VII SA/Wa 646/14

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2014 r. po rozpoznaniu wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: 1. przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 24 kwietnia 2014 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. S., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem, dwójką dzieci oraz dziadkiem. Wnioskodawczyni podała, że rodzina utrzymuje się z dochodów w wysokości 5.550,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez małżonka w wysokości 3.100,00 złotych, świadczenie emerytalne dziadka w wysokości 1.800,00 złotych oraz kwota uzyskiwana z tytułu wynajmu mieszkania w wysokości 650,00 złotych. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom mieszkalny o pow. 200 m² oraz mieszkanie o pow. 64 m², którego właścicielem jest małżonek. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności pieniężnych, innych nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni zaznaczyła, że jest osobą bezrobotną, sprawuje opiekę nad chorym dziadkiem, a małżonek jest jedynym żywicielem rodziny. Dodała, że spłacają z małżonkiem kredyt zaciągnięty na budowę domu oraz mają na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku szkolnym. Wskazała także, że kwota pobierana za wynajem mieszkania pokrywa częściowo ratę kredytu. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że emerytura dziadka wystarcza jedynie na pokrycie jego kosztów utrzymania, gdyż jest osobą niepełnosprawną i wymaga dużej ilości leków i środków higieny. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594 ). W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). W sytuacji, gdy strona posiada jakiekolwiek środki majątkowe lub finansowe powinna partycypować w kosztach postępowania. Jednocześnie zakres w jakim zostanie przyznane prawo pomocy zależy od rzeczywistej potrzeby, która podlega ocenie przy uwzględnieniu możliwości finansowych strony. W związku z powyższym zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono z uwzględnieniem obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu oraz jej możliwości finansowych. Biorąc powyższe pod uwagę oraz kierując się celem instytucji prawa pomocy jakim jest zapewnienie stronie dostępu do sądu należało uznać, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, nie jest natomiast zasadny w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z małżonkiem oraz dziadkiem którzy wspólnie uzyskują miesięczny dochód w wysokości 5.550,00 złotych. Wskutek powyższego stwierdzono, że skarżąca przy pomocy małżonka i dziadka jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Podkreślić należy iż przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona bądź osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają stałe dochody. Dodać należy, że do kosztów sądowych na dzień rozpoznania wniosku zaliczyć można jedynie wpis od skargi w wysokości 100,00 złotych, tj. w najmniejszej wysokości, jaką przewidziano w art. 233 p.p.s.a ustawy oraz w wydanym na podstawie tego przepisu rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 221, poz. 2193). W świetle powyższego uznano, że ponoszenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie w całości przez wnioskodawcę nie spowoduje jej utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu oraz rodziny. Porównując natomiast sytuację majątkową i życiową wnioskodawczyni z obciążeniem finansowym wynikającym z zastępstwa pełnomocnika należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.