VII SA/Wa 640/07

WyrokWSA w Warszawie2007-06-26

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Mariola Kowalska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, została wydana z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, ponieważ postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone z należytym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. Organom zarzucono lakoniczne i nieuzasadnione stwierdzenie, że ogrodzenie narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz że nie można go doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami, bez należytego odniesienia się do argumentacji strony skarżącej i zebrania pełnego materiału dowodowego.
Stan faktyczny
L. W. i J. W. wybudowali ogrodzenie, które zostało uznane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego za samowolę budowlaną, ponieważ naruszało linie rozgraniczające ulicę i zajmowało pas drogowy. Ogrodzenie zostało wybudowane pomimo zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, które organ potraktował jako zgłoszenie w trybie art. 30 Prawa budowlanego, a inwestorzy przystąpili do budowy przed upływem wymaganego 30-dniowego terminu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący podnosili, że działali zgodnie z pouczeniem organu i że sporny pas nieruchomości należy do nich.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi L. W. oraz J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2003r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane/tekst jednolity: Dz. U. z2000rNr 106, poz. 1126zpóźn. zm./nakazał rozbiórkę ogrodzenia działki od strony ulicy [...] i od strony ulicy [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że inwestorzy L. W., A. W. i J. W. złożyli w dniu [...].04.2003r do organu architektoniczno-budowlanego, zawiadomienie w trybie art. 41 ust. 4 o rozpoczęciu robót przed upływem 7 dni. Pomimo iż było ono niezgodne z przepisami prawa, organ potraktował je właściwie jako zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót na podstawie art. 30 ustawy Prawo budowlane. Dlatego też, postanowieniem Nr [...] z dnia [...].05.2003r inwestorzy zobowiązani zostali do przedłożenia stosownych dokumentów dotyczących budowy ogrodzenia, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Inwestorzy nie przedłożyli wymaganych dokumentów, natomiast ogrodzenie wybudowali zajmując pas drogowy i naruszając linie rozgraniczające ulicy [...] co wykazała kontrola przeprowadzona w dniu [...].06.2003r Wykonane zostało ogrodzenie na podmurówce betonowej o szer. 16,50cm i wys. od 60 - 30 cm z przęseł stalowych na długości 37,15m. Ogrodzenie pobudowane zostało w odległości 5,20 m od istniejącego ogrodzenia od strony ul. [...] i na długości 5,25m od strony ul. [...] w W. oraz wybudowany chodnik w krawężniku betonowym. W odwołaniu od w/w decyzji L. i J. W. podnieśli że inwestorzy dokonali zgłoszenia na druku udostępnionym w Urzędzie i nie mogą ponosić konsekwencji zastosowania błędnego druku, wykorzystywanego przy zawiadomieniach przewidzianych w art. 41 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z treścią tego druku Inwestorzy rozpoczęli roboty budowlane po upływie co najmniej 7 dni. W uzupełnieniu odwołania podniesiono m.in., że organ administracji architektoniczno-budowlanej nigdy nie wniósł sprzeciwu w stosunku do dokonanego zgłoszenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2007r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że bezsporne jest , że Inwestorzy dokonali zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w dniu [...] kwietnia 2003 r. Oznacza to, że do wykonania robót mogli przystąpić nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od tej daty. Organ stwierdził, że wykorzystanie błędnego druku i przyjęcie terminu 7 dni pozostaje w niniejszej sprawie bez znaczenia, niezależnie od pobudek, jakimi kierowali się Inwestorzy. Bezsporne jest również, że roboty zostały wykonane przed upływem 30 dni od dokonania zgłoszenia. Brak sprzeciwu ze strony organu administracji architektoniczno-budowlanej jest zatem nieistotny w niniejszej sprawie, skoro roboty wykonano przed upływem terminu do wniesienia tego sprzeciwu. Kwestia ewentualnego braku praw Zarządu Dróg Miejskich do nieruchomości w zakresie spornego pasa gruntu również pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Nie jest bowiem kwestionowane, że ogrodzenie zostało wykonane od strony ciągu pieszojezdnego, a zatem miejsca publicznego. Zdaniem organu odwoławczego ustalenia organu I instancji znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym i brak jest podstaw do podważania nakazu rozbiórki. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli J. W. i L. W. Skarżąc podnoszą ,że grodząc swoją nieruchomość, nie naruszyli prawa gdyż działali zgodnie z pouczeniem organu architektoniczno-budowlanego, - dlatego żądanie uchylenia zaskarżonych decyzji należy uznają za niezasadne. Podnoszą, że budowa parkanu została zgłoszona do właściwego organu architektoniczno-budowlanego z informacją o przystąpieniu do budowy parkanu. Nadto podnoszą, że sporny pas nieruchomości nigdy nie należał do innego podmiotu niż do skarżących. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze, bowiem zaskarżone orzeczenia wydane zostały z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Bezsporne jest , że Inwestorzy dokonali zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w dniu [...] kwietnia 2003 r. Jeżeli traktowane to było jako zgłoszenie robót to oznaczało to, że do wykonania robót inwestorzy mogli przystąpić nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od tej daty. Wykorzystanie błędnego druku i przyjęcie terminu 7 dni pozostaje w niniejszej sprawie bez znaczenia, niezależnie od pobudek, jakimi kierowali się Inwestorzy. Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1 art.30 Prawa budowlanego, należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. Termin 30 dni, określony w art. 30 ust. 2, jest terminem w którym organ administracji jest uprawniony do korzystania ze swych kompetencji w sytuacji wypełniającej dyspozycję ust. 3 art.30 . Decyzyjna aktywność organu poza tymi ramami nie ma prawnego umocowania. Termin ten jest zarówno terminem dla "organu" jak i terminem "dla strony". Oznacza bowiem obowiązek powstrzymania się przez stronę od zamierzonego działania przez określony czas, nie krótszy jednak niż 30 dni, liczony od daty złożenia zgłoszenia. Nie jest tu wystarczający argument inwestora, że działali zgodnie z bliżej nieokreślonym pouczeniem organu architektoniczno-budowlanego ( w aktach takiego pouczenia nie ma) oraz że budowa parkanu została zgłoszona do właściwego organu architektoniczno-budowlanego z informacją o przystąpieniu do budowy parkanu jako że druk zawiadomienia i samo zawiadomienie wypełnione przez inwestora i złożone w Urzędzie dotyczyło zawiadomienia o przystąpieniu do robót budowlanych w trybie art. 41 ust.4 ustawy Prawo budowlane a więc dotyczyło robót na które inwestor powinien posiadać pozwolenie na budowę. Oczywiście inwestor mógł skorzystać z sytuacji gdy organ potraktował to zawiadomienie jako zgłoszenie robót ale winien wówczas dochować warunków określonych w art. 30 prawa budowlanego w tym 30 dniowego terminu bowiem upływ terminu określonego w art. 30 ust. 2 oznacza dla organu brak możliwości wydania decyzji o sprzeciwie. Sprawa administracyjna, w której postępowanie zostało wszczęte zgłoszeniem o zamiarze budowy, jest załatwiona albo milczeniem organu, albo jego negatywną wypowiedzią oznaczającą zakaz przystąpienia do budowy, przy czym ta negatywna wypowiedź przybiera formę sprzeciwu . W tej sytuacji niewątpliwym jest, iż skarżący zrealizował ogrodzenie bez wymaganego zgłoszenia. Wobec powyższych ustaleń, organ nadzoru budowlanego I instancji po stwierdzeniu że inwestor nie dopełnił warunku określonego w w/w przepisie art. 30 ust.1 pk.2 (obowiązującym w dniu orzekania przez organ II instancji) Prawa budowlanego winien ustalić czy w sprawie zachodzi przypadek inny niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 a jeżeli tak to powinien ustalić czy jest możliwe doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Dopiero po ustaleniu, że ogrodzenie narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie można go doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami może być zastosowany przepis art.51 ust.1 pkt.1 Prawa budowlanego (Dz. U. nr 106 poz.1126 z późn. zm.) Tymczasem organ pierwszej instancji lakonicznie ,nie uzasadniając całkowicie swojej tezy, stwierdził, że ogrodzenie narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie można wykonanych robót doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami. Skarżący w toku postępowania administracyjnego podnosili, że stosownie do zapisów Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nieruchomość będąca ich własnością położona jest w obszarze funkcjonalnym oznaczonym symbolem [...] o funkcji mieszkaniowo-usługowej i w planie brak jest jednoznacznych ustaleń dot. rozgraniczających ulicy [...] na odcinku przylegającym do omawianej nieruchomości. Organ I i II instancji nie odniósł się do argumentacji strony skarżącej, że zgodnie ze stanem prawnym nieruchomości przy ul. [...] to skarżący są właścicielami gruntu na którym samowolnie wykonane zostały roboty budowlane. W oparciu o tak niepełny i niekompletny materiał dowodowy nie można jednoznacznie stwierdzić, że ogrodzenie narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i dlatego nie można go doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami Art. 51 ust.1 pkt.2 cyt. ustawy prawo budowlane nakazuje w drodze decyzji, obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Dopiero po nie dopełnieniu warunku określonego w art. 51 ust.1 pkt.2 cyt. ustawy prawo budowlane organ lub jednoznacznym ustaleniu, że nie można doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem organ nakazuje rozbiórkę ogrodzenia. Powyższe oznacza zatem , iż stan sprawy nie został należycie wyjaśniony. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło