VII SA/Wa 650/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W. I. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki skargę oddala. Postępowanie administracyjne prowadzone przed organem I instancji dotyczyło legalności budowy gnojownika i zbiornika na gnojowicę znajdujących się na działce W.I. w B. w woj. [...] o numerze ew. [...] a usytuowanych w granicy z nieruchomością M.G. os tj. działką nr ew. [...] . Decyzją z dnia [...] lutego 1999 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał na podstawie art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 24 października 1974 r. dokonanie rozbiórki gnojownika, polegającej na rozebraniu podłoża betonowego, ściany murowanej oddzielającej nieruchomości W.I. i M. G. os oraz rozbiórki zbiornika na gnojowicę, polegającej na rozebraniu betonowych: stropu, podłoża - dna, ściany północnej betonowej w części swej grubości murowanej. Od decyzji tej odwołanie złożył pełnomocnik W.I. Po jego rozpoznaniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] maja 1999 r., znak: [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Rozstrzygnięcie to W.I. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 21 marca 2003 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1304/99 skargę jego oddalił. Następnie 17 lutego 2004 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] został przekazany wniosek W. I. z dnia 30 grudnia 2003 r. o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego gnojownika i zbiornika na gnojowicę przeprowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] a zakończonego nakazem rozbiórki . We wniosku o wznowienie postępowania z dnia 30 grudnia 2003 r. oraz innych wystąpieniach W.I. wskazywał na okoliczności i dowody stanowiące przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 kpa . Według wnioskodawcy były nimi: * fakt posiadania pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego z dnia [...] lipca 1980 r. które jego zdaniem obejmowało również sporne obiekty, tj. gnojownik i zbiornik na gnojowicę, * wynikający z przepisów prawa budowlanego brak obowiązku posiadania pozwolenia na budowę gnojownika i zbiornika na gnojowicę, * prawidłowe usytuowanie obiektów gnojownika i zbiornika na gnojowicę zgodne z przepisami wykonawczymi tj. Rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz. 62 z późn. zm.) oraz Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. 97 nr 132, poz. 877), * wskazywane przez wnioskodawcę jako nowe dowody następujące dokumenty: decyzja z dnia [...] września 1990 r., znak: [...] wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne decyzja Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 1995 r. znak: [...] decyzja Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 1998., znak: [...] umowa o wykonanie pracy projektowej z dnia [...] marca 1976 r., znak: [...] e) umowa o wykonanie przez zespół pracy projektowej z dnia [...] grudnia 1977 r. f) pismo Urzędu Gminy i Miasta w [...] z dnia 17 listopada 1998 r. znak:[...] Po rozpatrzeniu tego wniosku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego własną ostateczną decyzją z dnia [...] maja 1999 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 1999 r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że ostateczna decyzja kończąca postępowanie administracyjne o wznowienie którego wnioskował W.I. została zweryfikowana przez Naczelny Sąd Administracyjny który wyrokiem z dnia 21 marca 2003 r., w sprawie o sygn. akt II SA/l 1304/99 jego skargę oddalił. Organ wskazał, że istotą wyroku oddalającego skargę, jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych. Taki wyrok zdaniem organu zamykał mu możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań, właściwych do uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych, wówczas, gdy przyczyny wadliwości mogły być zbadane przez Naczelny Sąd Administracyjny w toku rozpoznawania skargi. Organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 1986 r., (sygn. SA/Wr 137/86, pub. w ONSA 1986/1/29), w którym stwierdzono ,że "dopuszczalne jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, jeżeli po wyroku sądowym zastaną ujawnione lub wystąpią przesłanki do wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 7, 8, kpa. Z tezy powołanego wyżej wyroku organ wywiódł ,że mógłby wznowić postępowanie administracyjne z mocy art. 145 § 1 pkt 5 kpa jedynie wówczas, gdyby okoliczności stanowiące podstawę wznowienia nie były organowi i sądowi w chwili orzekania znane . Zdaniem organu wskazane i przywołane przez wnioskodawcę okoliczności nie mogły stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Bowiem w myśl tego przepisu wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Dodatkowo podniósł ,że biorąc pod uwagę zapadły w niniejszej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2003 r. to istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody aby mogły być podstawą wznowienia winny ujawnić się po wyroku sądowym tj. po 21 marca 2003 r. Natomiast wskazane powyżej okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę były znane organom nadzoru budowlanego i objęte postępowaniem wyjaśniającym w I i II instancji. Również Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę W.I. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 1999 r. posiadał wiedzę o ich istnieniu i kwestie te wyczerpująco wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku . Zatem w ocenie organu brak było w sprawie podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Takie stanowisko organ dodatkowo poparł orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 1988 r., I SA 891/87, publik. ONSA 1988/1/38 "brak podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez sąd administracyjny i jako podstawę wznowienia podano okoliczności, które temu sądowi były znane" Mając powyższe na uwadze, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego swoją ostateczną decyzją z dnia [...] maja 1999 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 1999r. Odwołanie od tej decyzji złożył inwestor W.I. Podniósł w nim , że zarówno organy nadzoru budowlanego jak i Sąd nie ustaliły prawidłowo odległości przedmiotowych obiektów od granicy i innych budynków a te zdaniem skarżącego były zgodne z obowiązującymi przepisami. W tych warunkach w ocenie W.I. nie wystąpiły przesłanki do uznania , iż obiekty gnojownika i zbiornika na gnojówkę powodują niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia bądź niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia , czyli brak było przesłanek do wydania nakazu rozbiórki określonych w art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2005 r. na podstawie art. 138 § lpkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . Organ odwoławczy uznał , że wystąpienie z dnia 30 grudnia 2003 r. wskazujące na żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa . Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ stwierdził , iż na tym etapie nie bada sprawy merytorycznie albowiem wystąpiły przesłanki do odmowy wznowienia . Wyrażone zaś w odwołaniu wątpliwości co do zasadności wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2003 r. nie mogą być skuteczne , gdyż organ związany jest oceną prawną wyrażoną przez Sąd w wyroku . W tej sytuacji organ wskazał , że sprawę ocenił jedynie pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpa i z uwagi na uchybienie terminowi z art. 148 § 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. złożył W.I. i powtórzył argumentację przytaczaną wcześniej w odwołaniu podnosząc ,że organy nadzoru budowlanego nie ustaliły prawidłowo odległości przedmiotowych obiektów od granicy i innych budynków a były one zgodne z obowiązującymi przepisami. Dlatego nie wystąpiły przesłanki do uznania , iż obiekty gnojownika i zbiornika na gnojówkę powodują niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia bądź niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia .Wskazał na brak przesłanek z art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. skutkujących koniecznością orzeczenia rozbiórki. Poza tym podniósł, iż nie uchybił terminowi do wniesienia o wznowienie postępowania bowiem w połowie grudnia 2003 r. dowiedział się o istnieniu możliwości nadzwyczajnego wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie wznowienia i niezwłocznie wystąpił z takim wnioskiem do organów nadzoru budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skargę należało oddalić . Przedmiot postępowania prowadzonego przez organ I instancji zakreślony był wnioskiem W.I. o wznowienie postępowania . Jako przesłankę do wznowienia skarżący wskazywał okoliczność i dokumenty zaistniałe i datowane na lata 1980-1998 . Dlatego w sytuacji , kiedy organ otrzymał do rozpatrzenia wniosek wskazujący na istnienie podstaw do wznowienia z okresu odległego czasowo , poprzedzającego sądową kontrolą decyzji rozbiórkowej , należało przede wszystkim ustalić czy zachowany został termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Z samego wniosku wynikało duże prawdopodobieństwo , że termin ten nie został zachowany .W pierwszej kolejności należało rozważyć czy w tym przypadku nie zachodziła potrzeba wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa wobec uchybienia terminu do wniesienia o wznowienie postępowania a nie z uwagi na brak przesłanek wznowieniowych . Podkreślenia wymaga , że po wniesieniu o wznowienie postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 1999 r. sygn. IV SA 2397/98 LEX nr 47857) W sprawie niniejszej , w ocenie Sądu nie poparte głębszą analizą było stwierdzenie organu I instancji , iż skoro okoliczności podnoszone jako podstawa wznowienia były organom i Sądowi znane to istniała już podstawa do odmowy wszczęcia postępowania . Ocena ta uzasadniona jest choćby tym , że nie jest wiadomo czy wskazywane okoliczności i dowody ( niektóre , bądź wszystkie ) były rzeczywiście przedmiotem badania organów i Sądu , a poza tym postępowanie sprawdzające podstawy wznowienia winno być przeprowadzone już po wznowieniu postępowania. Zatem jeżeli , strona powołuje się na ustawową podstawę wznowienia, organ zobowiązany jest do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 kpa a następnie musi przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy , chyba że zachodzi konieczność odmowy wznowienia postępowania. W kontekście tych uwag zasadnie organ II instancji zauważył ,iż przyczyną odmowy wznowienia postępowania zakończonego nakazem rozbiórki jest w istocie zgłoszenie żądania wznowienia z uchybieniem terminu . Odnosząc się do zarzutu skargi, iż uchybienia takiego po stronie skarżącego nie było podkreślić trzeba że art. 148 § 1 kpa stanowi, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem nie chodzi tu o powzięcie wiadomości co do tego, iż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują instytucję wznowienia postępowania lecz o wiedzę na temat okoliczności i dokumentów wskazywanych jako przesłanki do wznowienia. W tej sprawie zarówno wskazywane dokumenty jak i podnoszone okoliczności faktyczne z lat 1980 -1998 były znane skarżącemu (i jego poprzednikowi prawnemu ). Poza tym większość z nich nie stanowi nowych okoliczności faktycznych i dowodów o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa , mimo iż tak nazwane zostały przez skarżącego . Podnoszone przez skarżącego nowe okoliczności to w istocie polemika z ustaleniami organów dokonanymi w toku postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki , polemika co do ustaleń faktycznych i mających mieć zastosowanie przepisów prawa . Dlatego zasadnie organ II instancji przyjął, iż przyczyną odmowy wznowienia postępowania jest uchybienie terminowi o jakim mowa w art. 148 § 1 kpa uznając jednocześnie , iż co do samego rozstrzygnięcia kontrolowana decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Jak twierdzi sam skarżący termin w jego przekonaniu został zachowany. Tymczasem błędnie liczy on bieg miesięcznego terminu od dnia kiedy dowiedział się o tym , iż można wnieść o wszczęcie nadzwyczajnego postępowania o wznowienie . Przepis art. 148 § 1 kpa wskazuje natomiast , iż bieg miesięcznego terminu należy liczyć od dnia w którym powzięto wiadomość o podstawie wznowienia , czyli nowych okolicznościach i dowodach - te natomiast istniały i były znane od dawna . Decyzja o odmowie wznowienia postępowania tym się charakteryzuje, iż nie odnosi się do żadnego z rozstrzygnięć ani do żadnej czynności podjętych w postępowaniu, którego wznowienia odmówiono. Stąd też w skardze na taką decyzję nie można było skutecznie podnosić zarzutów natury merytorycznej, co do treści rozstrzygnięcia, które strona chciałaby wzruszyć w drodze wznowienia. Mając powyższe na względzie i uznając , że zaskarżona decyzja odpowiada prawu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) skargę -jako nieuzasadnioną- oddalił.