VII SA/Wa 644/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-11
Skład orzekający: Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, ze względu na trudną sytuację materialną uniemożliwiającą samodzielne poniesienie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego ani ustanowić pełnomocnika z wyboru z powodu trudnej sytuacji materialnej. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom, których sytuacja finansowa uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb życiowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca T.G., osoba bezrobotna utrzymująca się z niewielkich dochodów ze zbioru surowców wtórnych, został eksmitowany do lokalu socjalnego, za który częściowo płaci czynsz, a resztę pokrywa pomoc społeczna. Jego miesięczne dochody wynoszą około 150-300 zł, a na bieżące utrzymanie pozostaje mu około 100 zł. Nie otrzymuje pomocy od rodziny ani innych organizacji poza refundacją czynszu. Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
Przyznał T.G. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T.G. na Radę [...] w przedmiocie : skargi na działanie organu postanawia : przyznać T.G. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W dniu 7 kwietnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez T.G. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymującą się z niewielkich dochodów uzyskiwanych ze zbioru surowców wtórnych w wysokości kilku złotych dziennie. Wnioskodawca oświadczył, że został eksmitowany do lokalu socjalnego, za który opłaca część czynszu w wysokości 40,00 złotych, a pozostałą cześć opłaca pomoc społeczną.
Z nadesłanych do Sądu w dniu 28 kwietnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do sprawy o sygn. akt (VII SAB/Wa 11/11) dodatkowych wyjaśnień wynika, że dochody jakie wnioskodawca uzyskuje z tytułu zbieractwa wynoszą kilka złotych dziennie i oscylują pomiędzy kwotą 5,00 a 10,00 złotych dziennie. Należy zatem przyjąć, że miesięczny dochód wnioskodawcy waha się pomiędzy kwotą 150,00 a 300,00 złotych. Wnioskodawcza oświadczył, że w mieszkaniu w którym zamieszkuje nie ma gazu i telefonu, a energii elektrycznej nie miał prawie przez miesiąc. Oświadczył, że na bieżące utrzymanie siebie, w tym na zakup żywności pozostaje mu kwota około 100,00 złotych, gdyż odzieży nie kupuje nosząc ubrania, które posiadał już wcześniej. Wskazał, że nie uzyskuje żadnej pomocy od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, oprócz refundacji części czynszu za mieszkanie przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Wnioskodawca zaznaczył, że nie uzyskuje żadnych innych dochodów.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał on, iż zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca utrzymujący się samodzielnie z niewielkich dochodów uzyskiwanych ze zbioru surowców wtórnych nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie, jak również ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uznano, że sytuacja materialna w jakiej obecnie wnioskodawca się znajduje jest na tyle trudna, że uzasadnia przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od koszów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło