VII SA/Wa 662/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-21
Skład orzekający: Joanna Gierak – Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, w szczególności w zakresie zapewnienia dostępu do drogi publicznej i zgodności z przepisami technicznymi?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody i odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę, nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej ani przepisów technicznych, a kwestie te nie stanowiły oczywistych i bezspornych uchybień, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody i odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżące zarzuciły naruszenie przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej oraz naruszenie przepisów proceduralnych, twierdząc, że organ wiedział o braku uprawnień inwestora do korzystania z działki drogowej. Sąd rozpoznał sprawę pod kątem zgodności z prawem decyzji GINB.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant ref. staż. Paulina Sierkin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania Pani [...] i Pana [...] , reprezentowanych przez radcę prawnego [...], od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Pani [...] i Panu [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...]– uchylił w całości zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...], znak: [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan sprawy wskazując, że decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Pani [...] i Panu [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...].
Od powyższej decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] listopada 2015 r., Pani [...] i Pan [...] wnieśli odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Odwołanie zostało wniesione w terminie.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na wstępie wskazał, że w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma bowiem na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznawanie zakończonej sprawy. W konsekwencji, zakres prowadzonego w ramach trybu nadzorczego postępowania dowodowego nie odpowiada temu, prowadzonemu w trybie zwykłym.
Podkreślono, że organy administracji publicznej badają prawidłowość decyzji w trybie art. 156 k.p.a. (dotyczącym stwierdzenia nieważności) w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Wyjaśniono również znaczenie pojęcia "rażące naruszenie prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, że nie każde naruszenie ma charakter "rażący". Powołując się na judykaturę (por. wyr. NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04; wyr. WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 117/14; wyr. WSA w Warszawie z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 441/13; wyr. WSA w Warszawie z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1031/12) oraz literaturę przedmiotu (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008, str. 382; J. Borkowski [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System Prawa Administracyjnego. Tom 9. Prawo procesowe administracyjne, Warszawa 2010, str. 273), wskazano, że o "rażącym naruszeniu prawa" można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane.
Dalej organ odwoławczy wskazał przyczyny uznania wnioskodawczyń za stronę postępowania.
Organ odwoławczy następnie wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. - według stanu na dzień wydania badanej decyzji), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Stosownie do treści art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego inwestor powinien dołączyć powyższy dokument do wniosku o pozwolenie na budowę.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że inwestorzy - Pani [...] i Pan [...] - wraz z wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2014 r. o wydanie pozwolenia na budowę złożyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane.
Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że w analizowanym przypadku nie doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ II instancji wskazał, że analiza akt sprawy wykazała, że działka nr ewid. [...]na której zaprojektowano sporną inwestycję, w dniu wydania pozwolenia na budowę objęta była zakresem obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2010 r., Nr 48, poz. [...]).
Przedmiotowe przedsięwzięcie inwestycyjne przewidziane na działce nr ewid. [...], położone jest na obszarze oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi [...] symbolem MN/U98 (podstawowe przeznaczenie terenu stanowi zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna).
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego sporne przedsięwzięcie nie uchybia w stopniu rażącym ww. wymogom dotyczącym przeznaczenia terenu inwestycyjnego.
Dalej organ wskazał że, analiza projektu budowlanego wykazała, że sporna inwestycja nie narusza w sposób rażący pozostałych ustaleń ww. planu miejscowego. W szczególności nie można zarzucić rażącego naruszenia wymogów co do nieprzekraczalnej linii zabudowy; co do liczby kondygnacji nadziemnych dla budynku mieszkalnego (maksymalna - 2 kondygnacje nadziemne w tym jedna w poddaszu użytkowym; projektowana - 2 kondygnacje nadziemne); co do wysokości budynku mieszkalnego (maksymalna - 9 m; projektowana - 6,06 m); co do powierzchni zabudowy (maksymalna - 40%; projektowana - 39,86%); co do powierzchni biologicznie czynnej (minimalna - 30%; projektowana - 60,14%) oraz co do ilości miejsc parkingowych (wymagana - 2 miejsca parkingowe na jeden lokal mieszkalny; projektowana - 4 miejsca parkingowe na dwa lokale mieszkalne).
Zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
W myśl § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 - według stanu na dzień wydania badanej decyzji), jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Analiza dokumentacji projektowej wykazała, że sporny budynek mieszkalny jednorodzinny o dwóch lokalach mieszkalnych został zaprojektowany ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości od 3,01 m do 4,34 m od granicy z działką budowlaną nr ewid. [...] , natomiast ścianami z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości 5,0 m od granicy z działką budowlaną nr ewid. [...] oraz w odległości ok. 10,0 m od granicy z działką budowlaną nr ewid. [...].
Tym samym wskazano, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...], znak: [...], z całą pewnością nie narusza rażąco § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Ponadto sporna inwestycja nie narusza rażąco przepisów § 13 (przesłaniane obiektów budowlanych), § 23 (odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od okien i drzwi pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie podziela stanowiska Wojewody [...] w zakresie ustalenia, że kontrolowana decyzja organu stopnia podstawowego została wydana z rażącym naruszeniem, z tego względu, że działka inwestycyjna nr ewid. [...] nie ma zapewnionego dostępu do drogi publicznej.
Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jednolity tekst - Dz. U. z 2012 r., poz. 647 zez zm. - według stanu na dzień wydania badanej decyzji), przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności. Jeżeli zatem istnieje już prywatna droga wewnętrzna to brak jest podstaw do tego, aby twierdzić, że nowe zamierzenie inwestycyjne, polegające na budowie domu jednorodzinnego wymaga ustanowienia odpowiedniej służebności, której celem byłoby utworzenie dostępu do drogi publicznej, w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (por. wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1337/09; wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2121/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 933/08; wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 90/14).
Wskazano w związku z tym, że działka inwestycyjna nr ewid. [...] nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, tj. drogi wojewódzkiej nr [...] (działka nr ewid. [...]). Z projektu wynika, że dojazd do działki inwestycyjnej będzie odbywał się po drodze wewnętrznej, która jak wskazano powyżej zlokalizowana jest na działkach nr ewid. [...] i [...].
Mając na uwadze argumentację wniosku o stwierdzenie nieważności, podkreślono, że Starosta [...] , w dacie wydania kontrolowanej decyzji z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...] , nie miał wiedzy, że inwestorzy nie są uprawnieni do korzystania z działki drogowej nr ewid. [...]. Ponadto, jako, że działka nr ewid. [...] nie jest działką inwestycyjną, organ stopnia podstawowego nie miał podstaw żądać od inwestora wykazania się tytułem prawnym do działki nr ewid. [...]. Powyższa okoliczność, podnoszona przez wnioskodawczynie we wniosku z dnia 5 czerwca 2015 r. może stanowić ewentualnie podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...] , nie zaś do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, za niedopuszczalne uznaje się badanie przesłanki wznowieniowej w postępowaniu nieważnościowym.
Niezależnie od powyższego stwierdzono, że działka inwestycyjna nr ewid. [...] ma zapewniony dostęp do wskazanej powyżej drogi publicznej (drogi wojewódzkiej nr [...]) poprzez działkę nr ewid. [...] (stanowiącą współwłasność skarżących - Pani [...] i Pana [...] ). Okoliczność, że wnioskodawczynie - Pani [...] , Pani [...] i Pani [...] (współwłaścicielki działki nr ewid. [...], stanowiącej drogę wewnętrzną) nie wyrażają zgody na korzystanie na korzystanie z działki nr ewid. [...], nie oznacza więc, że w analizowanej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę rażąco narusza prawo.
Dalej organ II instancji wskazał, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., wyłączył działkę nr ewid. [...] z produkcji rolnej z uwagi na planowaną budowę drogi wewnętrznej. Podkreślono również, że jak wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...]Nr 48, poz. [...]), działki nr ewid. [...] i [...], położone są na obszarze oznaczonym symbolem KDW09, który został przeznaczony pod drogę wewnętrzną.
