VII SA/Wa 645/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-09

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy o wymagane informacje dotyczące swojej sytuacji finansowej, może zostać zwolniony od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest instytucją wyjątkową i może być przyznane tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, który musi rzetelnie przedstawić swoją sytuację majątkową i dochodową. Brak uzupełnienia wniosku o wymagane informacje uniemożliwia ocenę zdolności płatniczej i wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca P. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wskazał swoje dochody i wydatki, ale nie uzupełnił wniosku o dodatkowe informacje dotyczące pomocy finansowej, dodatkowych dochodów oraz szczegółowych wydatków pomimo wezwania sądu. W dniu 22 lipca 2015 r. uiścił wpis sądowy w wysokości 200 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówił P. L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2015r. po rozpoznaniu wniosku P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić P. L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku wnioskodawca podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 712,00 złotych miesięcznie. Wskazał, że ponosi miesięczne opłaty za mieszkanie komunalne ponad 500,00 złotych miesięcznie. Oświadczył, że jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej. Nie posiada oszczędności pieniężnych i przedmiotów wartościowych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 9 lipca 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie, - czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.), - z jakiego tytułu ma potrącenie z uzyskiwanego dochodu z tytułu emerytury, - jaka kwota i czy comiesięcznie potrącana jest z uzyskiwanego dochodu. Odpowiedzi na powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonał powyższego wezwania. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W ocenie referendarza sądowego dane zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie są niepełne i nie wystarczające do rzeczywistej oceny sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Z tego też względu zarządzeniem z dnia 9 lipca 2015r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na przesłane mu pytania, które miały na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych. Wnioskodawca nie wyjaśnił, czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci, instytucji społecznych, lub państwowych, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości lub formie. Nie podał, czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia a jeśli tak czy uzyskuje z tego tytułu dochody jeśli tak w jakiej wysokości. Nie wskazał również wysokości miesięcznie ponoszonych wydatków. Wnioskodawca nie wyjaśnił także z jakiego tytułu ma potrącenie z uzyskiwanego dochodu i jaka kwota i czy comiesięcznie jest potrącana z dochodu. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W ocenie orzekającego dane o które został wezwany wnioskodawca są niezbędne do rozpoznania złożonego wniosku. Informacje podane w formularzu nie pozwalają jednoznacznie i bez wątpliwości ocenić sytuacji finansowej wnioskodawcy. Skarżący nie udzielając odpowiedzi na ww. wezwanie nie wyjaśnił w pełni swojej sytuacji finansowej. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości uzyskiwanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, a także zestawienia ponoszonych wydatków. Dopiero bowiem porównanie posiadanych przez stronę środków finansowych z ponoszonymi przez nią wydatkami pozwoliłoby na ustalenie, czy jest ona w stanie ponieść koszty postępowania. Uchylenie się wnioskodawcy od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto, jak wynika z akt sprawy wnioskodawca w dniu 22 lipca 2015r. uiścił wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie w wysokości 200,00 złotych. Powyższe oznacza, że stronę stać na opłacenie kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło