VII SA/Wa 65/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-22
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując ponownie sprawę odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa, w szczególności dotyczące odległości inwestycji od obszaru kolejowego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 kpa) oraz art. 153 PPSA. Organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, nie ustalił precyzyjnie granic obszaru kolejowego zgodnie z definicją ustawową i nie rozważył wszystkich okoliczności, w tym potencjalnej możliwości odstępstwa od przepisów dotyczących odległości, co było zgodne z wcześniejszymi wytycznymi sądu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), który utrzymał w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę stacji paliw. Wcześniej GINB uchylił decyzję Wojewody i stwierdził nieważność pozwolenia, opierając się na naruszeniu przepisów o odległości od terenu kolejowego. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, GINB wydał zaskarżoną decyzję, uznając, że odległości są zgodne z prawem, opierając się na informacjach od Wojewody i inwestora. Skarżąca spółka zarzuciła organowi brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i niewykonanie zaleceń sądu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Wojciech Mazur, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi [...] S.A. [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] S.A. [...]kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2004 r., sygn. akt 7/IV SA 2997/02, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. [...] od decyzji Wojewody [...]z dnia [...].01.2002 r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Prezydenta Miasta [...]z dnia [...].04.2001 r., znak: [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę kontenerowej stacji paliw płynnych oraz stacji tankowania gazem propan-butan wraz z infrastrukturą techniczną zlokalizowaną w [...]w rejonie ul. [...] i ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewoda [...]decyzją z dnia [...]stycznia 2002 r. nr [...]odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]kwietnia 2001 r. nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę kontenerowej stacji paliw płynnych oraz stacji tankowania gazem propan-butan wraz z infrastrukturą techniczną w rejonie ul. [...]i ul. [...] w [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]czerwca 2002 r. nr [...] uchylił wyżej opisaną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...]– kontrolowanej w niniejszym postępowaniu.
Powyższe rozstrzygnięcie organ oparł na ustaleniu, że decyzja pozwolenia na budowę rażąco narusza art. 4a ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 5 maja 1999 r. w sprawie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew lub krzewów, elementów ochrony akustycznej, wykonywania robót ziemnych budynków lub budowli w sąsiedztwie linii kolejowych oraz sposobu urządzania i utrzymania zasłon śnieżnych i pasów przeciwpożarowych.
Zdaniem organu beczki gazowe zostały zlokalizowane w odległości ok. 7,5m, a kiosk obsługi stacji w odległości ok. 5m od granicy terenu kolejowego. Tymczasem zgodnie z w/w rozporządzeniem budynki i budowle mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10m od granicy obszaru kolejowego.
Po rozpoznaniu skargi inwestora [...]sp. j. M. ., E. W. na wyżej opisaną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 marca 2004 r. w sprawie IV SA 2997/02 uchylił zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Sądu w sprawie nie zostały należycie wyjaśnione okoliczności związane z lokalizacją przedmiotowej inwestycji, bowiem na planach [...]i [...]brak jest oznaczenia obszaru kolejowego.
Sąd wskazał, ze bez udokumentowania przebiegu granic obszaru kolejowego nie można zweryfikować stanowiska organu o odległościach od tego obszaru – beczek ok. 7,5m, kiosku ok. 5m i stanowiska inwestora, który podaje odległości kiosku – 34,4m od zewnętrznej główki szyny kolejowej, narożnika obudowy zbiornika z gazem 49,5m od w/w główki szyny kolejowej.
Ponadto Sąd wskazał, że nawet gdyby okazało się, że projekt techniczny i projekt zagospodarowania w zakresie odległości obiektów stacji paliw od granicy obszaru kolejowego narusza w/w przepis rozporządzenia, to w związku z prawną możliwością wyjaśnienia zgody na odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli obowiązkiem organu odwoławczego było rozważenie czy w świetle pozytywnego zaopiniowania lokalizacji stacji paliw przez [...]naruszenie tego przepisu rzeczywiście ma charakter rażący.
Rozpoznając sprawę ponownie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji podniósł, że kieruje się wytycznymi Sądu. Wskazał, że z nadesłanej przez Wojewodę [...]informacji wynika, że odległość obiektów [...]od granicy terenu kolejowego wynoszą: beczki gazowe 51m, kiosk obsługi 34,5m, co jest zgodne z § 4a wyżej opisanego rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.
Organ wskazał, że wg informacji [...] S.A. [...]na działkach [...],[...] obr. [...][...] znajdują się urządzenia infrastruktury kolejowej, zaś działka [...] stanowi teren zamknięty ustanowiony decyzją nr [...]Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...]grudnia 2000 r. w sprawie ustalenia terenów prze które przebiegają linie kolejowe jako tereny zamknięte.
Organ podniósł, że inwestor ubiegając się o pozwolenie na budowę wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przedkładając umowę dzierżawy działek [...]i [...]obr. [...], złożył wniosek o udzielenie pozwolenia w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przedłożył kompletny projekt budowlany, sporządzony przez uprawnione osoby.
Zdaniem organu pozwolenie na budowę zostało wydane podmiotowi, który spełnił przesłanki opisane w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego wobec czego organ zgodnie z art. 35 ust. 4 w/w ustawy nie mógł odmówić wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
W ocenie organu brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]kwietnia 2001 r. w świetle art. 156 kpa.
W skardze do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie [...] S.A. [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżącego oparcie wydanego rozstrzygnięcia jedynie na wyjaśnieniach Wojewody [...]stanowi o rażącym braku przeprowadzenia postępowania dowodowego. Skarżąca spółka wskazała, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykonał zaleceń Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 marca 2004 r. w sprawie IV SA 2997/02. W szczególności nie ustalił jak jest usytuowany teren między stacją paliw a terenem [...], nie ustalił jak przebiegają granice obszaru kolejowego od którego należy mierzyć odległości przewidziane w § 4a Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej (wyżej opisanego).
Zdaniem skarżącej granice obszaru powinny zostać ustalone zgodnie z jego legalną definicją zawartą w art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 24 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym, obowiązującej w czasie wydawania przedmiotowego pozwolenia na budowę. Skarżąca podniosła, że usytuowanie stacji paliw uniemożliwia prawidłową eksploatację rampy wysokiej, która służy m.in. do załadunków wojskowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddaleni, podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji można postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest sądowa kontrola aktów administracji (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja zapadła z obrazą przepisów art. 7, 77 kpa i art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie IV SA 2997/02 z dnia 4 marca 2004 r. wiązały organ. Tymczasem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł z naruszeniem powyższej zasady.
W ocenie Sądu organ nie przeprowadził postępowania dowodowego, zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uchybił obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
We wskazanym wyżej wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że materiał dowodowy nie zawiera oznaczenia granic obszaru kolejowego, to zaś uniemożliwia weryfikację rozbieżnych stanowisk [...]i inwestora, co do odległości obiektów objętych przedmiotową inwestycją od obszaru kolejowego. Sąd wyraził też pogląd, że nie ustalono sposobu użytkowania terenu między stacją paliw a terenami kolejowymi.
W zaskarżonej decyzji, która zapadła po w/w wyroku Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na informacje uzyskane od Wojewody [...]. Tymczasem przyjęte tam dane dotyczące odległości obiektów [...]od terenu kolejowego pochodzą z informacji inwestora (wynika to wprost z pisma [...]Urzędu Wojewódzkiego w [...]dnia [...] września 2004 r.).
Organ wskazał także, za Wojewodą [...], że na działkach [...]i [...] obr. [...][...]znajdują się urządzenia infrastruktury kolejowej. Tej okoliczności organ nie poparł żadnymi rozważaniami.
Zdaniem Sądu powyższe ustalenia organu nie mogą być uznane za wystarczające dla zbadania przedmiotowej decyzji w niniejszym postępowaniu nieważnościowym. Organ nie poczynił nadal podstawowego ustalenia. Nie określił obszaru kolejowego. Definicję obszaru kolejowego zawiera ustawa o Transporcie Kolejowym z dnia 27 czerwca 1997 r. (Dz. U. nr 96, poz. 591 z późn. zm.). obowiązująca w dacie wydawania pozwolenia na budowę niniejszej inwestycji.
Zgodnie z art. 4 ust. 7 tej ustawy obszarem kolejowym jest wydzielona powierzchnia gruntu przeznaczona do eksploatacji linii kolejowej wraz ze znajdującymi się na tym gruncie budynkami, budowlami i urządzeniami służącymi temu celowi, a w szczególności linie kolejowe, bocznice, place i rampy ładunkowe oraz budynki i budowle przeznaczone do stacjonowania pojazdów szynowych, pociągów technicznych i ratunkowych oraz obiektów służących ich utrzymaniu.
Podkreślenia wymaga, że w powyższej definicji obszar kolejowy jest kwalifikowany jako wydzielona powierzchnia gruntu, nie z punktu widzenia tytułu prawnego do tego gruntu, a punktu widzenia jego przeznaczenia do eksploatacji. W szczególności obszarem kolejowym będzie grunt wraz z urządzeniami służącymi eksploatacji linii kolejowej, np. rampami ładunkowymi bez względu na regulację tytułu prawnego.
Zgodnie z § 4a rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 5 maja 1999 r. w sprawie określenia odległości (...) (Dz. U. 99.47.476) budynki i budowle mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10m od granicy obszaru kolejowego z tym, że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20m.
W świetle powyższych przepisów dane inwestora o odległości jego obiektów mierzone od zewnętrznej główki szyny kolejowej są niewystarczające dla oceny czy przedmiotowa inwestycja pozostaje w zgodzie z regulacją w/w rozporządzenia.
Organ, rozpoznając sprawę ponownie, musi mieć na uwadze powyższe rozważania Sądu. Rzeczą organu będzie ustalenie granic obszaru kolejowego w świetle ustawowej definicji. Rozważenie, czy teren zamknięty ustanowiony w odniesieniu do działki nr [...] decyzją nr [...]Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...]grudnia 2000 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe jako terenów zamkniętych, odpowiada obszarowi kolejowemu, czy też obszar ten tworzą także inne działki wobec tego, że znajdują się na nich urządzenia infrastruktury kolejowej. Dopiero powyższe ustalenia, poparte stosowna argumentacją, będą dla organu podstawą dla oceny odległości obiektów przedmiotowej inwestycji, przewidzianej w projekcie technicznym, od obszaru kolejowego.
Gdyby okazało się, że projekt techniczny w zakresie odległości narusza przepis art. 4a rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej (wyżej opisanego) organ, rozpoznając sprawę ponownie, będzie miał na uwadze pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 marca 2004 r., zgodnie z którym rozważenia wymaga czy w świetle pozytywnego zaopiniowania lokalizacji stacji przez [...] naruszenie tego przepisu rzeczywiście ma charakter rażący.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło