VII SA/Wa 66/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skargi J.C. i P.C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2010 r.; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J.C. i P.C. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] listopada 2010r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania J. i P.C. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] lipca 2010r. ([...]), nakazującą E. i J.M. rozbiórkę nadbudowanej części o wysokości 0,80m budynku gospodarczego na działce nr [...] w [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że z materiału dowodowego wynika, iż inwestor dokonał nadbudowy budynku podwyższając go o 80 cm, zmienił konstrukcję dachu i wstawił trzy nowe otwory okienne w ścianę. Nadbudowa jest budową obiektu budowlanego, co skutkowało przeprowadzeniem postępowania na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. W związku z niewykonaniem obowiązków nałożonych postanowieniem z 8 marca 2010r. nakazującym przedłożenie określonych dokumentów - organ I instancji prawidłowo nakazał rozbiórkę nadbudowy, zgodnie z art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 cyt. artykułu. Skargę na powyższą decyzję złożyli J. i P.C. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i zarzucając naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, 8, 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte zebranie i ustalenie stanu faktycznego, a zatem i niedokładne rozpatrzenie całego materiału dowodowego sprawy. Zarzucili również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego z 1994r. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Podnieśli, że organy powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia sprawy poprzez wykorzystanie wszelkich dostępnych i dopuszczalnych środków dowodowych. Natomiast sposób przeprowadzenia oględzin, ich odbicie w postaci protokołu oraz pozostały materiał dowodowy zgromadzony przez organy w niniejszej sprawie powoduje, że rodzą się wątpliwości, co do prawidłowości zakresu nakazanej rozbiórki. Powołując się następnie na orzecznictwo sądów administracyjnych podnieśli, że w rozstrzygnięciu decyzji nakazującej rozbiórkę, a nie w jej uzasadnieniu, powinno być zawarte precyzyjne określenie przedmiotu rozbiórki, aby orzeczenie administracyjne nadawało się do wykonania w drodze egzekucji. Organ odwoławczy nie doszukał się nieprawidłowości w decyzji organu I instancji, który określił stopień rozbiórki posługując się nieostrym określeniem "około 0.80 cm". Takie sformułowanie decyzji rodzi wątpliwości interpretacyjne, które w konsekwencji uniemożliwią przeprowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Poddaną kontroli Sądu decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2010r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] lipca 2010r., którą organ ten nakazał E. i J.M. rozbiórkę nadbudowanej części o wysokości 0,80m budynku gospodarczego na działce nr [...] w [...]. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zapadły z istotnym naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. Wskazać bowiem trzeba, że zgodnie z art. 7 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ww. decyzji, oraz art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis art. 80 k.p.a. nakłada na organy obowiązek zebrania dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli organ dysponuje sprzecznymi twierdzeniami stron, to jego obowiązkiem jest podjęcie kroków zmierzających do rzetelnego ich wyjaśnienia. Uchybieniem opisanym wyżej zasadom postępowania administracyjnego jest pomijanie twierdzeń i wyjaśnień stron jak i brak odniesienia się do faktów istotnych dla sprawy, czy okoliczności przez strony podnoszonych. Jednolite jest stanowisko w orzecznictwie sądów administracyjnych, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (por. wyrok WSA w Gliwicach z dn.23.10.2009r., II SA/GL 532/09, LEX nr 573711). W niniejszej sprawie organy obu instancji z naruszeniem powołanych wyżej zasad nie wyjaśniły stopnia popełnionej samowoli budowlanej, pomimo, że w toku postępowania skarżący wskazywali na konieczność dokonania ustaleń w tym zakresie. Skarżący twierdzili bowiem, że samowolnie wykonane roboty budowlane nie ograniczały się tylko do nadbudowy, ale dotyczyły całości spornego budynku, gdyż pierwotnie w tym miejscu istniał budynek nie tylko niższy, ale i krótszy. Obecny budynek powstał w wyniku poszerzenia prowizorycznej wiaty na węgiel poprzez dobudowanie ścian z każdej strony. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej organ powiatowy w ogóle nie odniósł się do tej kwestii, natomiast organ odwoławczy oparł swoje stanowisko jedynie na wyjaśnieniach J.M. Dodać w tym miejscu trzeba, że na postawie ww. wyjaśnień również nie sposób ustalić, że samowolnie przeprowadzone roboty budowlane dotyczyły jedynie podwyższenia budynku o ok. 80cm. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził jedynie, że nie wnoszą one do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Tak przeprowadzone postępowanie niewątpliwie obarczone jest wadami mającymi istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia obu ww. rozstrzygnięć, jak i postanowienia z dnia [...] marca 2010r. W związku z powyższym rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie rzetelne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego i oceny Sądu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji. W zakresie punktu II i III orzeczono na podstawie art. 152 i 200 ww. ustawy.