VII SA/Wa 644/09

WyrokWSA w Warszawie2009-09-16

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Małgorzata Miron, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego może być nałożona na jednego z inwestorów, jeśli w pozwoleniu na budowę wskazano kilku inwestorów, a doszło do istotnych odstępstw od projektu budowlanego i podziału działki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, nałożona na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, powinna być wymierzona solidarnie wszystkim inwestorom wskazanym w pozwoleniu na budowę, nawet jeśli doszło do istotnych odstępstw od projektu i podziału działki. Wymierzenie kary indywidualnie każdemu z inwestorów, gdy w rozumieniu Prawa budowlanego nadal stanowią oni "jednego inwestora", jest sprzeczne z przepisami i zasadą sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na A. S. karę w wysokości 10 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, ponieważ przystąpiono do jego użytkowania pomimo sprzeciwu organu, który stwierdził istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego (wybudowano dwa budynki zamiast jednego dwulokalowego). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. A. S. wniosła skargę, argumentując, że jej "użytkowanie" polegało jedynie na gromadzeniu materiałów i sporadycznym pobycie w budynku, a nie na stałym zamieszkiwaniu, oraz że nie miała powodu do nielegalnego użytkowania obiektu. Sąd uznał, że kara została nałożona nieprawidłowo, ponieważ w pozwoleniu na budowę wskazano kilku inwestorów (A. S. oraz E. i R. S.), a kara powinna być wymierzona solidarnie.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi A. .Sz. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 644/09 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009r. na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm. ), nałożył na A. S. karę w wysokości 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych) z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego zrealizowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] z naruszeniem przepisów art.54 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w dniu [...].11.2008 r. A. S. zawiadomiła Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...]. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. [...] przy ulicy [...] w [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].12.08r. zgłosił sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowani w/w budynku, ponieważ inwestorzy A. S. i E. i R. S. dokonali istotnego odstąpienia od zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miastu i Gminy w [...] nr [...] z dnia [...].08.1998r. projektu budowlanego polegającego na wykonaniu dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce nr ewid. [...]obr. zamiast, jak to wynikało z zezwolenia, budynku jednorodzinnego o dwóch lokalach mieszkalnych. W dniu [...].01.2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził oględziny budynku w trakcie których stwierdzono, że budynek jest już użytkowany, pomimo zgłoszonego sprzeciwu. Fakt użytkowania budynku potwierdzają wykonane podczas kontroli zdjęcia załączone do protokołu, a także zamieszczone w protokole oświadczenie A. S., iż do użytkowania budynku przystąpiono od listopada 2008r, po zakończeniu budowy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2009r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu kary na A. S.. Organ odwoławczy wskazał, że inwestor nie zastosował się do wniesionego sprzeciwu i przystąpił do użytkowania obiektu podkreślając, że w przypadku naruszenia art. 54 pkt 1 Prawa budowlanego istotne jest przystąpienie do użytkowania pomimo wniesionego przez właściwy organ sprzeciwu, nie jest natomiast istotne, przez jaki czas budynek był użytkowany. Zdaniem organu, użytkowanie obiektu budowlanego, o jakim mowa w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nie musi mieć charakteru trwałego i pełnego. Nie ma więc znaczenia, czy Inwestor zamieszkiwał w budynku przez cały okres od momentu zakończenia robót, czy incydentalnie. Dla organu istotne jest jedynie, iż Inwestor używał budynku zgodnie z jego przeznaczeniem. Organ wskazał również, że brak zameldowania w lokalu osób nie stanowi dowodu o nieużytkowaniu obiektu. Wskazał również, że stosownie, do dyspozycji art. 59f Prawa budowlanego wysokość opłaty stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Ustawodawca ustalił w art. 59f ust. 2 stawkę opłaty w wysokości 500zł, a pozostałe kategorie (k, w) określa załącznik do ustawy. W ocenie organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] właściwie wyliczył kwotę opłaty z tytułu nielegalnego użytkowania, jako iloczyn dziesięciokrotnej stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu (2) oraz współczynnika wielkości obiektu (1,0). Kwota kary: 500 x2x1x10=10 000 zł Na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę wniosła A. S. wnosząc o jego uchylenie. Strona wskazała, że w trakcie oględzin w dniu [...]5.01.2009r., nie była dokładnie zorientowany o co tak właściwie chodzi Powiatowemu Inspektorowi, może i powiedziała, że budynek jest użytkowany, ale nie to miała na myśli. Wskazała, że budynek był przygotowywany do oddania i gromadzone były wszystkie dokumenty niezbędne do zawiadomienia o zakończeniu budowy zgodnie z art. 54 ust Prawo budowlane, w tym czasie w budynku znajdowały się różne urządzenia, meble, materiały budowlane wykończeniowe itp. Strona podniosła, że zmuszana była do pilnowania swojego zgromadzonego dobytku i materiałów wykończeniowych i od czasu do czasu spędzenia w nim jednej nocy w tygodniu lub w miesiącu. Jej zdaniem, takiego użytkowania nie można nazwać użytkowaniem trwałym budynku. Wskazała ponadto, że nie użytkuje obiektu bowiem jest zameldowana w innym miejscu, w którym zamieszkuje z rodziną i nie miała żadnego powodu, aby ten budynek nielegalne użytkować. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych rozstrzygnięć a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Kontrolując zaskarżone postanowienie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie bezsporne jest to, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...].12.08r zgłosił sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku na działce nr [...] z jakim wystąpiła A. S. Organ uznał, w oparciu o przedłożone do zgłoszenia dokumenty, że inwestorzy, którym byli A. S. oraz E. i R. S., dokonali istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zgodnie z decyzją Burmistrza Miasta i Gminy w [...] nr [...] z dnia [...].08.1998r. o pozwoleniu na budowę, zatwierdzony tą decyzją projekt przewidywał wykonanie przez inwestorów A. S. oraz E. i R. S. na działce nr ew. [...] budynku jednorodzinnego o dwóch lokalach mieszkalnych (połączonych łącznikiem). Natomiast faktycznie wybudowane zostały dwa budynki mieszkalne na dwóch osobnych działkach wydzielonych z działki nr ew. [...]. Zgodnie z przepisem art. 54 ustawy - Prawo budowlane do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem przepisów art. 55 i 57 ustawy - Prawo budowlane, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy. Wskazać należy, iż zawiadomienie o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania, o którym jest mowa w art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane dotyczy budowy prowadzonej legalnie, a więc na podstawie pozwolenia na budowę. Prawnie skuteczne jest zatem zawiadomienie o zakończeniu budowy tylko co do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę. Oznacza to, iż przystąpienie do użytkowania z naruszeniem tego przepisu ( w niniejszej sprawie po wniesieniu sprzeciwu przez organ) nastąpić może w odniesieniu do obiektu wskazanego w pozwoleniu oraz przez inwestora tam wymienionego. Zgodnie z treścią art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, wobec stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, z naruszeniem przepisu (art. 54 Prawa budowlanego) tj. po wniesieniu sprzeciwu, właściwy organ wymierza karę pieniężną z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. W zdaniu drugim powołanego przepisu ustawodawca określił zasady obliczania tej kary wskazując, że należy odpowiednio stosować przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Innymi słowy, w każdym przypadku stwierdzenia, że przystąpiono do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 54 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego jest obowiązany nałożyć na użytkownika - inwestora jako odpowiedzialnego za proces budowlany karę, w wysokości dziesięciokrotnej stawki opłaty, o której mowa w art. 59f prawa budowlanego. Podkreślić trzeba, że przewidziana w powołanym przepisie sankcja w postaci kary pieniężnej, jest sposobem represjonowania na drodze administracyjnej niepożądanych zachowań tych inwestorów, którzy z naruszeniem przepisów ustawy -Prawo budowlane przystępują do użytkowania obiektów budowlanych, ale tylko tych które pozostają w korelacji do udzielonego pozwolenia budowlanego. Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy, dokumenty związane z zawiadomieniem o zakończeniu budowy dokonanym osobno przez E. i R. S. oraz A. S. sygnalizowały, że zakończono roboty związane z określonym jednym pozwoleniem na budowę. Dlatego kolejne decyzje i inne rozstrzygnięcia organu po wniesionych w dniu [...].12.2008r sprzeciwach, powinny być skierowane do współinwestorów wskazanych w pozwoleniu na budowę. W niniejszym postępowaniu związanym z bezprawnym przystąpieniem do użytkowania, inwestorami obiektu wymienionego w pozwoleniu na budowę byli małżonkowie E. i R. S. oraz A. S.. Zatem postanowienie o wymierzeniu kary 10.000 zł wydane w stosunku do poszczególnych osób będących inwestorami E. i R. S. oraz A. S. wskazanymi w pozwoleniu na budowę, były nieprawidłowe. Wszystkie te osoby będące inwestorami były odpowiedzialne nie tylko w znaczeniu faktycznym ale i prawnym za prawidłowość procesu budowlanego, za wybudowanie budynku mieszkalnego opisanego w pozwoleniu na budowę i w projekcie. Fakt, iż w toku procesu budowlanego doszło do istotnych odstępstw od pozwolenia i projektu oraz, że w wyniku późniejszego podziału działki nr [...] powstały dwie odrębne nieruchomości nie skutkował tym, że doszło do podziału podmiotowego wśród inwestorów. Nadal bowiem w znaczeniu prawa budowlanego inwestorami budynków są łącznie małżonkowie E. i R. S. oraz A. S. (obecnie S.-K.). Tym samym sprzeczne z przepisami art. 17 i 18 oraz 54 Prawa budowlanego i zasadą sprawiedliwości byłoby wymierzanie każdemu inwestorowi z osobna kary za przystąpienie do użytkowania, skoro w znaczeniu określonym Prawem budowlanym byli "jednym inwestorem". W tych okolicznościach tylko jedna kara mogła być wymierzona inwestorowi (na zasadach odpowiedzialności solidarnej) wobec bezspornego ustalenia, iż doszło do naruszenia art. 54 Prawa budowlanego i nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło