VII SA/Wa 645/08

WyrokWSA w Warszawie2008-07-16

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jolanta Zdanowicz, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy instalacja wolnostojących tablic reklamowych trwale związanych z gruntem, o znacznych gabarytach, wymaga pozwolenia na budowę, czy też wystarczające jest zgłoszenie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w 2008 roku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że instalacja wolnostojących tablic reklamowych, nawet trwale związanych z gruntem i o znacznych gabarytach, nie wymaga pozwolenia na budowę, a wystarczające jest zgłoszenie. Kluczowa jest interpretacja art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, który po zmianie w 1997 roku wyeliminował wymóg instalowania reklam wyłącznie na istniejących obiektach budowlanych, co pozwoliło na ich instalację również na gruncie. Organ może jedynie, na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, jeśli istnieją konkretne zagrożenia, co musi być szczegółowo uzasadnione.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. S. zgłosiła zamiar instalacji dwóch dużych tablic reklamowych. Prezydent miasta wniósł sprzeciw, uznając, że ze względu na rozmiary i trwałe związanie z gruntem, prace te stanowią budowę wymagającą pozwolenia na budowę. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Spółka złożyła skargę, argumentując, że urządzenia nie są trwale związane z gruntem i wystarczające jest zgłoszenie. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2008 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania tablic reklamowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej S. Sp. z o.o. w W. kwotę 740zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2007r., Nr [...] na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118), po rozpatrzeniu zgłoszenia Spółki z o.o. S. z dnia 7 listopada 2007r. dotyczącego zamiaru instalacji dwóch tablic reklamowych typu S-18 oraz S-12, zlokalizowanych przy ul. [...] w W. na dz. Nr ew. [...] z obr. [...] wniósł sprzeciw do wykonania robót ujętych w zgłoszeniu. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestycja objęta zgłoszeniem polega na budowie urządzeń reklamowych składających się z fundamentów, konstrukcji nośnej oraz zainstalowanych na nich tablic reklamowych. Rodzaj zgłoszonych prac ze względu na skalę i charakter (tablica reklamowa S-18 fundament – 2 x 4 x 0,50 m, maksymalna wys. 8,09 m oraz tablica S-12 fundament – 2 x 4 x 0,50 m, maksymalna wysokość 6,47 m) należy uznać za budowę, nie instalację czy remont bowiem obejmują one wykonanie obiektów budowlanych w określonym miejscu. Prezydent [...] uznał, że budowa konstrukcji o znacznych rozmiarach, przenoszących duże siły nie może korzystać z zapisanego w prawie budowlanym zwolnienia dotyczącego "instalowania" i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania inwestora, decyzją z dnia [...] marca 2008r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego - zwanej dalej kpa (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowe zgłoszenie dotyczy budowy urządzeń reklamowych o znacznej wysokości: tablica reklamowa typu S-18 wysokość 8,06 m, tablica reklamowa typu S-12 wysokość 6,47 m, trwale związanych z gruntem. Z opisu technicznego w/w inwestycji wynika, że prace budowlane podejmowane przez inwestora będą polegały na wykonaniu nowego obiektu budowlanego w określonym miejscu, a nie tylko jego instalację czy remont. W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż w omawianym przypadku nie ma zastosowania wyżej cytowany przypis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Przepis ten dotyczy bowiem instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach. Według organu odwoławczego, instalowaniem nie można określić budowy samodzielnej konstrukcji (budowli) na własnym fundamencie. Zdaniem organu II instancji projektowane tablice reklamowe stanowią wolnostojące trwale związane z gruntem obiekty w pełni samodzielne i niepowiązane technicznie z innym obiektem budowlanym. Wielkość projektowanych urządzeń reklamowych, jak i sposób osadzenia na gruncie świadczą o tym, iż zgłoszona inwestycja jest budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego tj. "wolno stojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym". Taka kwalifikacja w/w inwestycji pociąga za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył inwestor wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego decyzje organu pierwszej i drugiej instancji zostały wydane w oparciu o ustalenia niezgodne ze stanem faktycznym sprawy. Oba organy uznały, że urządzenia reklamowe, których zamiar instalacji zgłosił S. Sp. z o.o. w W., są urządzeniami trwale związanymi z gruntem. Zdaniem skarżącego organ jest zobowiązany do samodzielnego rozpoznania sprawy i dokonania samodzielnych ustaleń. Stwierdzenie, że w podobnych sprawach Naczelny Sąd Administracyjny zajmował jakieś stanowisko oraz zacytowanie fragmentu jednego orzeczenia, nie może zastąpić przeprowadzenia przez organ samodzielnego postępowania i dokonania samodzielnych ustaleń. Ustalenia organów wskazują, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, a tak naprawdę nie zostało w ogóle przeprowadzone. Skarżący podkreślił, że przedmiotowe urządzenia reklamowe są urządzeniami nie trwale związanymi z gruntem, gdyż są ustawione na gruncie przestawną podstawą żelbetową do której montuje się słup i tablicę. Fakt ten wynika z treści zgłoszenia oraz dostarczonego projektu budowlanego. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie chodzi o obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, dokładniej budowlę. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, przeprowadzona przez Sąd na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wykazała, że decyzja ta nie jest zgodna z przepisami Prawa budowlanego. Art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nakłada na inwestora zamierzenia inwestycyjnego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Natomiast stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Wykonanie powyższych robót obciążone zostało obowiązkiem dokonania zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy). Ponadto zgodnie z art. 30 ust. 7 ww. ustawy Prawo budowlane 7 właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować: 1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; 2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; 3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych; 4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zacytowany wyżej przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy Prawo budowlane wyłącza ze zgłoszenia tylko reklamy "usytuowane na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i reklamy świetlne i podświetlane usytuowane poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym". Ww. przepis w obecnym brzmieniu obowiązuje od 24 grudnia 1997 r., kiedy to nastąpiła istotna jego zmiana przez art. 1 pkt 12b ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz. U. nr 111, poz. 726) - w późniejszym czasie zmieniono jedynie kolejność punktów. Poprzednio przepis brzmiał następująco: "Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych, z wyjątkiem reklam świetlnych". Porównanie poprzedniej regulacji oraz obowiązującej w dacie orzekania przez organy (aktualnie również) musi prowadzić do wniosku, iż nieuprawniony jest pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że przepis ten dotyczy wyłącznie instalowania tablic reklamowych na istniejących obiektach. Ten pogląd był adekwatny do pierwotnej treści tegoż przepisu, aktualnie nie ma on uzasadnienia i należy stwierdzić, że instalować tablice i urządzenia reklamowe można również na gruncie. Wyeliminowanie przez ustawodawcę z treści przepisu słów: "wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych" oznacza, że instalacja jest możliwa nie tylko na obiektach budowlanych. Taka interpretacja art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 prowadzi do wniosku, iż instalowanie i remont tablic i urządzeń reklamowych nie tylko na obiektach budowlanych wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi. Z przedstawionych przepisów wynika, że instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto ustawodawca nie uzależnił robót budowlanych wyszczególnionych w art. 29 ust. 2 pkt 6 ani od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani też od tego czy są to tablice tub urządzenia wkopane w ziemię, a więc trwale związane z gruntem, które można uznać za budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe ustawione na konstrukcji naziemnej. W związku z tym nie można podzielić poglądów wyrażonych w decyzjach organów obu instancji o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla tablicy reklamowej zgłoszonej przez Spółkę z o.o. S., którą inwestor zamierzał zainstalować. W kontekście zastosowanej w sprzeciwie podstawy prawnej, błędne są również twierdzenia organów, że instalowanie tablicy reklamowej - wymagało pozwolenia na budowę ze względu na jej skalę i gabaryty. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie tylko tablice reklamowe, ale również urządzenia reklamowe, co niewątpliwie oznacza całość urządzenia reklamowego, a więc także elementów konstrukcyjnych do mocowań samej tablicy reklamowej. Jeżeli natomiast organ administracyjny uzna, że realizacja planowanej tablicy reklamowej czy urządzenia reklamowego ze względu na powierzchnię, ciężar, rozmiary itp. zagraża np.: bezpieczeństwu ludzi lub mienia albo zwiększa ograniczenia lub uciążliwość dla sąsiadów, może na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę co do robót budowlanych objętych z zasady obowiązkiem zgłoszenia. Możliwość ta ma charakter uznaniowy i wymaga uzasadnienia przyczyn zastosowania. Jeżeli zatem w sprawie niniejszej organ stwierdziłby istnienie, któregokolwiek z zagrożeń lub wymagań przewidzianych ww. przepisem może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Jednakże organ musi szczegółowo wykazać z jakimi konkretnie zagrożeniami może wiązać się podjecie realizacji zgłoszonych robót budowlanych oraz powołać konkretne przepisy lub ustalenia planu dające podstawę do przyjęcia prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Niedopuszczalnym jest opieranie decyzji administracyjnej na przypuszczeniach, iż realizacja zamierzeń budowlanych może coś spowodować. Organ może nałożyć na inwestora obowiązek uzupełnienia braków w określonym terminie poprzez załączenie do zgłoszenia odpowiednich dokumentów i dopiero w przypadku niewykonania nieokreślonego obowiązku w wyznaczonym terminie spowoduje wniesienie przez organ sprzeciwu w drodze decyzji. Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 ww. ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienie się niniejszego wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło