VII SA/Wa 663/08
WyrokWSA w Warszawie2008-08-05
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Bogusław Cieśla, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, wydana z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, może zostać uznana za zgodną z prawem?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 138 § 1 pkt 1, 80, 107 § 3 kpa) oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Organ odwoławczy nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego, nie rozpatrzył wszystkich istotnych okoliczności i nie uzasadnił swojej decyzji w sposób zgodny z wymogami prawa, co skutkuje koniecznością uchylenia tej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy rozstrzygnięcie konkursu ofert na udzielanie świadczeń stomatologicznych. Skarżąca zarzuciła nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, w tym nieuczciwe negocjacje, możliwość zmiany oferty przez niektórych oferentów oraz błędy w systemie liczenia punktów. Organ pierwszej instancji nie uwzględnił odwołania, podobnie jak organ odwoławczy, który utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2008 r. sprawy ze skargi B. B. - Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Stomatologiczna w Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] wydaną dnia [...] grudnia 2007r. na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie uwzględnił odwołania B. B. prowadzącej Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Stomatologiczną w Z., od rozstrzygnięcia konkursu ofert ogłoszonego w dniu [...] października 2007r. na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju Leczenie Stomatologiczne w zakresie Świadczenia Ogólnostomatologiczne w tym kwota na świadczenia protetyczne – zakres skojarzony z 07.0000.218.02 na terenie powiatu Z..
W uzasadnieniu organ podał, że oferty które wpłynęły na konkurs poprzedzający zawarcie umów na okres od 1 stycznia 2008r. do 31 grudnia 2010r. były ocenione wg. kryteriów określonych w art. 146 ust. 1 pkt 2, wymienionych w art. 148 ustawy
z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz zarządzeniu nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia
z dnia [...] września 2007r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej z uwzględnieniem zmian wprowadzonych Zarządzeniem Prezesa Narodowego Funduszu nr [...] z dnia [...] października 2007r.
Oferta B. B. nie została wybrana, gdyż uzyskała zbyt niską liczbę punktów – tj. 72,16.
Odnosząc się do zarzutów odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert organ podał, że odwołująca się nie wnosiła do Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia pytań dotyczących interpretacji zapytań ofertowych przed złożeniem oferty, a obowiązujące przepisy dotyczące postępowania konkursowego nie dopuszczają możliwości zmiany oferty po rozstrzygnięciu postępowania np. z powodu błędu, co powoduje, że oferent ponosi wszelkie konsekwencje z tytułu nieprawidłowo sporządzonej oferty.
Zwiększenie wartości etatu przeliczeniowego do 12 tyś punktów miesięcznie oraz skierowanie środków finansowych do gmin o niewystarczającym dotychczasowym poziomie zabezpieczenia świadczeń, jest przyczyną zawarcia mniejszej liczby umów ze świadczeniodawcami w dużych miastach, w których wzrost nakładów finansowych w latach poprzednich był większy od średniej w województwie [...]. Taki podział środków finansowych przez Oddział w świadczeniach ogólnostomatologicznych, podyktowany jest realizacją treści zapisów art. 68 ust.
2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "Obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa".
Temu między innymi służyło zorganizowane w dniu 3 grudnia 2007 roku spotkanie w siedzibie Delegatury [...] OW NFZZ w Z. (przed przystąpieniem do bezpośrednich negocjacji z oferentami z miasta Z.),
w trakcie którego przewodniczący przedstawił wszystkim oferentom zasady prowadzenia negocjacji w zakresie ustalenia liczby świadczeń i ceny za punkt rozliczeniowy.
Odwołanie od tej decyzji wniosła B. B. zarzucając nieprawidłowości
w przeprowadzeniu postępowania konkursowego polegające na tym, że komisja kilkakrotnie zapraszała świadczeniodawców do negocjacji proponując obniżenie ceny punktu, co stwarzało sytuację, że następny w negocjacjach świadczeniodawca znał już wynegocjowaną cenę przez poprzednika i mógł proponować cenę niższą zwiększając swoje szanse na wygranie konkursu.
Niektórzy świadczeniodawcy brali udział w negocjacjach kilkakrotnie. Takie postępowanie czyniło przetarg nieczytelnym i stwarzało wrażenie, że był on ukierunkowany dla wybranych.
