VII SA/Wa 640/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-27
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch – Baranowska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, czy też powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie?Ratio decidendi
Wojewoda nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd uznał, że organ odwoławczy dysponował pełnym materiałem dowodowym pozwalającym na merytoryczną ocenę sprawy i powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie, a nie wydawać decyzję kasacyjną. Organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać sprawę merytorycznie, chyba że wymaga ona przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co nie miało miejsca w tej sytuacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Sp. z o.o. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym. Wojewoda uznał, że organ I instancji naruszył przepisy KPA i prawa materialnego, w tym art. 61 § 4 KPA, poprzez nieprawidłowe powiadomienie stron, brak analizy dokumentacji projektowej pod kątem wymogów Prawa budowlanego (w tym dokumentacji geologiczno-inżynieryjnej), sprzeczność projektu budowlanego z wnioskiem o pozwolenie na budowę, niespełnienie wymogów projektu zagospodarowania działki oraz braki w dokumentacji przyłączy. Skarżąca Sp. z o.o. zarzuciła Wojewodzie naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, twierdząc, że brak było podstaw do wydania decyzji kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] Sp. z o. o. w [...] kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją [...] z dnia [...] stycznia 2011r., znak:[...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 2 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. u. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r., Nr 146, poz. 1118 ze zm.) , po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. K. R., P. F., J. S. od decyzji nr [...] z dnia [...] września 2010r., Prezydent [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. [...] w [...]
- uchylił decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] września 2010r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010r., Prezydent [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w [...].
Rozpoznając wniesione od powyższej decyzji odwołanie Wojewoda [...] uznał, że postępowanie organu I instancji przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisów prawa materialnego, które uniemożliwia organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie sprawy. Oznacza to konieczność uchylenia decyzji Prezydenta [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi instancji.
Wyjaśnił, iż organ I instancji z naruszeniem art. 61 § 4 kpa o wszczęciu postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę powiadomił wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych budynku przy ul. [...]. W ocenie organu odwoławczego konieczne zaś było ustalenie czy w ww. budynku została ustanowiona wspólnota mieszkaniowa, która zgodnie z przepisami ustawy o własności lokali, kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz.
Kolejnym uchybieniem organu I instancji jest brak analizy przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej z punktu wiedzenia wymogów określonych w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Stosownie bowiem do § 10 ust. 1 pkt b miejscowego planu dla wszystkich przedsięwzięć inwestycyjnych w obszarze ochrony [...] występuje obowiązek wykonania dokumentacji geologiczno – inżynieryjnej.
Inwestor przedłożył tylko dokumentację geotechniczną określającą warunki posadowienia obiektu, która stanowi oddzielny dokument i nie może być uznana za równoważną dokumentacji geologiczno – inżynierskiej.
Organ nadto wskazał, że treść projektu budowlanego, pozostaje w sprzeczności z treścią wniosku o pozwolenie na budowę. Przedmiotem wniosku inwestora było wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym z niezbędną infrastrukturą techniczną w [...] przy ul. [...] dz. [...] obr. [...]. Jak wynika z projektu budowlanego zakres inwestycji wykracza poza działkę o nr ew. [...], obejmuje bowiem : budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym z niezbędną infrastrukturą techniczną, w tym przyłącza: wodociągowego i kanalizacyjnego, które zlokalizowane są częściowo poza działką inwestora i takie ich usytuowanie nie jest objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę.
Wojewoda [...] wskazał także, że projekt zagospodarowania działki objętej inwestycją nie spełnia wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r., w sprawie szczegółowych zasad i formy projektu budowlanego ( Dz. U. nr 120, Poz. 1133), gdyż nie został sporządzony na aktualnej mapie zasadnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ewentualnie potwierdzony za zgodność przez uprawnionego geodetę z treścią mapy zasadniczej.
W aktach brak także oryginałów warunków przyłączy do sieci elektroenergetycznej, a wydane warunki zaopatrzenia w wodę i odprowadzenie ścieków dla projektowanego budynku zostały wydane dla A. G., a nie inwestora P. K. Sp. z o.o.. A. G. jest jedynie współwłaścicielem Spółki będącej inwestorem.
Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania Wojewoda [...] wskazał, że inwestor przedłożył analizę zacienienia i przesłaniania, z której wynika, że projekt spełnia wymogi określone w § 13 oraz § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Niezasadne są także zarzuty dotyczące zmiany linii zabudowy oraz przekroczenia, w stosunku do obowiązującego planu, wysokości budynku.
Podsumowując swoje rozważania Wojewoda [...] uznał, iż niedostateczne sprawdzenie przez organ I instancji przedłożonej dokumentacji projektowej, obliguje do uchylenia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2010r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła P. K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...].
Decyzji zarzucono naruszenie art. 134 w zw. z art. 6 i 8 kpa, art. 138 § 1 w zw. z art. 6 i 8 kpa, art. 77 w zw. z art. 140 kpa. nadto art. 35 i 36, 75 § 1, 76 § 2 kpa., a także naruszenie przepisów Prawa budowlanego – art. 29, 35 ust. 1 oraz 34 ust. 3.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasadzenie kosztów postępowania.
Wyjaśnił, iż w jego ocenie brak było podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, a drobne, stwierdzone uchybienia powinny być wyjaśnione, bądź usunięte w toku postępowania odwoławczego. Wskazał przede wszystkim, że projektowana inwestycja w całości znajduje się poza obszarem ochronnym [...].
Taka lokalizacja bezspornie wynika z wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu urbanistycznego ZD [...] część, który został załączony do wniosku o pozwolenie na budowę. Oznacza to brak podstaw do żądania dokumentacji geologiczno – inżynieryjnej.
Skarżący podniósł nadto, iż wbrew twierdzeniom organu odwoławczego projekt zagospodarowania działki został sporządzony na aktualnej kopii mapy zasadniczej potwierdzonej za zgodność przez uprawnionego geodetę. Do projektu dołączono wszystkie wymagane uzgodnienia, których oryginały mogły być okazane na żądanie organu .
Wyjaśnił, że wyrysowanie trasy przyłączy wykonano w związku z postanowieniem Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2010r. zobowiązującym do uzupełnienia projektu w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Sąd kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem co oznacza, że może ją uchylić tylko wtedy, gdy narusza ona prawo materialne lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)
W niniejszej sprawie z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, która nie zawiera ostatecznego, merytorycznego rozstrzygnięcia ocena jej legalności sprowadza się do skontrolowania prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 kpa stanowiącego podstawę jej wydania.
Stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Formalny charakter zaskarżonej decyzji wymaga ograniczenia sądowej kontroli do badania zaistnienia podstaw prawnych do wydania tego rozstrzygnięcia z pominięciem innych zarzutów podnoszonych przez skarżącego, dotyczących meritum sprawy.
Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowania wyjaśniające albo w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Takie działanie organu odwoławczego naruszałoby zasadę ogólną postępowania administracyjnego, tj. zasadę dwuinstancyjności postępowania ( art. 15 k.p.a.). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1859/06 (LEX nr 338621), "podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym. W takim przypadku organ II instancji ma tylko kompetencje kasacyjne".
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania należy stwierdzić, że Wojewoda [...] zaskarżoną decyzję wydał z oczywistym naruszeniem art. 138 § 2 kpa.
Przepis ten, przyznający organowi odwoławczemu uprawnienia kasacyjne nie może podlegać wykładni rozszerzającej, gdyż organ II instancji na podstawie art. 136 kpa. może usunąć wadliwość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji, chyba, że postępowanie to musi być przeprowadzone w całości lub znacznej części.
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu Wojewoda [...] dysponował pełnym materiałem dowodowym pozwalającym na merytoryczną ocenę legalności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2010r.
Jak wynika z akt postępowania wnioskiem z dnia [...]maja 2010r., inwestor – P. K. Sp. z o.o. wystąpił o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w [...]. W związku z brakami w przedłożonej dokumentacji projektowej, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010r., nałożono na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości. Dokumentacja, po jej uzupełnieniu, podlegała, stosownie do art. 35 ustawy Prawo budowlane stosownemu sprawdzeniu. Wynika to przeprowadzonej przez organ analizy zgodności projektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu urbanistycznego ZD [...] część oraz przepisami określającymi warunki techniczne.
W tym kontekście nie znajduje uzasadnienia stanowisko Wojewody [...], iż przedłożona przez inwestora dokumentacja jest niekompletna i sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nieprecyzyjne są też wywody organu odwoławczego wskazujące na nieprawidłowe ustalenia stron postępowania oraz brak objęcia wnioskiem o pozwolenie na budowę przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, których realizacja, jak słusznie podnosi skarżący, nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Także pozostałe, wskazane przez Wojewodę [...] , braki, nieścisłości w dokumentacji ( brak oryginałów uzgodnień, brak decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2010r. w przedmiocie zgody na lokalizację zjazdu, warunki zaopatrzenia w wodę i odprowadzanie ścieków wydane dla współudziałowca P. K. Sp. z o. o. A. G., a nie dla inwestora) nie mogły w ocenie Sądu stanowić o takiej wadliwości postępowania organu I instancji, która w rozumieniu art. 138 § 2 kpa. dawałaby podstawę do wydania decyzji kasacyjnej.
Obowiązkiem Wojewody [...] było zatem ponowne przeprowadzenie postępowania, ewentualnie jego uzupełnienie w oparciu o art. 136 kap i wydanie decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy .
Zważywszy na powyższe organ odwoławczy ponownie rozpoznając odwołania wniesione od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2010r., zobowiązany będzie do wydania decyzji merytorycznej.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło