VII SA/Wa 649/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant ref. staż. Anna Dmowska-Paczuska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A.Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2011r., nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu czajników bezprzewodowych i nakazu ich wycofania z obrotu I. uchyla zaskarżoną decyzję ; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dla W. decyzją z dnia [...]września 2011 r., znak: [...], działając na podstawie art. 1 pkt 6, art. 4 ust. 1 pkt 3a, art. 12 ust.1 i art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., nr 122, poz. 851 ze zm.), art. 73 ust. 3 i art. 77 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz. U. z 2010r., nr 136, poz. 914 z późn.zm.), art. 10 ust.2 lit. b) (iv) i art. 54 ust.1, ust. 2 lit. a) i b) rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.Urz. UE L 165 z 30.04.2004r.), rozporządzenia Komisji WE nr 2023/2006 z dnia 22 grudnia 2006r. w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej w odniesieniu do materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylającym dyrektywy 89/590/EWG i 89/109/EWG (Dz. Urz. UE L 338/4), nakazał A.Sp. z o.o. z siedzibą w W. zaprzestanie wprowadzania do obrotu czajników bezprzewodowych [...] symbol [...] o pojemności 1,7l, numer partii [...] wyprodukowanych w Chinach dla firmy A.Sp. z o.o., siedzibą w W. ul. [...], wycofanie z obrotu handlowego ww. czajników oraz przedstawienie dokumentacji potwierdzającej; a) wycofanie z obrotu produktu pn. czajnik bezprzewodowy [...]o symbolu [...]o pojemności 1,7 1, numer partii [...], b) zniszczenie lub przeznaczenie ww. produktu na inne cele (nie związane z kontaktem z żywnością). Decyzji w punkcie 1 i 2 nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a punkt 3 miał być wykonany do 30 listopada 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że po zapoznaniu się z dokumentacją w sprawie próby czajnika bezprzewodowego [...]symbol [...]numer partii [...]oraz protokołem kontroli sanitarnej z dnia [...]września 2011r. przeprowadzonej w siedzibie firmy A. Sp. z o.o. przez pracowników Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w. W. stwierdzono, że próbka wody pobrana z badanej partii czajników ma nieprawidłowe cechy organoleptyczne, tzn. nastąpiła wyczuwalna zmiana smaku wody. Organ uznał, że badane wyroby nie spełniają wymagań określonych w rozporządzeniu (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004r. w sprawie materiałów i wyrobów do kontaktu z żywnością oraz uchylającym dyrektywy 89/590/EWG i 89/109/EWG (Dz. Urz. UE L 338 z 13.11.2004r., str.4), a także wymogów ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Zgodnie z art. 3 ww. rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 "materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, winny być produkowane zgodnie z dobrą praktyką produkcyjną, tak aby w normalnych lub możliwych do przewidzenia warunkach użytkowania nie dochodziło do migracji ich składników do żywności w ilościach, które mogłyby stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka lub powodować niemożliwe do przyjęcia zmiany w składzie żywności lub powodować pogorszenie jej cech organoleptycznych." Od powyższej decyzji odwołanie wniosła A. Sp. z o.o., z siedzibą w W.. W odwołaniu strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz jej wstrzymanie na czas rozpatrywania odwołania: wykreślenie produktu z systemu RASFF oraz pokrycie kosztów związanych z wycofaniem produktu z obrotu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...]decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...]utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 19 września 2011r. przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. przeprowadzili kontrolę sanitarną w firmie A. Sp. z o.o. Kontrola została przeprowadzona w związku z pismem z dnia 13 września 2011r Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]w sprawie powiadomienia informacyjnego RASFF nr [...] z dnia [...] września 2011r. przekazanego przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] dotyczącego produktu Czajnik bezprzewodowy "[...][...]" zakwestionowanego ze względu na to, że w normalnych warunkach użytkowania dochodzi do migracji składników powodujących wyraźne pogorszenie cech organoleptycznych zagotowanej wody. Firma A. Sp. z o.o. nie posiadała dokumentacji kontroli granicznej kwestionowanego wyrobu, w tym świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych przez wyrób przeznaczony do kontaktu z żywnością. Ponadto ustalono, że firma posiada sprawozdanie z badań rr [...]z dnia [...].08.2011r. z Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] oraz Raport nr [...]z fizykochemicznych badań przedmiotów użytku z dnia [...] września 2011r z Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...]. Organ odwoławczy wskazał, że strona w odwołaniu kwestionuje wyniki badań na podstawie których wyrób został zakwestionowany i zgłoszony do systemu RASFF powołując się na posiadane pozytywne wyniki badań wykonane przez producenta w akredytowanym w Unii Europejskiej laboratorium badawczym SGS oraz posiadane deklaracje producenta dotyczące identyczności przedmiotowego modelu czajnika z typoszeregiem czajników, których badanie przeprowadzono oraz identyczności użytych do produkcji czajników materiałów. Odnosząc się do podnoszonych zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że przedstawione przez skarżącego wyniki badania nie dotyczą kwestionowanej partii czajnika [...]jak również ww. raporcie nie widnieje model czajnika [...]. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...]ponownie rozpatrując sprawę podzielił w całości stanowisko organu I instancji wskazując na prawidłowe zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o badania przeprowadzone w laboratorium akredytowanym WSSE w [...]. Badania przeprowadzono metodą badawczą zgodnie z aktualną normą PN-87/0-79114 w zakresie badań organoleptycznych z zastosowaniem wody destylowanej oraz wody spełniającej wymagania stawiane dla wody przeznaczonej do picia, jako substancji wzorcowej (sprawozdanie z badań z dnia [...]sierpnia 2011r. Nr [...]oraz raport nr [...]z dnia [...]września 2011r.). Skład zespołu oceniającego jest weryfikowany zgodnie z procedurą obowiązującą w laboratorium. Wyniki przeprowadzonego badania w akredytowanym przez Polskie Centrum Akredytacji (zakres akredytacji Nr AB 492) potwierdziły niewłaściwą jakość organoleptyczną czajników oraz nie spełnienie wymagań rozporządzenia 1935/20042004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylające dyrektywy 80/590/EWG i 89/109/EWG jak i Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2023/2006 z dnia 22 grudnia 2006r. w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej w odniesieniu do materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością (Dz. Urz. L 384/75). Badanie organoleptyczne jest podstawowym badaniem określającym jakość produktu i decyduje o jego akceptacji przez konsumenta. Nie spełnienie tego wymagania dyskwalifikuje produkt, zwłaszcza, że ocena jakości zdrowotnej wystawiona na podstawie sprawozdania z badań jednoznacznie wskazuje na niezgodność z wymaganiami ustawodawstwa, a w szczególności art. 3 ust. 1, rozporządzenia 1935/20042004 gdzie widnieje zapis, iż materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, winny być "produkowane zgodnie z dobrą praktyka produkcyjną, tak aby w normalnych lub możliwych do przewidzenia warunkach użytkowania nie dochodziło do migracji ich składników do żywności w ilościach, które mogłyby: a) stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka; lub b) powodować niemożliwe do przyjęcia zmiany w składzie żywności; lub c) powodować pogorszenie jej cech organoleptycznych". Zgodnie z ww. przepisami migracja składników z wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością nie może powodować niemożliwych do przyjęcia zmian w składzie żywności. Przepis ten wskazuje, na to, iż wystarczy jedna nieprawidłowość tj. migracja składników do żywności w ilościach, które mogłyby stanowić: zagrożenie dla zdrowia człowieka; lub powodować niemożliwe do przyjęcia zmiany w składzie żywności; lub powodować pogorszenie jej cech organoleptycznych, dyskwalifikuje produkt jako przeznaczony do kontaktu z żywnością. Ponadto fakt stwierdzenia istotnej różnicy w ocenie sensorycznej może świadczyć, iż migrują składniki, które w sposób istotny wpływają na smak gotowanej wody, a także jakość zdrowotną wody. Zaistnienie powyższych okoliczności spowodowało więc konieczność orzeczenia o zaprzestaniu wprowadzania ww. czajników do obrotu i wycofaniu już funkcjonujących w obrocie handlowym produktów. Pismem z dnia 9 grudnia 2011 r. A. Sp. z o.o., wniosła skargę na decyzję z dnia [...]listopada 2011 r. wskazując, że nie zgadza się z wydaną decyzją. Następnie pismem z dnia 27 stycznia 2012 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, doprecyzowała skargę zarzucając decyzji z dnia [...]listopada 2011 r. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym: 1. art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przedstawionych przez skarżącą badań wykonanych w akredytowanym w Unii Europejskiej laboratorium badawczym SGS nr raportu No. [...]z dnia [...]lipca 2008r., mimo, że skarżąca powołała się na deklaracje producenta dotyczące identyczności modelu czajnika [...]symbol [...], nr partii [...] z typoszeregiem czajników, których dotyczyło badanie oraz identyczności tworzyw użytych do produkcji, a nadto poprzez oparcie ustaleń faktycznych na niewiarygodnym dowodzie - badaniu wykonanym w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w [...], które zostało przeprowadzone wg normy PN - 87/0-79114, której nie ma w wykazie obowiązujących norm opublikowanym przez Polski Komitet Normalizacyjny, przy użyciu wody, a nie wody destylowanej, bez podania metody zastosowanej przy ocenie smaku i zapachu, bez udzielenia informacji o osobach oceniających, 2. art. 77 § 1 k.p.a. i 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków zawartych w odwołaniu złożonym przez skarżącą w dniu 28 września 2011r., dotyczących dostarczenia wszystkich dokumentów związanych z badaniami przeprowadzonymi w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w [...]wraz z zapisami z badań, certyfikatów zespołu oceniającego, świadectw wzorcowania wyposażenia do badań oraz wskazania metodyki oceny smaku i zapachu, 3. art. 7, 8 i 10 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego i wnikliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie zapewnienie skarżącej udziału w postępowaniu i zaniechanie uwzględnienia słusznego interesu strony. Skarżąca przedstawiła raport akredytowanego Laboratorium Badawczego [...] sp z o.o. sporządzony w dniu [...] stycznia 2012r z którego wynika, że zakwestionowany czajnik [...]symbol [...]o pojemności 1,7l, numer partii [...]nie wpływa w żaden sposób na właściwości przegotowanej w nim wody. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. z dnia [...]września 2011r., znak [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, wyrażonej w art. 15 k.p.a. organ odwoławczy nie przeprowadził ponownie postępowania wyjaśniającego i zaniechał merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy ograniczając się do powielenia argumentacji organu pierwszej instancji. W szczególności organ odwoławczy nie odniósł się do zastrzeżeń podniesionych w odwołaniu i nie wyjaśnił istotnych dla sprawy okoliczności. W odwołaniu skarżąca spółka podnosiła zastrzeżenia odnośnie procedury badania przeprowadzonego przez laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...].. Przedmiotowe badanie przeprowadzone zostało metodą badawczą PN-87/0-79114, przy zastosowaniu wody i wykazało istotną różnicę w smaku próbki badanej i kontrolnej. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutu skarżącej, iż przyjęta metoda badawcza nie figuruje w wykazie obowiązujących norm opublikowanym przez Polski Komitet Normalizacyjny, a badanie powinno być wykonane przy zastosowaniu wody destylowanej. Zgodnie z art. 11 ust 1 - 4 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.Urz. UE L 165 z 30.04.2004r.), "1. Metody pobierania próbek i analizy wykorzystane w kontekście kontroli urzędowych są zgodne z właściwymi regułami wspólnotowymi albo a) jeżeli takie reguły nie istnieją, z uznanymi międzynarodowo regułami lub protokołami, na przykład zatwierdzonymi przez Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN) lub uzgodnionymi w ustawodawstwie krajowym; albo b) w braku powyższych, z innymi metodami pasującymi do zamierzonego celu lub opracowanymi zgodnie z protokołami naukowymi. 2. W przypadku gdy ust 1 nie ma zastosowania, zatwierdzenie metod analizy może zostać dokonane w ramach jednego laboratorium zgodnie z międzynarodowo przyjętym protokołem. 3. We wszystkich możliwych przypadkach metody analiz charakteryzują się właściwymi kryteriami wymienionymi w załączniku III". Bez względu na to, czy zastosowana w sprawie metoda badania organoleptycznego jest konsekwencją dyspozycji ust 1 albo ust 2 w/w art. 11 organ odwoławczy powinien wykazać, że przyjęta w rozpoznawanej sprawie metoda spełnia kryteria wymienione w załączniku III rozporządzenia nr 882/2004. W odwołaniu skarżąca spółka zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana wyłącznie na podstawie badań organoleptycznych trudnych do oceny i nie została potwierdzona wynikami badań migracji globalnej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...]nie ustosunkował się do powyższego zarzutu. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 ust 1 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 oraz pkt 3 preambuły przenikanie do żywności substancji, które mogą powodować pogorszenie cech organoleptycznych nie jest absolutnie niedopuszczalne, lecz zakazane jedynie w takich ilościach, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka oraz powodować niemożliwe do przyjęcia zmiany w składzie takiej żywności lub pogorszenie jej cech organoleptycznych. Przy założeniu, że na mocy art. 24 ust 1 rozporządzenia nr 1935/2004 do kontroli dotyczących materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością stosuje się odpowiednio przepisy rozporządzenia nr 882/2004, należałoby stwierdzić, że organy powinny zapewnić podmiotom działającym na rynku wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością realizację prawa do występowania o dodatkową ekspertyzę. Organ odwoławczy zaakceptował stanowisko organu pierwszej instancji z którego wynika, że decyzja oparta została na badaniu wykonanym w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...]oraz badaniu wykonanym w laboratorium akredytowanym w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...]. Organ odwoławczy zupełnie nie odniósł się do zarzutu, że ze względu na brak akredytacji badania wykonane w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...]nie mogą być brane pod uwagę przy wydaniu decyzji o zaprzestaniu /wycofaniu wprowadzania do obrotu czajnika. Niezasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przedstawionych przez skarżącą badań wykonanych w akredytowanym w Unii Europejskiej laboratorium badawczym SGS nr raportu No. [...]z dnia [...]lipca 2008r., mimo, że skarżąca powołała się na deklaracje producenta dotyczące identyczności modelu czajnika [...]symbol [...], nr partii [...]z typoszeregiem czajników, których dotyczyło badanie oraz identyczności tworzyw użytych do produkcji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...]odnosząc się do powyższego zarzutu wskazał, że przedstawione przez skarżącą spółkę wyniki badania nie dotyczą kwestionowanej partii czajnika [...]jak również ww. raporcie nie widnieje model czajnika [...]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien wyjaśnić wyżej wskazane okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, a także art. 107 § 3 k.p.a. wobec czego należało ją uchylić stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm ). Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w oparciu o art. 200 powołanej wyżej ustawy.