Odwołująca się podniosła również, że niektórzy świadczeniodawcy mieli szansę zmiany treści oferty w trakcie negocjacji oraz, iż uzyskała informację, że wystąpił błąd w systemie liczenia punktów i błędnie sumowano punkty na specjalizację. Następnym zarzutem odwołania był fakt, iż przedmiotem przetargu była jedynie cena punktu bez uwzględnienia innych składników oferty.
Zdaniem odwołującej się nieprawidłowym był również podział środków finansowych na teren miasta Z. i na tereny wiejskie.
Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] wydaną dnia [...] lutego 2008r. na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 7 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że podczas negocjacji oferent informowany był każdorazowo o zajmowanym miejscu w rankingu i prawie do zmiany tego miejsca poprzez zaproponowanie komisji konkursowej obniżenia ceny za punkt rozliczeniowy. Każda tura negocjacji kończyła się rankingiem ofert.
W związku z ustaloną ceną oczekiwaną przez Oddział wynoszącą 0,90 zł za punkt rozliczeniowy z zakresu świadczenia ogólnostomatologicznego, maksymalną liczbę punktów oferent uzyskiwał przy cenie 0,80 zł za punkt.
Oferenci którzy uzyskali maksymalnie 30 punktów oraz ci którzy nie wyrazili zgody na zmianę ceny punktu podpisywali protokół końcowy oznaczający zakończenie negocjacji, które jednakże nie stanowiły zobowiązania Oddziału do zawarcia umowy. Wobec tego, że przyjęto równy podział środków oparty na kryterium liczby mieszkańców, migracji zdrowotnej pomiędzy gminami i kwotę na leczenie stomatologiczne osoby ustalono, że wzrost nakładów w dużych miastach województwa – których poziom finansowania w latach poprzednich był dużo większy niż w innych miejscowościach – na rok 2008 będzie mniejszy.
Organ podkreślił również, że świadczeniodawcy nie mieli możliwości nanoszenia poprawek bądź uzupełniania ofert w trakcie postępowania, jedynie na wniosek Komisji Konkursowej składali oświadczenia wyjaśniające kwestie budzące wątpliwości komisji.
Odnośnie zarzutu błędnego przyznawania punktów za kwalifikacje lekarzy, organ stwierdził, że taka nieprawidłowość wystąpiła w trzech ofertach.
Zdaniem organu nawet po uwzględnieniu błędu oferta odwołującej się która uzyskała 72,16 punktów nie kwalifikowałby się do zawarcia umowy, przy czym minimalną liczbą punktów która umożliwiała zawarcie umowy było – 72,50. Forma organizacyjno – prawna podmiotu składającego oferty nie miała wpływu na wynik postępowania przy czym duże podmioty w większości spełniały warunki wpływające w istotny sposób na łączną ocenę oferty takie jak: dostępność do świadczeń wyrażoną udzieleniem ich w soboty, posiadanie stosownego sprzętu np. aparatu RTG, zatrudnienie personelu lekarskiego z II stopniem specjalizacji i personelu pomocniczego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła B. B. prowadząca Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Stomatologiczną. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 137 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz naruszenie art. 6, 7, 9 i 10 kpa.
Skarżąca podniosła, że organy I i II instancji w uzasadnieniach decyzji podały, że warunkiem zawarcia umów z oferentami z którymi nie zawarto umów było obniżenie etatu przeliczeniowego poniżej 8 tyś. punktów miesięcznie.
Z tym, że informacja o możliwości obniżenia poziomu punktów została przesłana jedynie do Przewodniczącej Komisji Stomatologicznej przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w L. jednocześnie będącej oferentem w konkursie ofert w Z., nie została przesłana innym oferentom.
Przed przesłaniem pisma Komisja Kwalifikacyjna przyznała temu oferentowi znaczną pulę punktów, z których musiałaby zrezygnować w wypadku obniżenia etatu przeliczeniowego. Tym samym uzyskała informację o możliwości pozbycia się konkurencji i w efekcie zawarła z Funduszem kontrakt wartość ponad połowy środków przeznaczonych na kontrakty w Z..
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Nadto organ odnośnie zarzutu zawartego w skardze podniósł że ani w decyzji wydanej przez I Instancję jak i decyzji wydanej przez II instancję, nie zawarto uzasadnienia mówiącego, że warunkiem zawarcia umów z oferentami, z którymi takich umów nie zawarto, było obniżenie wartości etatu przeliczeniowego.