Zgodnie z brzmieniem § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. Przy czym dopuszcza się zastosowanie dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 m, umożliwiającą ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów (§14 ust. 2 ww. rozporządzenia).
Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014 r., Nr [...] , nie narusza rażąco § 14 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
W ocenie organu odwoławczego bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 783/14, uchylił decyzję Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] z dnia [...] listopada 2013 r., (zezwalającą na lokalizację zjazdu publicznego z drogi wojewódzkiej na drogę wewnętrzną zlokalizowaną na działce nr ewid, [...] i [...] w miejscowości [...] , gmina [...]) oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r., Nr [...]. Wskazano, że zjazd publiczny na drogę wojewódzką nr [...] nie jest przedmiotem niniejszej inwestycji.
Poza tym organ II instancji wskazał, że podnoszony przez wnioskodawczynie zarzut dotyczący naruszenia prawa własności należącej do nich działki drogowej nr ewid. [...], ma charakter cywilnoprawny, zaś do jego rozpoznania właściwy jest sąd powszechny. Podkreślono ponownie, że działka nr ewid. [...] nie jest działką inwestycyjną, a zatem inwestor nie ma obowiązku wykazywania tytułu prawnego do tej nieruchomości. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są zaś właściwe do przeprowadzenia oceny inwestycji pod kątem ich zgodności z przepisami kodeksu cywilnego, dotyczącymi ochrony własności nieruchomości sąsiednich (art. 140 Kodeksu cywilnego). Wnioskodawczynie jako właścicielki sąsiedniej nieruchomości (działki drogowej) mogą dochodzić ewentualnych roszczeń w postępowaniu przed sądem powszechnym wskazując, że działanie inwestora narusza ich interes.
Ponadto wskazano, że analiza kontrolowanej decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...] , prowadzi do stwierdzenia, że nie narusza ona w sposób rażący przepisów prawa ani nie jest ona obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej. Ponadto decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Mając na uwadze powyższą argumentację orzeczono jak w decyzji.
Skargę na tę decyzję złożyły [...],[...] i [...] .
Zaskarżonej decyzji zarzuciły:
1. Naruszenie prawa materialnego tj. § 14 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że działka Nr [...]o szerokości 4,0 m zapewnia dojazd i dojście piesze do działki nr [...] w [...] , co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2. Naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 i art. 10 Kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie i przyjęcia, że Starosta [...] nie miał wiedzy, iż inwestor nie jest uprawniony do korzystania z działki drogowej nr [...], ten stan prawny Staroście [...] był znany i się nie zmienił.
Podnosząc te zarzuty wnosiły o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 8 grudnia 2016 r. stanowiącym replikę na odpowiedź organu uzupełniono skargę rozszerzając uzasadnienie postawionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r., którą uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...] , znak: [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie to jest postępowaniem odrębnym od postępowania, w którym wydano kontrolowaną decyzję, a jego głównym i jedynym celem jest ustalenie, czy decyzja ta jest obarczona jedną z kwalifikowanych wad, określonych w art. 156 § 1 pkt 1 1-7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej k.p.a.), a nie ponowne rozpoznanie sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95).
Jednocześnie podkreślić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja.
W orzecznictwie wyrażone są też poglądy, iż jako "rażącego" nie można traktować takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej interpretacji danej normy prawnej.
Jeżeli przepis dopuszcza rozbieżną interpretację, nawet mniej lub bardziej uzasadnioną - to wybór jednej z takich interpretacji, jeżeli nawet później zostanie uznany za nieprawidłowy, nie może być oceniany jako "rażące" naruszenie prawa.
Z rażącym naruszeniem prawa mamy więc do czynienia wtedy, gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny i bezsporny, nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni.
W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił kontrolowaną decyzję jako nie naruszającą żadnej z przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
W szczególności przedmiotem kontrowersji była zgodność zamierzenia inwestycyjnego z przepisami techniczno-budowlanymi. W ocenie Skarżących zainwestowana działka nie miała odpowiedniego dostępu do drogi publicznej.
W tej sytuacji wskazać należy, że rację ma organ odwoławczy wskazując, iż w przedmiotowej sprawie z całą pewnością nie można mówić o oczywistym a tym samym rażącym naruszeniu prawa.
Wskazać przy tym należy, że podnoszony przez Skarżące zarzut może wskazywać na naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dotyczący zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
W przedstawionym do zatwierdzenia projekcie budowlanym jako dojazd do działki inwestycyjnej od drogi publicznej wskazano drogę wewnętrzną zlokalizowaną na działce nr ewid, [...] i [...]. Obie działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziane są pod drogę wewnętrzną. Działka o nr ew. [...] ( o szerokości 4 m ) została odrolniona z przeznaczeniem na drogę.
Natomiast działka nr ew. [...] już stanowi ogólnie dostępną prywatną drogę wewnętrzną.
Słusznie zatem organ odwoławczy uznał, że na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę nie można było czynić zarzutu Staroście [...] rażącego naruszenia prawa polegającego na wadliwej kontroli przedstawionego projektu zagospodarowania terenu.
Racje ma organ II instancji wskazując, że nie można było czynić zarzutu organowi architektoniczno-budowlanemu, iż nie wiedział, że Skarżące zakazały używania ich drogi wewnętrznej inwestorom. Twierdzenia przeciwne w tym zakresie zawarte w skardze nie znajdują przekonywującego uzasadnienia.
Nie można też nie zauważyć, że stanowisko sądów w zakresie wymogów dotyczących dostępu do drogi publicznej nie jest jednolite.
Tytułem przykładu można wskazać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2665/13, w którym stwierdzono, że "Warunek dostępu do drogi publicznej poprzez taką drogę wewnętrzną jest spełniony także wówczas, gdy inwestor nie legitymuje się żadnym tytułem prawnym do takiej działki drogowej."
Poza tym wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. Przy czym dopuszcza się zastosowanie dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 m, umożliwiającą ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów (§14 ust. 2 ww. rozporządzenia).
Przyjmując nawet, że wyłącznym połączeniem z drogą publiczną jest działka nr ew. 226/8 wskazać należy, że niezachowanie parametrów w realiach niniejszej sprawy nie może być uznane za rażące naruszenia prawa. Zauważyć bowiem trzeba, że przedmiotowa droga ma obsługiwać zabudowę jednorodzinną zlokalizowaną na maksymalnie siedmiu działkach, ograniczoną z obu stron drogami. Wskazany wyżej przepis (§14 rozporządzenia) służy zapewnieniu przede wszystkim bezpieczeństwa pożarowego, dlatego przy ocenie naruszenia prawa poprzez niedostosowanie parametrów drogi do wymogów określonych w rozporządzeniu należy uwzględnić natężenie ruchu na przedmiotowej drodze. Z przyczyn wyżej wskazanych należy uznać, że ruch na przedmiotowej drodze nie będzie intensywny a nawet można przyjąć, że będzie bardzo ograniczony. Poza tym na działce zainwestowanej zostały zaprojektowane parkingi, co niewątpliwie będzie miało wpływ na rożność drogi.
Podkreślić jednak należy, że powyższe stanowisko aktualne jest wyłącznie wtedy, gdy projekt budowlany dotyczy zabudowy jednorodzinnej. Zatem gdyby doszło do próby wydzielenia w budynku większej liczby lokali, była by to nowa okoliczność istotnie wpływająca na ocenę naruszenia prawa.
Reasumując podkreślić należy, że organ II instancji szczegółowo odniósł się do oceny zgodności inwestycji nie tylko z przepisami planistycznymi, przepisami technicznymi jak też ocenił spełnienie wymogów przewidzianych w art. 35 Prawa budowlanego. Wszechstronna ocena organu odwoławczego została w całości zaakceptowana przez Sąd rozpoznający sprawę.
W tej sytuacji zdaniem Sądu kontrolowane postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Sąd podziela stanowisko organu, że żadna z przesłanek nieważnościowych określonych w art. 156 § 1 k.p.a. nie wystąpiła.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło