VII SA/Wa 649/07
WyrokWSA w Warszawie2007-07-25
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Tadeusz Nowak, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a.?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja nie zapadła po wszechstronnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji nieprawidłowo ocenił interes prawny strony, nie wyjaśniając dokładnie położenia spornych obiektów budowlanych, w tym czy jeden ze słupów bramy nie znajduje się na działce skarżącego. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Spółka "A." Sp. z o.o. złożyła wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę bramy i słupków, argumentując swój interes prawny jako samoistny posiadacz działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że spółka nie posiada interesu prawnego, ponieważ brama i teren, na którym jest zlokalizowana, stanowią własność gminy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłową ocenę jej interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2007 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. w N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej "A." Sp. z o.o. w N. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...].12.2006 r., znak : [...], odmówił wszczęcia, na wniosek "A." Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości N., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].09.2006 r., znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. nakazującej Burmistrzowi Miasta i Gminy D. rozbiórkę bramy stalowej dwuskrzydłowej o szerokości 6,7 m i wysokości 1,7 m oraz dwóch słupków murowanych z cegły wapienno - piaskowej o wymiarach rzutu poziomego 1,01 mx 0,75 m i 0,97 m x 0,79 m i wysokości 1,75 m każdy, na których zamontowana jest brama, zlokalizowana na działce nr [...] położonej w miejscowości N., gm. D.
W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że "A." Spółka z o.o. z siedzibą w miejscowości N. nie posiada interesu w rozumieniu art. 28 K.p.a. bowiem kwestionowana przez wnioskodawcę decyzja administracyjna z dnia [...].09.2006r. znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. wydana została w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wybudowanej z naruszeniem przepisów prawa budowlanego bramy stalowej dwuskrzydłowej oraz dwóch słupków murowanych z cegły wapienno - piaskowej na których zamontowano bramę, zlokalizowanych na działce nr [...] położonej w miejscowości N., gm. D. Właścicielem w/w działki stanowiącej pas drogi gminnej jest Gmina D. (wypis z rejestru gruntów z dnia [...].05.2006r.).
Organ stwierdził, że w czasie istnienia P. N. doszło do samowolnej budowy ogrodzenia terenu działki nr [...], części pasa drogi gminnej w postaci działek nr [...] i [...], a także leżących po drugiej stronie drogi działek nr [...] i [...]. Na ogrodzonym terenie funkcjonowała ferma. Brama usytuowana na działce nr [...] i przegradzająca pas drogi gminnej była elementem samowolnie wybudowanego ogrodzenia .
Organ stwierdził również, że akta sprawy i dołączone do wniosku dokumenty wskazują, że Spółka choć jest właścicielem działki nr [...] wraz z ogrodzeniem usytuowanym na granicy z trzech stron tej działki, a także właścicielem działki nr [...] wraz z częścią ogrodzenia zlokalizowaną na tej działce prostopadle do wygrodzonej drogi, to jednak brama zlokalizowana na drodze (dz. nr [...]) stanowi w całości własność gminy. Zatem Spółka nie posiada tytułu prawnego do samej bramy, jak też terenu, na którym zlokalizowano bramę. W konsekwencji w ocenie organu kontrolnego w sprawie rozstrzygniętej decyzją z dnia [...].09.2006r. znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. "A." Spółka z o.o. z siedzibą w miejscowości N. nie posiada interesu w rozumieniu art. 28 K.p.a.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2007r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.
W ocenie organu II instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, zaś zarzuty podnoszone w odwołaniu przez stronę skarżącą nie mają wpływu na kształt zaskarżonego rozstrzygnięcia.
"A." Spółka z o.o. z siedzibą w miejscowości N. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wywodząc swój interes prawny z przepisu art. 342 kc. jako samoistnego posiadacza działki nr [...].
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie zapadła po wszechstronnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. Ze względu na naruszenie przez organ II instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy zaskarżoną decyzję należało uchylić.
Wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. postępowanie, zakończone decyzją organu z dnia [...].09.2006 r., dotyczyło bramy stalowej dwuskrzydłowej oraz dwóch słupków. Organ powiatowy uznał, że obiekty te zlokalizowane są wyłącznie na działce o nr ewid. gruntów [...], stanowiącej pas drogi gminnej (zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...].05.2006 r. właścicielem działki o nr ewid. gruntów [...] w N. jest Gmina D.).
Tymczasem skarżący, na rozprawie oświadczył, że jeden ze słupów stanowiących element bramy jest zlokalizowane na działce skarżącego nr [...] przylegającej do działki [...]. Konfrontując twierdzenie skarżącego z protokołem oględzin oraz mapą sytuacyjną terenu nie sposób ustalić dokładnego położenia słupów.
Już z tego tylko powodu zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.
Zgodnie art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W związku z art. 7 KPA pozostaje art. 77 KPA, który wprost stwierdza, iż organ administracji publicznej ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Należy również zauważyć, iż zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy tak samo, jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa, a dodatkowo jeśli istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, to organ II instancji może skorzystać z przepisu art. 136 kpa, dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organ II instancji naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazać również należy, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 kpa może mieć miejsce tylko wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie, albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a w przekonaniu organu nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu.
Organ I instancji zauważył, że zgodnie z art. 157 § 2 prawo żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przysługuje wyłącznie stronie legitymującej się interesem prawnym lecz w niniejszej sprawie interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. oznacza w istocie rzeczy występowanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków spółki A." a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja jej uprawnień lub obowiązków. Związek ten musi być bezpośredni, to znaczy, że rozstrzygnięcie administracyjne dotyczy bezpośrednio sfery prawnej danego podmiotu.
Interes prawny właściciela nieruchomości, wynikający z prawa rzeczowego, może pozostawać w bezpośrednim związku ze sprawą administracyjną i rozstrzygnięciem w takiej sprawie, odnoszącym się do sąsiedniej nieruchomości. Na przykład w uchwale składu pięciu sędziów NSA z dnia 25 września 1995 r. sygn. VI SA 13/95 (ONSA 1995, z. 4, poz. 154) przyjęto, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może wpływać na sposób wykonywania własności sąsiednich nieruchomości, a tym samym właściciel sąsiedniej nieruchomości może być stroną w tym postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że właściciel sąsiedniej nieruchomości może wykazywać w konkretnej sprawie, że załatwienie sprawy dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej, z wszystkimi tego konsekwencjami, zwłaszcza że opisany wyżej obiekt może znajdować się częściowo na gruncie należącym do skarżącego.
Z tych też względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło