VII SA/Wa 646/22

WyrokWSA w Warszawie2022-09-07

Skład orzekający: Paweł Groński, Artur Kuś, Mirosław Montowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ogrodzenie wykonane z paneli żaluzjowych, posiadających prześwity o szerokości ok. 2,5 cm, może być uznane za ogrodzenie ażurowe w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje budowy ogrodzeń pełnych i nakazuje realizację ogrodzeń od strony dróg publicznych jako ażurowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ogrodzenie wykonane z paneli żaluzjowych z poziomymi profilami ustawionymi pod kątem, mimo posiadania niewielkich prześwitów, nie może być uznane za ogrodzenie ażurowe w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan ten wymaga, aby ogrodzenia od strony dróg publicznych były ażurowe, co oznacza strukturę częściowo otwartą, umożliwiającą pełną widoczność i znaczące prześwity. W związku z tym, organy administracji zasadnie nałożyły obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z planem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej skarżącym wykonanie robót budowlanych przy ogrodzeniu ich nieruchomości w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP), który wymagał ogrodzeń ażurowych od strony ulic. Organy administracji uznały, że ogrodzenie wykonane z paneli żaluzjowych nie spełnia wymogu ażurowości. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując m.in. sposób interpretacji pojęcia "ogrodzenie ażurowe" oraz zarzucając naruszenie zasady czynnego udziału stron. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski, , Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2022 r. sprawy ze skargi E. K. i D. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych oddala skargę 1. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2022 r., nr [...], znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.; dalej: "p.b.)", po rozpatrzeniu odwołania Miasta J. oraz odwołania E. K. i D. K. (dalej: "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. (dalej: "PINB", "organ I instancji") z [...] września 2021 r., nr [...], znak: [...], nakazującej E. K. i D. K. wykonanie, w terminie 3 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, robót budowlanych przy ogrodzeniu budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na terenie nieruchomości nr ew. [...], obr. [...] przy ul. [...] w J., w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami, tj. wykonanie ażurowych przęseł ogrodzenia od strony ulic [...] oraz Samorządowej - utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że do organu I instancji wpłynęło 11 października 2019 r., pismo zastępcy Burmistrza Miasta J., działającego z upoważnienia burmistrza miasta: "o wszczęcie procedury nadzorczej względem nowego ogrodzenia działki [...] położonej przy ul. [...] róg [...] w J., które zostało zrealizowane jednoznacznie sprzecznie z planem miejscowym". W ww. wystąpieniu wskazano: "(...) stwierdzono realizację ogrodzenia nieruchomości niezgodnie z prawem, tj. bez uwzględnienia trójkąta widoczności, którego celem jest zwiększenie bezpieczeństwa uczestników ruchu. (...) ogrodzenie nie jest ażurowe, składa się z elementów pełnych zakazanych prawem." Czynności kontrolne na ww. nieruchomości (w obecności właściciela) przeprowadzono przez organ powiatowy 10 grudnia 2019 r. Ustalono, że "Ogrodzenie działki zostało wykonane w miejscu starego ogrodzenia - wykorzystano istniejące fundamenty pod słupki ogrodzenia, wymieniono słupki stalowe, a część została zamieniona na betonowe. Brama znajduje się w miejscu zjazdu z ul. [...], który Miasto wykonało w 2017r. podczas przebudowy ulicy. Przęsła ogrodzenia wykonane żaluzjowe z paneli metalowych o prześwicie ok. 2,5cm między panelami. Na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny w trakcie załatwiania zgłoszenia o zakończeniu budowy." Kolejne czynności kontrolne przeprowadzono 14 lipca 2020 r., w ich wyniku stwierdzono: "Istnieje ogrodzenie działki od strony ul. [...] i ul. [...]. Ogrodzenie ażurowe z paneli. Wysokość ogrodzenia przy wejściu - furtka - 176cm od chodnika. W innych miejscach (...) wysokość 1,9m". Organ I instancji zawiadomieniem z 2 września 2020 r., poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogrodzenia nieruchomości dz. nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w J. oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Następnie decyzją z [...] października 2020 r., nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie przedmiotowego ogrodzenia. Z kolei, [...]WINB decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...], znak: [...], uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. PINB w O., zawiadomieniem z 28 kwietnia 2021 r., poinformował strony o prowadzonym postępowaniu administracyjnym oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. W dniu 22 czerwca 2021 r., przeprowadził czynności kontrolne na ww. nieruchomości. Stwierdził: "Ogrodzenie ww. nieruchomości od strony ul. [...] i ul. [...] ma wysokość od 1,70m do 1,80m. Panele ogrodzeniowe nie uległy zmianie w stosunku do poprzednich kontroli w zakresie przezroczystości ogrodzenia oraz narożnika na skrzyżowaniu ulic [...] i [...]". Następnie zawiadomieniem z 24 czerwca 2021 r., poinformował strony o prowadzonym postępowaniu administracyjnym w ww. sprawie, a kolejno decyzją z [...] września 2021 r., nr [...] nakazał D. i E. K. wykonanie we wskazanym terminie, robót budowlanych przy omawianym ogrodzeniu budynku, w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami, tj. wykonanie ażurowych przęseł ogrodzenia od strony ulic [...] oraz [...]. Miasto J. oraz E. K. i D. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika złożyli odwołania od ww. rozstrzygnięcia. [...]WINB postanowieniem z [...] listopada 2021 r., nr [...], znak: [...] (na podstawie art. 136 k.p.a.), zlecił PINB w O. przeprowadzenie we wskazanym terminie, uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie przeprowadzenia oględzin na terenie nieruchomości nr ew. [...], obr. [...] przy ul. [...] w J., celem ustalenia: czy zrealizowane ogrodzenie zlokalizowane jest w liniach rozgraniczających (stosownie do treści § 25 pkt 9 planu miejscowego zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta J. z [...] września 2016 r., nr [...].), a także czy decyzja o pozwoleniu na budowę dotycząca budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] i zatwierdzony nią projekt budowlany przewidywały budowę ogrodzenia, a jeżeli tak, to w jakiej lokalizacji i czy wykonano je zgodnie z ww. decyzją. W dniu 30 grudnia 2021 r., wpłynęły do organu odwoławczego akta PINB oraz dodatkowa dokumentacja organu powiatowego, tj. protokół z czynności kontrolnych, przeprowadzony w ww. sprawie 15 grudnia 2021 r., oraz dokumentacja dotycząca decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...]. [...]WINB przytoczył i wyjaśnił treść art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania). Podał, że decyzja organu I instancji została wydana w sposób prawidłowy. W treści decyzji tut. organu Nr [...] wskazano, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 p.b.: Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń. Stosownie zaś do treści art. 30 ust. 1 pkt 3: Zgłoszenia organowi administracji architektoniczno - budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4: budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20m (brzmienie na dzień wszczęcia postępowania). Wskazał, że jakkolwiek ogrodzenie, będące przedmiotem postępowania nie posiada wysokości powyżej 2,20m (co wynika z zapisów protokołu kontroli z 14 lipca 2020r.) i nie można go uznać za samowolę budowlaną (zarówno ze względu na wysokość, jak też fakt że jego budowę przewidziano w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Nr [...]) - to organ powiatowy miał obowiązek sprawdzenia czy nie istnieje zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz inne nieprawidłowości, które mogłyby skutkować podjęciem działań w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane, w tym niezgodności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dział II, rozdział 9) i prawem miejscowym. Z planu miejscowego zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta J. Nr [...] z [...] września 2016 r. wynika, że ww. działka znajduje się na terenie budowlanym oznaczonym "MN-6" oraz w liniach rozgraniczających drogi krajowej z "KDD-5". Linie rozgraniczające między działką nr ew. [...] a drogą publiczną (ul. [...] i ul. [...]) jednoznacznie wskazują dopuszczalną lokalizację ogrodzenia działki. Ponadto w § 23 pkt 4 ww. planu wskazano: "Na terenach oznaczonych symbolami MN o numerach od 1 do 6 obowiązuje zakaz budowy ogrodzeń pełnych oraz z prefabrykowanych elementów żelbetowych". Zgodnie z treścią § 25 pkt 9 ww. aktu: "Na terenach oznaczonych symbolami MN o numerach od 1 do 6 obowiązują następujące zasady kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu: realizację ogrodzeń od strony dróg publicznych i dróg wewnętrznych nakazuje się wyłącznie w liniach rozgraniczających oraz jako ażurowe". Zdaniem [...]WINB, ogrodzenie nieruchomości dz. nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w J. wykonane z metalowych paneli żaluzjowych - trudno uznać za ogrodzenie ażurowe, a tym samym zgodne z zapisami ww. planu miejscowego. Ww. panele żaluzjowe, mimo że mają prześwit ok. 2,5cm między panelami (co wynika z treści protokołu kontroli z 10 grudnia 2019 r.) to mają profile poziome ustawione pod kątem, co uniemożliwia pełną widoczność (brak widocznych, znacznych prześwitów). Ogrodzenie ażurowe musi mieć strukturę częściowo otwartą, która przyjmuje postać układu otworów tworzących pewną uporządkowaną całość (np. ogrodzenie z siatki). W świetle powyższego nie można uznać, aby ogrodzenie w takim kształcie było zgodne z § 23 pkt 9 ww. planu, stąd nałożenie obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., było właściwe. Odnosząc się do treści odwołania skarżących zauważył, że z uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z 11 kwietnia 2017r., sygn. akt II SA/Rz 1512/16 wprost wynika, iż: "(...) termin "ogrodzenie ażurowe" należy rozumieć jako ogrodzenie o strukturze częściowo otwartej (niewypełnionej w całości), która przyjmuje postać układu otworów tworzących pewną uporządkowaną całość (np. struktura siatkowa)" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2021 r., II OSK 1723/18). Odnosząc się do zarzutu odwołania w zakresie naruszenia prawa własności, organ przytoczył m.in. fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1575/12. Z kolei, odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu Miasta J. (odnośnie usytuowania przedmiotowego ogrodzenia w liniach rozgraniczających) organ odwoławczy stwierdził, że z ustaleń organu powiatowego dokonanych podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego 15 grudnia 2021 r. (w związku z postanowieniem [...]WINB Nr [...]) wynika :"(...) Od strony ul. [...] ogrodzenie usytuowane w odległości ok. 4,9m od elewacji budynku oraz ok. 10,2m od ogrodzenia sąsiedniej nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] (tj. na przeciwko nieruchomości [...]). Szerokość ul. [...]na wysokości przedmiotowej nieruchomości ok. 5,30m (...). W stosunku do treści § 25 pkt 9 planu miejscowego zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta J. Nr [...] z [...].09.2016 konstrukcja ogrodzenia nie uległa zmianie w stosunku do poprzednich kontroli. W stosunku do linii rozgraniczających należy uznać, że ogrodzenie stoi w granicy własnej nieruchomości oraz usytuowane jest w linii istniejących ogrodzeń na ul. [...] i [...]". Dodał, że do protokołu z ww. kontroli załączono szkic sytuacyjny. Organ odwoławczy (po analizie przesłanych akt sprawy, w tym dokumentacji projektowej) stwierdził, że jakkolwiek w sentencji decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] nie ujęto ogrodzenia (jak wskazał PINB w treści ww. protokołu kontroli), tak nie znaczy to, że ta decyzja go nie obejmowała. Ogrodzenie nie przekracza wysokości 2,20m, więc nie zostało wymienione w sentencji decyzji. Niemniej, na projekcie zagospodarowania działki jest naniesione ogrodzenie przedmiotowej nieruchomości jako element zagospodarowania nieruchomości (rysunek A-01), a projektowany przebieg pokrywa się z linią rozgraniczającą. Porównanie domiarów ogrodzenia wykonanych podczas czynności kontrolnych 15 grudnia 2021 r. (od elewacji frontowej budynku na działce nr ew. [...] do ogrodzenia oraz od przedmiotowego ogrodzenia do ogrodzenia działki naprzeciwko) z tożsamymi domiarami na projekcie zagospodarowania działki - prowadzi do wniosku, że ogrodzenie zostało zrealizowane zgodnie z projektem zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę Nr [...]. Zatem organy nadzoru budowlanego nie mogą kwestionować lokalizacji spornego ogrodzenia, skoro zatwierdzona dokumentacja projektowa przewidywała takie usytuowanie (tj. w liniach rozgraniczających). Domiary od elewacji budynku do ogrodzenia i do ogrodzenia z działką naprzeciwko są zgodne z projektem, co potwierdza treść protokołu kontroli z 15 grudnia 2021 r. oraz szkic sytuacyjny, stanowiący załącznik do protokołu. [...]WINB podkreślił, że w przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego stwierdza zgodność zrealizowanego ogrodzenia z projektem budowlanym w zakresie jego usytuowania. Ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę weszła do obrotu prawnego, a więc jest wiążąca i podlega wykonaniu. Organ miał obowiązek, na tym etapie, stwierdzić czy nie występują nieprawidłowości uzasadniające podjęcie działań przez organ nadzoru budowlanego, czy obiekt wykonano zgodnie z zatwierdzonym projektem, co w niniejszej sprawie w zakresie usytuowania ogrodzenia uczyniono. Jednocześnie analiza dokumentacji projektowej nie potwierdziła, aby ta przewidywała szczegółowe rozwiązania odnośnie sposobu wykonania ogrodzenia, użytych materiałów itp. Dlatego też w tym zakresie organy nadzoru budowlanego dokonały oceny wykonanych prac w zakresie ich zgodności z przepisami. W konsekwencji, [...]WINB decyzją z [...] stycznia 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. 2. E. K. i D. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z [...] stycznia 2022 r., zaskarżając ją w całości. Ww. rozstrzygnięciu zarzucili: 1. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącym wypowiedzenia się co do materiału zgromadzonego w sprawie, a w konsekwencji uniemożliwienia im obrony swych praw, pomimo złożonych wniosków pełnomocnika w tej sprawie; b) 136 § 2 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego pomimo braku wniosku skarżących w odwołaniu, a w konsekwencji pozbawienie skarżących prawa dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy; c) art. 7, art. 8 i art. 77, 80 oraz 107 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niewyjaśnienie czy zaistniały przesłanki do zastosowania art. 51 p.b., w tym ustalenie czy decyzja została wydana w terminie 2 miesięcznym od postanowienia w trybie art. 50 p.b., lub zaistnienie innych przesłanek wskazujących na możliwość zastosowania art. 51 p.b., błędne uznanie, że ogrodzenie objęte niniejszą decyzją jest ogrodzeniem pełnym, pomimo że ma ono regularne prześwity, a w konsekwencji nie może być uznane za ogrodzenie pełne, gdyż jest ono ażurowe, uznanie, że choć pozwolenie na budowę uwzględniało budowę ogrodzenia, nie zawierało ograniczeń co do materiałów niezbędnych na jego wykonanie, a więc kwestia ogrodzenia była przedmiotem badania przez organy budowlane, organ może stwierdzić, że ogrodzenie winno być wykonane w inny sposób; d) art. 7a k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej - treści planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie wymagań co do ogrodzenia, na niekorzyść strony. 2. naruszenie prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 51 p.b., poprzez niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie, polegające na tym, że w okoliczności sprawy organ uznał, że przepis ma zastosowanie, pomimo braku zaistnienia przesłanek do jego zastosowania. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, określenie w wyroku, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz postanowienia nr [...] wydanego przez organ II instancji; rozpatrzenie skargi na rozprawie; wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przestawili stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów. 3. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. 4. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został rozpoznany odrębnie (postanowieniem Sądu z 6 lipca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 646/22). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. 1. Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem decyzji organów, w których nakazano skarżącym wykonanie w określonym w decyzjach terminie, robót budowlanych przy ogrodzeniu budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na terenie nieruchomości nr ew. [...], obr. [...] przy ul. [...] w J. w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z postanowieniami MPZP, tj. wykonanie "ażurowych" przęseł ogrodzenia od strony ulic [...] oraz [...]. 2. Podstawą prawną decyzji organów był art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., stosownie do treści którego: "przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: (...) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania". Wskazany przepis p.b. daje możliwość przeprowadzenia postępowania naprawczego. Istotą tego postępowania jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W postępowaniu tym organ nadzoru budowlanego weryfikuje dotychczas wykonane roboty budowlane w aspekcie ich zgodności z przepisami budowlanymi, a więc w szczególności przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa użytkowników danego obiektu budowlanego, a także chroniącymi interesy osób trzecich. Nadto ustalają, jakie ewentualnie czynności (roboty) należy podjąć dla osiągnięcia stanu zgodne o z prawem. Do stanu zgodności z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego należy zaliczyć również zgodność wykonanych robót budowlanych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1902/19). To właśnie doprowadzenie do zgodności z MPZP ogrodzenia jest istotą analizowanej sprawy. 3. Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. Po pierwsze – na terenie inwestycji obowiązuje MPZP, z którego wynika, że działka na której wykonano ogrodzenie znajduje się na terenie budowlanym oznaczonym "MN-6" oraz w liniach rozgraniczających drogi krajowej z "KDD-5". Linie rozgraniczające między dz. nr ew. [...] a drogą publiczną (ul. [...] i ul. [...]) jednoznacznie wskazują dopuszczalną lokalizację ogrodzenia działki. W § 23 pkt 4 MPZP wskazano, że: "Na terenach oznaczonych symbolami MN o numerach od 1 do 6 obowiązuje zakaz budowy ogrodzeń pełnych oraz z prefabrykowanych elementów żelbetowych". Dodatkowo § 25 pkt 9 MPZP precyzuje, że: "Na terenach oznaczonych symbolami MN o numerach od 1 do 6 obowiązują następujące zasady kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu: realizację ogrodzeń od strony dróg publicznych i dróg wewnętrznych nakazuje się wyłącznie w liniach rozgraniczających oraz jako ażurowe". Z takiego zestawienia postanowień MPZP wynikają zatem następujące zasady związane z budową ogrodzeń na tym terenie: - zakaz budowy ogrodzeń pełnych oraz z prefabrykowanych elementów żelbetowych; - ogrodzenia od strony dróg publicznych i dróg wewnętrznych mogą być budowane wyłącznie: a) w liniach rozgraniczających oraz b) jako ażurowe. Po drugie – sporne ogrodzenie nie wymagało pozwolenia na budowę, gdyż stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 21: "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: (...) ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m". W niniejszej sprawie w toku prowadzonego postępowania dowodowego organy w sposób prawidłowy ustaliły, że posadowione na spornej działce ogrodzenie nie posiada wysokości powyżej 2,20 m (co wynika z protokołu kontroli z 14 lipca 2020 r.: " (...) wysokość ogrodzenia przy wejściu - furtka – 176 cm od chodnika. W innych miejscach wysokość 1,9 m") i nie można go uznać za samowolę budowlaną (zarówno ze względu na mniejszą niż 2,2 m wysokość, jak też fakt że jego budowę przewidziano w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Nr [...]). Po trzecie – w niniejszej sprawie przeprowadzono kilkukrotnie czynności kontrolne (10 grudnia 2019 r., 14 lipca 2020 r., 22 czerwca 2021 r., 15 grudnia 2021 r.) które wykazały, między innymi że: - zrealizowano ogrodzenie nieruchomości niezgodnie z prawem, tj. "(...) bez uwzględnienia trójkąta widoczności, którego celem jest zwiększenie bezpieczeństwa uczestników ruchu; (...) ogrodzenie nie jest ażurowe, składa się z elementów pełnych zakazanych prawem"; - przęsła ogrodzenia są wykonane z "(...) paneli metalowych o prześwicie ok. 2,5 cm między panelami"; - na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny w trakcie załatwiania zgłoszenia o zakończeniu budowy". 4. W ocenie Sądu, zaskarżone decyzje organów są zgodne z prawem i nie naruszają wskazanych w skardze przepisów postępowania i prawa materialnego w sposób powodujący konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji. Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a., skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje, iż organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są także w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Działania podejmowane w ramach wskazanych wyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy. Sąd w niniejszej sprawie dostrzega pewne nieprawidłowości w postępowaniu organów związane z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. (opisane w skardze; s. 3-4). Jednak podkreślić należy, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt I OSK 841/19). W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała jednak, że opisywane w skardze uchybienia proceduralne uniemożliwiły jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. To strona musi wykazać, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 536/21). Zatem art. 10 § 1 k.p.a. oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Sąd w niniejszej sprawie uznał, że występujące w sprawie naruszenia proceduralne (art. 10 § 1 k.p.a.) nie uniemożliwiły skarżącej podjęcia czynności procesowych oraz nie miały istotnego wpływu na wynik analizowanej sprawy. Zasadnie uznały organy, że ogrodzenie nieruchomości dz. nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w J. wykonane z metalowych paneli żaluzjowych trudno jest uznać za "ogrodzenie ażurowe". Tym samym pozostaje w oczywistej sprzeczności z ustaleniami obowiązującego na tym terenie MPZP. Prawidłowe były również ustalenia organów, że wykonane panele ogrodzeniowe, mimo iż mają prześwit ok. 2,5 cm między nimi (co wynika z protokołu kontroli z 10 grudnia 2019 r. oraz ze zdjęć załączonych do akt sprawy) to mają profile poziome ustawione pod kątem, co uniemożliwia pełną widoczność (brak widocznych, znacznych prześwitów). Z doświadczenia życiowego wynika, że "ogrodzenie ażurowe" musi mieć strukturę częściowo otwartą, która przyjmuje postać układu otworów tworzących pewną uporządkowaną całość (np. ogrodzenie z siatki). W orzecznictwie wskazuje się, że jeżeli ogrodzenie ażurowe ma w założeniu posiadać elementy przezroczyste oraz/albo elementy półprzezroczyste, i elementy te mają się układać w określony wzór, to przyjąć należy na cechą definicyjną takiego ogrodzenia jest całkowita bądź częściowa przepuszczalność światła na całej jego długości. Istota ogrodzenia ażurowego sprowadza się więc do wprowadzenia prześwitów. Wzorowość (ułożenie w pewien wzór) tych prześwitów determinuje tezę, iż mają one stanowić podstawowy element konstrukcyjny/wzorniczy ogrodzenia. Upraszczając można założyć, że ogrodzenie ażurowe to ogrodzenie prześwitujące. Nie do obrony będzie twierdzenie, że ogrodzeniem ażurowym będzie każde ogrodzenie, które posiada chociaż jeden prześwit, niezależnie od jego powierzchniowej relacji do całości tego ogrodzenia, nie będzie to bowiem ogrodzenie prześwitujące. Za ogrodzenie ażurowe nie można również uznać ogrodzenia "częściowo ażurowego", czyli takiego, które jedynie na pewnej długości posiada prześwity, na pozostałej zaś jest pełne (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 20 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1413/17). Inaczej mówiąc "ogrodzenie ażurowe" to ogrodzenie lekkie, najczęściej z wypełnieniem siatkowym lub panelowym, w pełni i na całej przestrzeni prześwitujące oraz posiadające wolne przestrzenie. Umożliwia ono przezierność, dzięki czemu ogrodzenie takie z jednej strony uniemożliwia dostęp z zewnątrz, lecz jednocześnie nie zaciemnia działki i powoduje odpowiedni przepływ powietrza. W ocenie Sądu, nie można zatem czynić zarzutu, że postanowienia MPZP budzą wątpliwości interpretacyjne a zatem naruszono w sprawie art. 7a § 1 k.p.a. W przepisie tym nie chodzi o sytuacje, w których pojawiają się wątpliwości interpretacyjne przepisów mających zastosowanie w danej sprawie. Zastosowanie art. 7a § 1 k.p.a. i rozstrzyganie na jego podstawie na korzyść strony może mieć miejsce tylko wówczas, gdy wystąpią niedające się usunąć wątpliwości, co do wykładni przepisów stosowanego prawa, tzw. "pat interpretacyjny" (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1711/18). Taka sytuacja jednak nie wystąpiła w sprawie, gdyż pomimo tego, że w prawie nie występuje pojęcie legalne "ogrodzenie ażurowe" to bez wątpienia, biorąc pod uwagę doświadczenie życiowe i ogólne reguły interpretacyjne języka polskiego można w sposób prawidłowy dookreślić to pojęcie w odniesieniu do konkretnego przypadku (tym bardziej mając pełną dokumentację zdjęciową spornego ogrodzenia oraz ogrodzeń występujących w okolicy). W niniejszej sprawie nie można uznać, aby ogrodzenie w obecnym kształcie było zgodne z § 23 pkt 9 MPZP. Nie można takiego ogrodzenia uznać za "ażurowe". Opisane "panele żaluzjowe", mimo iż mają prześwit ok. 2,5 cm między panelami to mają profile poziome ustawione pod kątem, co uniemożliwia pełną widoczność (brak widocznych, znacznych prześwitów). Nie można bowiem uznać, że "ogrodzeniem ażurowym" będzie każde ogrodzenie, które posiada chociaż jeden prześwit, niezależnie od jego powierzchniowej relacji do całości tego ogrodzenia, nie będzie to bowiem ogrodzenie prześwitujące. Kwestia ta dotyczy analizy spełnienia przez "ogrodzenie" również wymogu wynikającego z § 41 ust. 1 r.w.t., zgodnie z którym: "ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt" (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1723/18). Podkreślić należy też to, że proces uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego wiąże się niewątpliwie z koniecznością ingerencji w istniejące na terenie objętym planem prawa podmiotów prywatnych, a tym samym może prowadzić do ujawnienia sprzecznych interesów pomiędzy wspólnotą samorządową, a obywatelami. Sprzeczności te dotyczą zwłaszcza sposobu wykonywania uprawnień właścicielskich do gruntu (w szczególności prawa do zagospodarowania i zabudowy). Prawo własności jest najsilniejszym prawem podmiotowym korzystającym z najszerszych gwarancji ustawowych i ponadustawowych. Przepisy ustanawiające te gwarancje nie kształtują prawa własności jako absolutnego i nieograniczonego. Stanowisko to wynika wprost z obowiązującego systemu prawnego i znajduje wyraz w przyjętej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że ustawodawca powierzył gminie kompetencje w zakresie władczego przeznaczania i ustalania zasad zagospodarowania terenu. Fakt nadania gminie władztwa planistycznego uprawniającego do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu zagospodarowaniu terenu, nie stoi jednocześnie w sprzeczności z koniecznością uwzględniania racjonalności w działaniu gminy w tym zakresie, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych. Zgodnie z art. 4 u.p.z.p., organom gminy przysługuje prawo władczego rozstrzygnięcia co do przeznaczenia terenu pod określone funkcje, nawet wbrew woli właścicieli gruntów objętych planem. Zainteresowane podmioty nie mogą więc oczekiwać, że rada gminy nie będzie korzystała z przysługujących jej uprawnień, a jedynie dostosuje się do żądań właścicieli nieruchomości znajdujących się na obszarze objętym planem lub w bezpośrednim sąsiedztwie (por. wyrok NSA z 9 czerwca 1995r., sygn. akt IV SA 346/93). Kształtowanie polityki przestrzennej gminy powinno odbywać się z jednej strony z uwzględnieniem prawa osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości do jej zagospodarowania, zaś z drugiej strony, do podejmowania działań, które w ramach ograniczonych zasadami współżycia społecznego, pozwolą zrealizować zasadę zrównoważonego rozwoju, a jednocześnie służyć będą zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty lokalnej (por. wyrok WSA w Łodzi z 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 698/11). Zatem zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że MPZP może wprowadzać pewne ograniczenia w odniesieniu do właścicieli nieruchomości, w tym związane z budową na danym terenie ogrodzeń. Sąd w niniejszej sprawie nie ocenia jednak zgodności z prawem MPZP ale jedynie decyzje organów wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. wskazujące na konieczność dostosowania spornego ogrodzenia do postanowień MPZP. 5. Zasadnie również w niniejszej sprawie organy odniosły się do argumentacji zawartej w odwołaniu Miasta J. odnośnie do usytuowania przedmiotowego ogrodzenia w liniach rozgraniczających, wskazując, że: - "(...) od strony ul. [...] ogrodzenie usytuowane w odległości ok. 4,9 m od elewacji budynku oraz ok. 10,2 m od ogrodzenia sąsiedniej nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] (tj. na przeciwko nieruchomości [...]); szerokość ul. [...] na wysokości przedmiotowej nieruchomości ok. 5,30 m (...); "w stosunku do linii rozgraniczających należy uznać, że ogrodzenie stoi w granicy własnej nieruchomości oraz usytuowane jest w linii istniejących ogrodzeń na ul. [...] i [...]" (por. protokół z 15 grudnia 2021 r.); do protokołu z ww. kontroli załączono szkic sytuacyjny; - w sentencji decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] nie ujęto ogrodzenia, co jednak nie oznacza, że ta decyzja go nie obejmowała (na projekcie zagospodarowania działki jest naniesione ogrodzenie przedmiotowej nieruchomości jako element zagospodarowania nieruchomości (rys. A-01), a projektowany przebieg pokrywa się z linią rozgraniczającą); z żadnego przepisu p.b. nie wynika, że projekt zagospodarowania działki lub terenu dla całego zamierzenia budowlanego wymaga odrębnego zatwierdzenia przez organ budowlany (por. wyrok NSA z 15 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1459/10); - ogrodzenie zostało zrealizowane zgodnie z projektem zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę Nr [...] (tj. w zakresie jego usytuowania). 6. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadna działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło