VII SA/Wa 648/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. sprawy ze skargi A.O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2011r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., po rozpoznaniu wniosku A.O. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2010r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2007r. nakazującą A.O. rozbiórkę samowolnej zabudowy pawilonem handlowym działki nr [...] przy ul. [...] w [...]. Organ odwoławczy podał, że wystąpiły przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania, gdyż prawomocnym wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2008r., sygn. akt: II SA/Wr 28/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A.O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2007r. Na poparcie swego stanowiska organ powołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009r. sygn. akt: I OPS 6/09 (LEX nr 530338) wskazując, że po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na ww. decyzję, niedopuszczalne było prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności. Skargę na powyższą decyzję złożył A.O. wnosząc o jej zmianę. Podniósł, iż A.S. wydzierżawił od skarżącego prawnie postawiony stragan o powierzchni 3m2. W porozumieniu wystąpili o jego modernizacje poprzez wymianę odeskowania i zamknięcie przodu drzwiami. A.S. zamiast modernizacji zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami postawił błyskawicznie pawilon o powierzchni ok. 27m2. W trakcie stawiania informował skarżącego, że wszystko jest zgodne z prawem budowlanym oraz uzgodnione z nadzorem budowlanym i burmistrzem [...]. Burmistrz był pisemnie poinformowany przez skarżącego o zakresie robót związanych z modernizacją straganu. Skarżący był więc przekonany, że nastąpiłaby natychmiastowa interwencja osób odpowiedzialnych, jeżeli pawilon byłby stawiany niezgodnie z prawem. Żadnej interwencji przez 2 lata nie było, co tylko utwierdziło skarżącego w przekonaniu, że wszystko jest w porządku. Od momentu pierwszej decyzji skarżący prosił A.S. o rozebranie postawionego na jego nazwisko pawilonu, jednak bezskutecznie. Prosił o pomoc także burmistrza, również bezskutecznie. Skarżący wskazał, że jest zdecydowany złożyć doniesienie do prokuratury o niedopełnieniu obowiązku przez osoby odpowiedzialne za nadzór, oraz pomijanie i lekceważenie przez burmistrza przepisów budowlanych. Pawilon "mydlarnia" jest jednym z wielu obiektów, które powstały w ostatnim czasie w [...] z pominięciem przepisów budowlanych. Wydzierżawienie małego straganu kosztuje skarżącego i jego rodzinę dużo zdrowia, a wynikłe problemy przyspieszyły śmierć jego żony, natomiast jego samego wpędziły w ciągły stres i koszty finansowe. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu. W niniejszej sprawie skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2007r. nakazującą skarżącemu dokonanie rozbiórki ww. pawilonu handlowego. Kluczowe dla oceny prawidłowości wydanych decyzji, jak wskazano w zaskarżonej decyzji, jest to, że ww. decyzja z dnia [...] października 2007r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2008r. w sprawie o sygn. II SA/Wr 28/08 oddalił skargę A.O. Wskazać bowiem należy, że kwestii tej dotyczy powołana przez organ uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, zgodnie z którą żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a. W motywach tejże uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że możność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której zgodność z prawem była już pozytywnie zweryfikowana przez sąd administracyjny, podlega tylko takim ograniczeniom, które z jednej strony wyznacza zakres dokonanej przez sąd kontroli, z drugiej fakt korzystania przez kształtujące je wyroki z przymiotu powagi rzeczy osądzonej. W uchwale wskazano, że związanie organu oceną prawną odnosi się do uzasadnienia zapadłego wyroku, gdyż w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej. Treść uzasadnienia pozwala na ustalenie, co sąd wziął pod uwagę uwzględniając lub oddalając skargę. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd, iż utrzymanie w mocy decyzji na skutek oddalenia wniesionej skargi przez sąd zamyka organom - w postępowaniu nieważnościowym - możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej. Następuje to jednak tylko "w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego". W związku z tym w uchwale podkreślono niezbędność ustalenia, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd również okoliczności wskazanych w żądaniu stwierdzenia nieważności. Jeśli tak, to wyrok zamknie organowi drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej. W uchwale wskazano na możliwość wystąpienia sytuacji, w której strona wnosząca o stwierdzenie nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, np fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. W przedstawionych okolicznościach obiektywny brak wiedzy sądu o istotnych dla wyniku postępowania okolicznościach spowoduje, że poza zakresem jego kontroli - objętej powagą rzeczy osądzonej - znajdzie się to, na co powoła się wnioskodawca. Tylko w takim wypadku, prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie stanowiłby przeszkody dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu żądania. Uwzględniając przedstawione wyżej stanowisko stwierdzić należy, że taka sytuacja nie miała miejsca w kontrolowanej sprawie. Wbrew zarzutom skargi, z ustaleń faktycznych zaaprobowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w ww. wyroku wynika jednoznacznie, że inwestorem przedmiotowej dobudówki - mydlarni był skarżący, co potwierdzają zgromadzone dokumenty oraz oględziny przeprowadzone w dniu [...] października 2005r. W związku z powyższym jako prawidłowe należało ocenić stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, że ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu stanowi przeszkodę do rozpoznania co do istoty wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzory Budowlanego z dnia [...] października 2007r. Wobec braku podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji, skargę jako bezzasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).