VII SA/Wa 649/13

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2013 r. po rozpoznaniu wniosku Fundacji [...] w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Spółki Mieszkaniowej S. Sp. z o.o. z siedzibą w K., D. U., J. S., Fundacji [...] w K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić Fundacji [...] w K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Fundacja [...] w K. ze skargą wniesioną do Sądu na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia złożyła wypełniony wniosek PPPr w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2013 r. wezwano Fundację [...] w K. do usunięcia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - podpisanie nadesłanego do Sądu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr lub nadesłanie do Sądu nowego wypełnionego i podpisanego formularza PPPr. Poinformowano, że nadesłany formularz nie został podpisany, co uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie. Jednocześnie wezwano Fundację [...] w K. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy Fundacja z tytułu prowadzenia działalności statutowej uzyskuje dochody, jeśli tak wskazać ich wysokość, -czy otrzymuje świadczenia od sponsorów, jeśli tak należało wskazać w jakim zakresie, formie lub wysokości, - czy otrzymuje dochody ze zbiórek i imprez publicznych, - jakie ponosi miesięczne koszty związane z działalnością Fundacji należało, je wyszczególnić i podać ich wysokość, -listy środków trwałych, oraz raportów kasowych z dwóch ostatnich miesięcy, oraz do nadesłania: - kserokopii rocznego zeznania podatkowego za rok 2011 r. lub 2012 ( w przypadku, jeśli Fundacja złożyła zeznanie podatkowe w bieżącym roku), - wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z dwóch ostatnich miesięcy, - Statutu Fundacji. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 30 kwietnia 2013 r. do Sądu wpłynął wypełniony i podpisany formularz PPPr, wyjaśnienia, zeznanie podatkowe CIT-8, statut Fundacji, wyciąg z banku [...] S.A. uwzględniający transakcje z dnia 3 kwietnia 2013r. We wniosku PPPr wskazano, iż celem działania Fundacji jest wspieranie działalności społecznej w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych na rzecz wychowanków domów dziecka, rodzin zastępczych, jak również rodzin polskich na Wschodzie, wspieranie działalności na rzecz ochrony zdrowia i pomocy społecznej, wspieranie działalności na rzecz ochrony środowiska naturalnego oraz propagowanie kultury fizycznej i sportu, w szczególności w zakresie sportów zimowych i wodnych, a także turystyki górskiej. Wskazano, że fundusz statutowy Fundacji według bilansu za rok 2011 wynosił 4.440.582,09 zł, zaś wartość środków trwałych według bilansu za rok 2011r. wynosiła 54.691,27 zł, a rok obrotowy 2011r. strona zamknęła stratą w wysokości 6.959,55 zł. Podano, że Fundacja dysponuje rachunkiem bankowym w [...], na którym stan konta jest zerowy. Na koniec 31 grudnia 2012 roku Fundacja posiadała aktywa trwałe w kwocie 950.691,27 zł, z czego 896.000,00 zł stanowiły inwestycje długoterminowe oraz aktywa obrotowe w kwocie 3.744.690,59 złotych. Strona uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy podniosła, iż w dniu 6 grudnia 2002 roku na podstawie oświadczenia woli fundatora sporządzonego w postaci aktu notarialnego rep A [...] została utworzona Fundacja [...]. Podmiot ten został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestru Stowarzyszeń, Innych Organizacji Społecznych i Zdrowotnych, Fundacji i Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej pod numerem [...] . Fundacja została wyposażona przez fundatora w majątek, który został w całości przeznaczony na realizację celów statutowych, które są celami społecznie użytecznymi z zakresu pomocy społecznej oraz pożytku publicznego. Fundacja [...] jest organizacją pozarządową nienastawioną na zysk, a jej statut nie przewiduje prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie ze sprawozdaniem finansowym Fundacji [...] w roku 2011 poniosła ona stratę w wysokości 6.959,55 zł. Podała, że nie sporządziła jeszcze sprawozdania finansowego za rok 2012. Fundacja podniosła, że nie jest w stanie ponosić kosztów postępowania z uwagi na trudną sytuacją finansową. Wniosła o pozytywne rozpatrzenie wniosku. W nadesłanych wyjaśnieniach podała, że nie uzyskuje dochodów. Informacje te potwierdzają dane ujęte w księgach rachunkowych Fundacji prowadzonych w latach 2012 i 2013, które wskazują na brak przychodów. Oświadczyła, że nie otrzymuje dochodów ze zbiórek i imprez publicznych. Nie posiada stałych sponsorów, od których otrzymywałaby świadczenia. Sporadycznie otrzymywane są wyłącznie darowizny. Fundacja podała, że miesięcznie koszty jakie ponosi ze swojej działalności wynoszą około 380,00 złotych (tj. opłatę za czynsz w wysokości 213,32 złotych, opłatę za prąd w wysokości 135,14 złotych oraz opłatę za prowadzenie rachunku bankowego 30,00 złotych). Fundacja nadesłała listę środków trwałych oraz wydruk rocznego zeznania podatkowego za rok 2012 r. CIT -8 oraz wyciąg bankowy z dnia 3 kwietnia 2013 r. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia z kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a .) Wskazać należy, że przez pojęcie "środki" należy rozumieć środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, a także wartość środków trwałych. Pod pojęciem stanu majątkowego należy rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 390/12). Trzeba podkreślić, że prawo pomocy w postępowaniu administracyjnym przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Z tego też względu powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach postępowania osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna jednak wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Instytucja prawa pomocy jest bowiem wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W niniejszej sprawie wskazać należy, iż stroną wnioskującą jest Fundacja [...] w K.. Zgodnie z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203 ze zm.) w oświadczeniu woli o ustanowieniu fundacji fundator powinien wskazać cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację. Fundator ustala statut fundacji, określający m.in. jej majątek, cele i zakres działalności (art. 5 ust. 1 ustawy o fundacjach). Fundacja składa corocznie właściwemu ministrowi sprawozdanie ze swojej działalności (art. 12 ust. 2 ustawy o fundacjach). W świetle ww. przepisów fundacje muszą mieć świadomość, iż przystępując do aktywnej realizacji zamierzonych celów i z powołaniem się na nie m.in. w postępowaniu sądowoadministracyjnym, powinny się liczyć z obowiązkiem ponoszenia kosztów i przeznaczyć odpowiednie środki na ich pokrycie. Mając na uwadze treść art. 3 ustawy o fundacjach stwierdzić należy, iż fundator zobligowany jest do zapewnienia składników majątkowych, pozwalających realizować cele fundacji. Fundacja nie może przerzucać kosztów swej działalności na koszt Skarbu Państwa, czyli wszystkich podatników, pozostawałoby to bowiem w sprzeczności z zasadą finansowania działalności fundacji, wyrażoną w art. 3 ustawy o fundacjach. Nadmienić należy, iż w razie wyczerpania środków finansowych i majątku fundacji, fundacja podlega likwidacji w sposób wskazany w statucie (art. 15 ust. 1 ustawy o fundacjach). Natomiast cel w jakim fundacja działa nie może stanowić samoistnego uzasadnienia dla udzielenia prawa pomocy. Z przedłożonego Statutu przez wnioskującą Fundację wynika, że majątek fundacji stanowią środki finansowe, nieruchomości i inne aktywa nabyte przez fundację (§ 9 Statutu). Natomiast § 11 Statutu wyszczególnia źródła z których mogą pochodzić środki na prowadzenie przez Fundację statutowej działalności. Są to: dochody z majątku własnego Fundacji, spadki, zapisy, darowizny, subwencje i innego rodzaju przysporzenia majątkowe poczynione na rzecz Fundacji przez krajowe i zagraniczne osoby fizyczne i prawne, wpływy ze zbiórek organizowanych przez Fundację na podstawie odpowiednich zezwoleń, oprocentowania rachunków bankowych i lokat, z zysków ze sprzedaży i posiadania obligacji skarbowych Skarbu Państwa, zaciągania pożyczek. Z powyższego wynika, że Fundacja posiada zatem możliwość uzyskania środków finansowych na opłacenie kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym z wielu źródeł. Fundacja w piśmie z dnia 26 kwietnia 2013r. podała, że wprawdzie nie posiada stałych sponsorów, od których otrzymywałaby stałe świadczenia, ale jednocześnie oświadczyła, że sporadycznie otrzymuje darowizny. Strona ponosi koszty związane z prowadzeniem swej działalności w wysokości około 380,00 złotych miesięcznie. Najistotniejszym jest jednak fakt, że Fundacja dysponuje majątkiem znacznych rozmiarów. Na koniec 31 grudnia 2012 roku Fundacja posiadała aktywa trwałe w kwocie 950.691,27 zł, z czego 896.000,00 zł stanowiły inwestycje długoterminowe oraz aktywa obrotowe w kwocie 3.744.690,59 złotych. Nadto z przedłożonego spisu środków trwałych wynika, że Fundacja posiada dwa mieszkania oraz udziały w dwóch działkach. W związku z tym należy podkreślić, iż posiadanie przez Fundację znacznego majątku, wyłącza w zasadzie możliwość przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie także wskazywany we wniosku fakt, iż Fundacja w 2011r. poniosła stratę. Zaznaczyć należy, że z założenia fundacja nie jest organizacją, która ma przynosić dochody i która prowadziłaby z zyskiem działalność gospodarczą. Uwzględniwszy powyższe, a przede wszystkim wysokość kapitału zakładowego, majątku i środków trwałych Fundacji uznano, że jest ona w stanie samodzielnie ponosić pełne koszty sądowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.