Zgodnie z uregulowaniami zarządzenia Prezesa NFZ nr [...] z dnia [...] września 2007 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów
w rodzaju leczenie stomatologiczne, etat przeliczeniowy został ustanowiony na poziomie 12 000 punktów stomatologicznych na miesiąc, przeznaczonych na wykonanie świadczeń stomatologicznych przez 1 lekarza pracującego w wymiarze czasu pracy opisanym w załączniku nr 3a-3g do ww. zarządzenia. W postępowaniu na terenie C., lekarze dentyści mając na uwadze, by wszyscy zostali zakwalifikowani do zawarcia umowy z NFZ, solidarnie zaproponowali komisji konkursowej znaczne obniżenie wartości punktu przeliczeniowego, na co Dyrektor [...] OW NFZ przystał. Taka postawa nie miała miejsca w postępowaniu na terenie powiatu Z., dlatego też komisja konkursowa nie miała podstawy do zastosowania odstępstwa od ww. zarządzenia
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego uwzględniając interes wszystkich
świadczeniodawców z powiatu Z. (wzorując się na postawie świadczeniodawców z C.), wystosował pismo do Przewodniczącej Komisji Stomatologicznej przy Okręgowej Radzie Lekarskiej w L. (Pani D. M.), jako osoby reprezentującej interes wszystkich lekarzy dentystów, które miało na celu zaproponowanie rozwiązania, pozwalającego na zawarcie umów z większą liczbą świadczeniodawców, w ramach kwoty podanej w ogłoszeniu na obszar miasta Z., tj. obniżenie wartości etatu przeliczeniowego. Zarzut skierowany do Narodowego Funduszu Zdrowia, że przedstawicielka Komisji Stomatologicznej przy OIL, nie przekazała przedmiotowej informacji innym oferentom, nie znajduje uzasadnienia, ponieważ Fundusz nie może brać odpowiedzialności za działania organizacji reprezentującej środowisko lekarzy dentystów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga B. B. prowadzącej Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Stomatologiczną w Z. jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wydana została z naruszeniem art. art. 7, 77 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa. Postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. Ponadto uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad
w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270
z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 kpa, organ administracji publicznej orzekający w postępowaniu odwoławczym nie może ograniczać się jedynie do kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji, lecz jest obowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy i jej rozstrzygnięcia. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega bowiem na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a organ orzeka w tym postępowaniu merytorycznie, przy czym kryteria kontroli podejmowanej przez organ odwoławczy nie wyczerpują się na legalności decyzji, ale obejmują także celowość, racjonalność, czy też słuszność wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia.
Uprawnienia decyzyjne organu odwoławczego zostały określone w sposób ścisły w art. 138 kpa.
Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa organ odwoławczy ma możliwość utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Rozstrzygnięcie wydane na tej podstawie jest, rozstrzygnięciem o charakterze merytorycznym i stanowi konsekwencję stwierdzenia, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i pod względem celowości. Innymi słowy rozstrzygnięcie organu odwoławczego przybierze z reguły taką postać w sytuacji, gdy ocena organu
II instancji jest, co do istoty sprawy taka sama jak rozstrzygnięcie organu I instancji.
Wskazać należy, iż organ odwoławczy jest tak samo - zgodnie z art. 140 kpa -jak organ pierwszej instancji związany przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa
i art. 107 § 3 kpa. Ponadto jeśli w ocenie organu odwoławczego istnieją braki
w materiale dowodowym, zgromadzonym przez organ I instancji, to organ ten może skorzystać z przepisu art. 136 kpa, dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Niewywiązanie się przez organ procesowy z obowiązku podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego stanowi naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa, a załatwienie sprawy przez wydanie decyzji opartej na błędnie ustalonym stanie faktycznym jest sprzeczne
z jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa, nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zgodnie z nią organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć dostępny materiał dowodowy, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Jest on
w szczególności zobowiązany dokonać "wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego,
a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa" (zob. wyrok NSA z 26 maja 1981 r, SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). Zgodnie zaś z treścią art. 80 kpa organ administracji publicznej, zobowiązany jest rozstrzygnąć sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Obowiązany jest więc rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy i "nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach sprawy" (zob. Wróbel A., Zakamycze 2000, a także wyrok NSA z 28 grudnia 2000r., I SA 762/00, LEX nr 77604). Ponadto swobodna ocena dowodów, której dokonuje organ, aby nie przerodziła się w dowolną ocenę, musi być dokonana zgodnie
z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Zarzut dowolności w ocenie sprawy wykluczają dopiero ustalenia dokonane w oparciu o całokształt materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (zob. wyrok NSA z 4 lipca 2001 r., I SA 1768/99, LEX nr 54171).
Sąd stwierdza również, że zgodnie z art. 107 kpa decyzja wydana przez organ administracji publicznej powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
W myśl postanowień powołanego przepisu uzasadnienie faktyczne powinno
w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organ
II instancji naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to
w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r. wydana w oparciu o art. 138
§ 1 pkt 1 kpa nie może być uznana za decyzję wydaną zgodnie z prawem.
Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Narodowy Fundusz Zdrowia jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą, a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.
Zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może nastąpić, zgodnie z art. 139 ust.1 wymienionej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania
w trybie konkursu ofert - jak w niniejszej sprawie - albo rokowań.
Stosownie do postanowień art. 146 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Prezes Funduszu określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert i warunki wymagane od swiadczeniodawców. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od swiadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania, o czym stanowi art. 147 wymienionej ustawy. Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich swiadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Aby zrealizować te wymogi Fundusz jest obowiązany udostępniać na takich samych zasadach wszystkim świadczeniodawcom wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Postępowanie przed Funduszem w sprawach o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej kończy się z chwilą ogłoszenia rozstrzygnięcia konkursu ofert, o czym informuje się
w miejscu i terminie określonych w ogłoszeniu o konkursie ofert (art. 151 ust. 1, 2 i 5 w/w ustawy). Komisja ogłasza rozstrzygnięcie postępowania. Z chwilą ogłoszenia rozstrzygnięcia postępowania następuje jego zakończenie i komisja ulega rozwiązaniu.
Zgodnie z przepisem art. 152 w/w ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) - każdemu świadczeniodawcy, którego interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad prowadzenia postępowania
w sprawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga. Aby więc można było wnieść środek odwoławczy lub skargę, muszą wystąpić łącznie dwa elementy:
1) naruszenie przez Fundusz zasad postępowania określonych przez ustawę lub wydane na jej podstawie akty wykonawcze oraz dokumenty wydane przez Prezesa
2) naruszenie interesu prawnego świadczeniodawcy poprzez naruszenie wyżej wymienionych zasad postępowania.
Jak zostało to wskazane powyżej ustawodawca określił precyzyjnie zasady, jakie obowiązują w postępowaniu o zawarcie umów. Są to w szczególności:
1) równe traktowanie świadczeniodawców,
2) niezmienność warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania,
3) przestrzeganie określonych w ogłoszeniu procedur.
Mając na uwadze zasady, jakie obowiązują w postępowaniu o zawarcie umów stwierdzić trzeba, iż świadczeniodawca może skutecznie wnieść środek odwoławczy
i skargę, w sytuacji gdy Fundusz naruszy - określone przepisami powszechnie obowiązującymi lub przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia - zasady postępowania w rozumieniu zarówno materialnoprawnym (np. wymagania od świadczeniodawców), jak i proceduralnym (np. warunki postępowania). Takie naruszenie zasad postępowania musi naruszać interes prawny świadczeniodawcy.
Przedmiotem rozstrzygania organów rozpoznających w I i II instancji (dyrektora właściwego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia i Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia) jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego sięwskutek naruszenia zasad postępowania o zawarcie umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Oznacza to, że organy obu instancji rozpoznające w postępowaniu administracyjnym odwołanie od rozstrzygnięcia komisji konkursowej nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności.
Zdaniem Sądu dla oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania, jak również w celu wykazania, iż organ zapewnił równe traktowanie wszystkich oferentów zgodnie z zasadami gwarantującymi zachowanie zasad uczciwej konkurencji niezbędne jest zatem wykazanie, iż wyliczenie ilości punktów przypadających na daną kategorie zostało dokonane w oparciu o przejrzyste i jednakowe dla wszystkich oferentów kryteria.
Z akt sprawy - uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż po przeprowadzonej analizie punktacji ofert w przedmiotowym postępowaniu, organ II instancji stwierdził nieprawidłowość dotyczącą naliczania punktów za kwalifikacje lekarzy. Trzem oferentom, zsumowano punktację za oba pytania: "Czy świadczenia udzielane są przez lekarza specjalistę w dziedzinie stomatologii zachowawczej z endodoncją lub lekarza specjalistę w dziedzinie stomatologii dziecięcej?" oraz "Czy świadczenia udzielane są przez lekarza dentystę, który posiada przynajmniej I stopień specjalizacji w dziedzinie stomatologii ogólnej?". Z akt sprawy wynika również, że przewaga punktowa oferentów, którym uznano obie odpowiedzi wzrosła o 8,33 pkt (punkty przeskalowane) w stosunku do tych oferentów, którzy wykazali, że posiadają minimum I stopień specjalizacji
z dowolnej dziedziny stomatologii bądź nie posiadają specjalizacji 1 ani 11.
Wskazać należy - co zresztą sam przyznaje organ odwoławczy - że przyznanie punktacji za powyższe pytania łącznie, jest sprzeczne z uregulowaniami zarządzenia nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2007 r.
Zauważyć trzeba, iż organ lI instancji odnosząc się do naruszenia zasad naliczania punktów za kwalifikacje lekarzy przez komisję konkursową, ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że po przeprowadzonej w ramach postępowania odwoławczego analizie wynika, iż na podstawie ponownie przeliczonego rankingu końcowego postępowania, zgodnie z uregulowaniami w/w zarządzenia,
tj. uwzględniającego tylko jedną z możliwych odpowiedzi, wynika, że "wartość odcinająca" w rankingu końcowym tj. 72,50 pkt pozostała na tym samym poziomie. Oferta odwołującego się, która uzyskała 72,16 pkt, w dalszym ciągu nie kwalifikowałaby się więc do zawarcia umowy.
W ocenie Sądu organ chcąc zapewnić równe traktowanie wszystkich oferentów zgodnie z zasadami gwarantującymi zachowanie zasad uczciwej konkurencji winien był wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, iż wyliczenie ilości punktów zostało dokonane w oparciu o przejrzyste i jednakowe dla wszystkich oferentów kryteria. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, w niniejszej sprawie nie wykazał, że do rozstrzygnięcia konkursu ofert - na niekorzyść skarżącego oferenta - doprowadziło postępowanie, w warunkach zastosowania równych z innymi oferentami kryteriów wyżej opisanych.
Podkreślić należy, iż ścisłe stosownie określonej procedury jest z reguły jedynym z podstawowych środków gwarantujących sprawiedliwy rezultat konkretnego postępowania. Wymagane jest w związku z tym prawidłowe i ścisłe jej stosowanie
w praktyce, w szczególności zaś tych jej postanowień, które określają uprawnienia procesowe uczestników postępowania. Wszelkie uchybienia w tym względzie powodują z reguły istotną wadliwość postępowania i pociągającą za sobą konieczność zastosowania procedur umożliwiających ich usunięcie.
W ocenie Sądu Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działający w niniejszej sprawie jako organ odwoławczy, ponownie rozpatrując sprawę naruszył art. 7, 77 i 80 kpa, a także art. 107 kpa nie odnosząc się do kwestii podnoszonych przez stronę skarżącą w odwołaniu. Uzasadnienie jego decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. ogranicza się do przywołania treści przepisów art. 152, 154, 146 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych i skrótowego przedstawienia przebiegu zdarzeń mających na celu rozstrzygnięcie konkursu ofert.
Wskazane naruszenia przepisów art. 7, 77, 80 i 107 kpa powodują, iż zaskarżona decyzja, dotknięta jest wadami uzasadniającymi jej uchylenie.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia powinien przedstawić w sposób szczegółowy i jasny dokonane przez siebie -zgodnie z uregulowaniami w/w zarządzenia tj. uwzględniającego tylko jedną
z możliwych odpowiedzi - przeliczenie rankingu końcowego postępowania i jego analizę. W szczególności winien wykazać w sposób jasny i nie budzący wątpliwości, że "wartość odcinająca" w rankingu końcowym tj. 72,50 pkt pozostałaby na tym samym poziomie.
Powyższe umożliwiłoby ocenę, czy naruszenie zasad naliczania punktów za kwalifikacje lekarzy przez komisję konkursową, jakkolwiek narusza przepis art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, miało wpływ na rozstrzygnięcie.
Rozpoznając sprawę ponownie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia będzie miał na uwadze to, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.).
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153 poz.1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło