VII SA/Wa 658/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę postanawia: odmówić Z. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W piśmie z dnia 14 października 2007 r. Z. B. wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 18 września 2007 r., którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2006 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej oraz zawarła wniosek o prawo pomocy. Do niniejszego pisma skarżąca dołączyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także zaświadczenie o zarobkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Innymi słowy następuje tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r. GZ 61/04, GZ 64/04 niepubl.) Strona wnosząca sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (por. postanowienie NSA z 22 grudnia 2002 r. OZ 862/04 niepubl.). Zauważyć trzeba przy tym, iż ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Brak wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy wręcz uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę wniosku (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04 niepubl.). W dniu 18 października 2007 r. (data prezentaty Sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF złożony przez skarżącą, w którym wniosła ona o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku jak i z dołączonego zaświadczenia wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje córka, obecnie uczennica III klasy gimnazjum. Skarżąca utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia w wysokości 3 446,06 zł. Na powyższą kwotę składają się płaca zasadnicza oraz różnego rodzaju dodatki. Od powyższej kwoty oprócz potrąceń dokonywanych od każdej płacy, w przypadku skarżącej potrącane są również należności z tytułu kasy zapomogowo – pożyczkowej, PZU oraz spłata dokonywana na podstawie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia z dnia [...] r. W efekcie potrącenia wynoszą łącznie 2 480,38 zł i skarżącej zostało 1 października 2007 r. wypłacone 965,68 zł. Od powyższej kwoty skarżąca odliczyła również koszty przejazdów. Skarga do Sądu w niniejszej sprawie została złożona w 2005 r., a więc skarżąca od kilku lat prowadzi postępowanie. Ponadto skoro skarżąca zaciąga pożyczki na inne cele, bliżej nie wskazane we wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych, to wnosząc sprawę do sądu powinna przewidzieć wydatki z tym związane i zabezpieczyć potrzebne środki. Wydatek na tym etapie postępowania wynosi 100 zł., co nawet przy wykazanych dochodach po potrąceniu nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i rodziny. Natomiast koszty codziennego utrzymania ponoszone są powszechnie przez przeciętne gospodarstwa domowe, zatem nie mogą być traktowane w sposób szczególny jako nadzwyczajne wydatki. Do takich kosztów można zaliczyć wskazane przez skarżącą koszty biletów. Jak już wskazano, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zdaniem Sądu, brak jest zatem podstaw do uwzględnienia wniosku strony, bowiem nie wykazała ona w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z poźn. zm.).