VII SA/Wa 648/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-09
Skład orzekający: Paweł Groński, Tadeusz Nowak, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli inwestor nie usunął wszystkich wskazanych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, mimo późniejszego złożenia poprawionej dokumentacji?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma prawo odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli inwestor nie usunął wszystkich wskazanych w postanowieniu nieprawidłowości w wyznaczonym terminie. Złożenie poprawionej dokumentacji projektowej po wydaniu decyzji o odmowie nie może zmienić tej decyzji. Inwestor może ponownie złożyć wniosek z kompletną i zgodną z przepisami dokumentacją, co obliguje organ do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy.Stan faktyczny
Wnioskodawcy J. K. i W. K. złożyli wniosek o pozwolenie na budowę silosów paszowych i dobudowę tarasu. Starosta odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia, wskazując na liczne braki i nieprawidłowości w projekcie, w tym dotyczące mapy, projektu zagospodarowania działki, opinii geotechnicznej oraz planowanej rozbiórki obiektu. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieuwzględnienie poprawionej dokumentacji projektowej złożonej po wydaniu decyzji przez organ I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr)., Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi J. K. i W. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę silosów paszowych oraz dobudowę tarasu do budynku mieszkalnego na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości N. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach.
W dniu [...] września 2012 r. J. K. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę silosów paszowych oraz dobudowę tarasu do budynku mieszkalnego na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości N.. Powiadomieni o wszczęciu postępowania właściciele działki o nr ew. [...] H. i W. K. wnieśli sprzeciw wobec planowanej inwestycji podnosząc, że zaproponowane usytuowanie powodować będzie zagrożenie dla budynków, pojazdów przejeżdżających na dalszą część działki oraz ludzi. Przy granicy działki, gdzie zaprojektowano lokalizację silosów znajduje się przejazd do istniejących budynków na działce.
Przeprowadzona rozprawa administracyjna nie doprowadziła do zbliżenia przeciwstawnych stanowisk stron.
Starosta [...] dokonał sprawdzenia wniosku pod względem materialno-prawnym zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i stwierdził nieprawidłowości w tym zakresie. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., nałożono na inwestora obowiązek ich usunięcia pouczając jednocześnie, iż nieusunięcie nieprawidłowości i braków, spowoduje wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że mapa, na której sporządzono projekt zagospodarowania działki jest nieaktualna. Projekt wykonano niezgodnie z warunkami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462). Wskazał, że w projekcie budowlanym na stronie tytułowej nie podano jednostki ewidencyjnej i obrębu ewidencyjnego działki, na której obiekt jest usytuowany. Na rysunkach wchodzących w skład projektu umieszczono metryki, w których nie podano specjalności uprawnień budowlanych projektanta. W części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego brak określenia układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego, zastosowanych schematów konstrukcyjnych (statycznych), założeń przyjętych do obliczeń konstrukcji, w tym dotyczących obciążeń oraz podstawowych wyników tych obliczeń. W opinii geotechnicznej podano I kategorię geotechniczną obiektu budowlanego, w opisie technicznym do projektu płyty projektant podał warunek, iż przed wykonaniem płyty należy stwierdzić, jaki w podłożu występuje grunt. Zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia, kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych, a następuje to przed zaprojektowaniem posadowienia obiektu budowlanego.
Postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia kwestii ustalenia przebiegu granicy między działkami nr ew. [...] i [...].
W dniu [...] sierpnia 2013 r. inwestor złożył projekt budowlany opatrzony datą [...] sierpnia 2013 r.
Po zakończeniu postępowania rozgraniczeniowego organ postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. podjął zawieszone postępowanie.
Po przeanalizowaniu dokumentów złożonych w dniu [...] sierpnia 2013 r. organ stwierdził, że inwestor nie wykonał wszystkich nałożonych postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. obowiązków, a przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany posiada też inne nieprawidłowości i braki. Wobec powyższego na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) organ decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu swojej decyzji Starosta [...] wskazał, że wprawdzie projekt zagospodarowania działki sporządzono na aktualnej mapie do celów projektowych, ale nie jest ona tożsama z mapą, na której sporządzono projekt pierwotny. Na aktualnie sporządzonym projekcie zagospodarowania działki nie podano jednak wzajemnych odległości obiektów, w tym od istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej. Przewidziano do rozbiórki obiekt oznaczony nr [...] nie załączając opisu rozbiórki i nie modyfikując wniosku o pozwolenie na budowę (rozbiórka obiektu usytuowanego przy granicy nieruchomości sąsiedniej wymaga uzyskania pozwolenia na rozbiórkę). Nie uzupełniono również opinii geotechnicznej o wyniki badań geotechnicznych gruntu, zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r., poz. 463). Zarówno w opisie do projektu płyty fundamentowej (str. 18 projektu budowlanego) jak i w opinii geotechnicznej (str.16) projektant obiektu zawarł stwierdzenie, iż po wykonaniu wykopu należy ustalić poziom wody gruntowej jak również rodzaj gruntu. Organ powtórzył z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] października 2012 r., że zgodnie z § 4 ust. 4 ww. rozporządzenia, kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych, a następuje to przed zaprojektowaniem posadowienia obiektu budowlanego. Organ wskazał ponadto, że silosy usytuowano bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią. gdzie przy tej granicy odbywa się obsługa komunikacyjna sąsiedniej zagrody (sprzęt rolniczy, samochody do odbioru mleka z istniejącej obory, itp.) oraz przy terenie własnym, po którym odbywa się obsługa komunikacyjna działki, należy więc zaprojektować posadowienie silosów zapewniające ich stateczność i bezpieczeństwo użytkowania obydwu sąsiadujących ze sobą działek.
Od powyższego rozstrzygnięcia pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. odwołanie wnieśli J. K. i W. K.. Wcześniej, w dniu [...] stycznia 2014 r. inwestor przedłożył organowi I instancji 4 egz. uzupełnionej dokumentacji projektowej
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że sporządzona dokumentacja projektowa była nieprawidłowa, co skutkowało koniecznością nałożenia na inwestora obowiązku usunięcia nieprawidłowości. Wszystkie warunki wskazane w postanowieniu wynikają z obowiązujących przepisów prawa, nałożone obowiązki są konkretne. Przedłożony w dniu [...] sierpnia 2013 r. przez inwestora projekt nie został uzupełniony w sposób wskazany w ww. postanowieniu i obowiązujących przepisach. Organ powtórzył za organem I instancji stwierdzone nieprawidłowości w tym projekcie. Zauważył, że nie jest skuteczne składanie, nawet właściwie sporządzonego projektu, po rozstrzygnięciu o odmowie udzielenia pozwolenia wydanym z powodu niezłożenia właściwego projektu w terminie wskazanym w postanowieniu. Złożenie nowego wniosku z prawidłowo opracowanym projektem oraz po spełnieniu wymagań zawartych w obowiązujących przepisach, będzie obligowało organ architektoniczno-budowlany do udzielenia pozwolenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję wnieśli J. K. i W. K..
Zaskarżonej decyzji zarzucili rażące naruszenie:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z pominięciem nowych okoliczności i nieuwzględnienie uzupełnienia materiału dowodowego o poprawioną dokumentację projektową, złożoną w dniu [...] stycznia 2014 r.;
- art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak faktycznego ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji oraz uwzględnienia wszelkich nowych istotnych okoliczności w sprawie, co w konsekwencji spowodowało naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ II instancji bez odniesienia się do zarzutu podniesionego w odwołaniu o naruszeniu z § 4 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 6 ust. 2 w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. w
W związku z powyższym wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] w ten sposób, że zostanie wydana decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenie na budowę ew. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Materialno-prawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest przepis art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Z kolei zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Z treści powyższego przepisu wynika, iż organ architektoniczno-budowlany w razie dostrzeżenia braków i naruszeń, o których mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego zobowiązany jest do wezwania inwestora w drodze postanowienia do ich uzupełniania lub usunięcia. Niewykonanie postanowienia przez inwestora obliguje organ do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji wydał w dniu [...] października 2012 r. postanowienie, o którym mowa w art. 35 ust. 3, Prawa budowlanego, którym wezwał inwestora o uzupełnienie szeregu braków i nieprawidłowości, stwierdzonych we wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Skarżący nie kwestionował w toku postępowania administracyjnego ani w skardze zasadności wydanego postanowienia.
W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że inwestor nie wykonał nałożonego obowiązku, wprawdzie złożył dokumentację ale nie stanowiła ona wykonania nałożonych obowiązków, dokumentacja ta posiadała inne nieprawidłowości i braki a dodatkowo przedłożony projekt budowlany przewidywał rozbiórkę obiektu, która to rozbiórka nie była przewidziana w pierwotnym wniosku.
Zasady sporządzania projektu budowlanego zostały określone w art. 34 Prawa budowlanego oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie ust. 6 tego przepisu, tj. rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462) oraz rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r., poz. 463). Należy podzielić stanowisko organu, że przedłożony projekt budowlany zarówno w pierwotnej wersji jak i projekt złożony w dniu [...] sierpnia 2013 r. nie spełnia wymogów określonych w drugim z powołanych rozporządzeń. Zgodnie z § 4 ust. 4 ww. rozporządzenia, kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych, a następuje to przed zaprojektowaniem posadowienia obiektu budowlanego. W myśl § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, ustalanie geotechnicznych warunków posadawiania polega na: 1) zaliczeniu obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej; 2) zaprojektowaniu odwodnień budowlanych; 3) przygotowaniu oceny przydatności gruntów stosowanych w budowlach ziemnych; zaprojektowaniu barier lub ekranów uszczelniających; 5) określeniu nośności, przemieszczeń i ogólnej stateczności podłoża gruntowego; 6) ustaleniu wzajemnego oddziaływania obiektu budowlanego i podłoża gruntowego w różnych fazach budowy i eksploatacji, a także wzajemnego oddziaływania obiektu budowlanego z obiektami sąsiadującymi; 7) ocenie stateczności zboczy, skarp wykopów i nasypów; 8) wyborze metody wzmacniania podłoża gruntowego i stabilizacji zboczy, skarp wykopów i nasypów; 9) ocenie wzajemnego oddziaływania wód gruntowych i obiektu budowlanego; 10) ocenie stopnia zanieczyszczenia podłoża gruntowego i doboru metody oczyszczania gruntów.
W projekcie zawarto stwierdzenie, że po wykonaniu wykopu należy ustalić poziom wody gruntowej jak również rodzaj gruntu, co oznacza, że nie dokonano w sposób prawidłowy geotechnicznych warunków posadawiania projektowanej inwestycji. Stwierdzenie w odwołaniu, że projektowana budowa silosów paszowych powinna być uznana jako projekt pierwszej kategorii geotechnicznej stoi w sprzeczności z przytoczoną treścią cyt. przepisu. To projektant obiektu budowlanego odpowiada za projekt budowlany, do jego obowiązków należy opracowanie projektu budowlanego zgodnie z wymaganiami ustawy, przepisami i zasadami wiedzy technicznej. (art. 20 Prawa budowlanego), organ architektoniczno-budowlany nie czyni żadnych ustaleń w tym zakresie.
Niedostosowanie przez inwestora projektu budowlanego do obowiązku nałożonego postanowieniem organu z dnia [...] października 2012 r. dawało podstawę organom architektoniczno-budowlanym do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wbrew twierdzeniu skargi, złożenie kolejnej poprawionej dokumentacji projektowej po wydaniu decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie mogło zmienić decyzji organu. Należy mieć na uwadze, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zawiera przepisy regulujące cały proces inwestycyjno-budowlany. Złożenie prawidłowego wniosku o pozwolenie na budowę, zgodnego z przepisami prawa budowlanego, obliguje organ do wydania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę w terminie wskazanym w art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego. Jednocześnie z treści art. 35 ust. 3 tej ustawy wynika, że decyzja o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę zapada w wyniku braku zrealizowania przez inwestora obowiązku usunięcia nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu i stwierdzenia, że termin ich realizacji bezskutecznie upłynął.
W przedmiotowej sprawie inwestor miał wyznaczony termin na usunięcie nieprawidłowości, nie wnosił o jego przedłużenie, organ z racji zawieszenia postępowania uznał, że wprawdzie przedłożona w dniu [...] sierpnia 2013 r. dokumentacja została złożona w terminie, ale nie stanowi wykonania postanowienia. Nie można natomiast uznać, że trzeci projekt budowlany złożony w dniu [...] stycznia 2014 r. jest wykonaniem postanowienia. Należy powtórzyć za Wojewodą [...], że wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z uwagi na nieuzupełnienie przez inwestora dokumentacji projektowej zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nie przesądza o niemożności zainwestowania terenu zgodnie z wnioskiem. Ponowne złożenie wniosku wraz z kompletną oraz sporządzoną zgodnie z obowiązującymi przepisami dokumentacją projektową spowoduje ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty [...], którą odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wskazanej przez inwestora inwestycji odpowiadają prawu. Organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło