, że żona jest także osobą niepełnosprawną. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona powinna wykazać, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że znajduje się w sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca nie posiadający źródła stałego dochodu i utrzymujący się przy pomocy finansowej rodziców nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie, jak również kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie pełnomocnika. Ze względu na fakt, iż wnioskodawca wniósł o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, dokonano wyboru i ustanowiono w niniejszej sprawie radcę prawnego. Wyjaśnić należy, że dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji postanowienia.