VII SA/Wa 664/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-16
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ konserwatorski ma podstawę prawną do zobowiązania właściciela zabytku do wymiany stolarki okiennej i drzwiowej na zgodną z projektem, jeśli zamontowano stolarkę z PCV zamiast drewnianej, mimo że prace nie zostały jeszcze w pełni zakończone?Ratio decidendi
Organ konserwatorski ma podstawę prawną do zobowiązania właściciela zabytku do doprowadzenia go do jak najlepszego stanu poprzez wymianę stolarki okiennej i drzwiowej na zgodną z projektem, jeśli została ona zamontowana bez wymaganego pozwolenia lub w sposób odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu. Zastosowanie art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest uzasadnione, nawet jeśli prace nie są w pełni zakończone, o ile odstąpiono od projektu bez zgody organu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zobowiązującą W.P. do wymiany stolarki okiennej i drzwiowej w zabytkowym dworze na drewnianą, zgodną z projektem z 2003 r. Skarżący zarzucił, że prace nie zostały zakończone, a zastosowany materiał (PCV) był konieczny ze względów technicznych i zgodny z innymi elementami projektu. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Ministra.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W.P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu odwołania W. P., od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] lipca 2016r zobowiązującej W. P. do doprowadzenia zabytku - budynku dworu położonego na działce nr [...] obręb [...] w [...], gmina [...]- do jak najlepszego stanu poprzez wymianę zamontowanej stolarki okiennej i drzwiowej na drewnianą zgodnie z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].08.2003 r. i określoną w projekcie odbudowy zabytkowego dworu autorstwa mgr inż. architekta J. K., mgr inż. J.W. i tech. bud. M. Ś., w terminie do [...] grudnia 2019 r.- uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykonania nakazanych czynności oraz wyznaczył nowy termin ich wykonania do dnia [...] grudnia 2020r, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Zespól dworski w [...] gm. [...] składający się z: budynku dworu, parku krajobrazowego i warstwy kulturowej, wpisany został do rejestru zabytków województwa [...] o pod nr. rejestru [...]. Właścicielami nieruchomości wchodzących w jego skład są na zasadzie małżeńskiej wspólności majątkowej W. P. oraz B.P..
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] listopada 2015 r. pracownik Delegatury w [...] przeprowadził kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, w wyniku której stwierdził, że na terenie objętym ochroną konserwatorską prowadzone są prace ziemne bez stosownego pozwolenia konserwatorskiego.
W wyniku powyższych ustaleń, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015r wstrzymał prace ziemne prowadzone na terenie zespołu podworskiego zlokalizowanego w m. [...], gm. [...]bez pozwolenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
W dalszej kolejności, w dniu [...] grudnia 2015 r., przeprowadzono kolejne oględziny zespołu dworskiego w [...], w wyniku których potwierdzono przeprowadzenie prac ziemnych polegających na wykonaniu wykopów. Stwierdzono pogłębianie stawu przy południowym krańcu działki nr [...], wykonanie rozległego dołu przy zachodniej granicy działki nr [...], wykopu o wymiarach 36 m x 3 m i głębokości od około 60 cm do 100 cm na północ od stawu między budynkiem dworu a stawem, wkopu pod słupy ogrodzeniowe przy południowej i zachodniej granicy działki nr [...]. Ustalono również, że na krawędzi północno-zachodniej działki nr [...] wzdłuż brzegu stawu wyrównano teren do linii brzegowej stawu, a przy północno-wschodniej granicy działki nr [...] i [...] części działki nr [...] pogłębiano staw.
Ponadto stwierdzono, iż w budynku dworu zlokalizowanym na dz. nr [...], zamontowano stolarkę okienną i drzwiową wykonaną z PCV.
Następnie, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zobowiązał B.P. i W. P., do uzyskania pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie wstrzymanych decyzją nr [...] z dnia [...].11.2015 r. prac ziemnych prowadzonych na terenu parku podworskiego oraz zobowiązał W.P., do doprowadzenia wykonanych przy budynku dworu robót budowlanych do zgodności z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].08.2003r. poprzez wymianę zamontowanej stolarki okiennej i drzwiowej na drewnianą zgodną z w/w decyzją z dnia [...].08.2003r. w terminie do [...] grudnia 2019 r. określoną w projekcie odbudowy zabytkowego dworu autorstwa mgr inż. architekta J. K., mgr inż. J.W. i tech. bud. M. Ś.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu odwołania Pana W. P. uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu, że organ pierwszej instancji nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego dotyczącego montażu stolarki okiennej i drzwiowej z PCV w budynku dworu w [...], bowiem z materiału dowodowego wynikało, że roboty wykonane w ww. zakresie były zakończone w dniu wydania nakazu. W związku z tym, organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2016r została wydana z naruszeniem art. 44 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wyjaśniając, że decyzja nakazowa określona w art. 44, wydawana jest w związku z art. 43 odnoszącym się do robót i prac wykonywanych, tj. niezakończonych. Ponadto, wskazał, że organ pierwszej instancji winien zastosować art. 44 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wyłącznie w zakresie dotyczącym prac ziemnych prowadzonych na terenie parku podworskiego w [...] oraz rozważyć konieczność zastosowania przepisu art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zakresie dotyczącym zamontowania stolarki okiennej i drzwiowej z PCV w budynku dworu w [...]. Podkreślił również, że jeśli w ocenie organu pierwszej instancji, obecna stolarka, choć niezgodna z projektem odbudowy dworu w zakresie materiału oraz formy drzwi wejściowych, jednakże ze względu na dbałość o jakość wykonania i zachowanie estetycznego wyrazu, jest do zaakceptowania z konserwatorskiego punktu widzenia, możliwe jest odstąpienie od wydania nakazu z art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2016r zobowiązał W.P. do doprowadzenia budynku dworu do jak najlepszego stanu poprzez wymianę zamontowanej stolarki okiennej i drzwiowej na drewnianą zgodnie z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].08.2003 r. i określoną w projekcie odbudowy zabytkowego dworu.
Rozpatrując odwołanie W.P. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] lipca 2016r Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, iż [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy uwzględnił zalecenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazane w decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 45 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym w przypadku, gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt. 6-8 i 10-12, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.
W ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, organ pierwszej instancji miał uzasadnione podstawy do podjęcia działań określonych w art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, gdyż w wyniku przeprowadzonych przez ten organ kontroli ustalono, że w budynku dworu w [...], zamontowano stolarkę okienną i drzwiową, niezgodną z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2003 r., pozwalającą na wykonanie prac remontowo-konserwatorskich odbudowy przedmiotowego dworu zgodnie z projektem odbudowy zabytkowego dworu autorstwa mgr inż. architekta J. K., mgr inż. J.W. i tech. bud. M. Ś.. Ww. decyzją organ pierwszej instancji pozwolił na zamontowanie stolarki drewnianej o formie określonej w tym projekcie. Tymczasem zamontowana stolarka jest z PCV, a dodatkowo forma witryny ogrodowej jest niezgodna z projektem, bowiem podziały szprosów wewnętrznych 8x4 odbiegają formą od podziału wskazanego w projekcie 6x4. Ponadto, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał, że zamontowana stolarka okienna wykonana z PCV nie powtarza formy okien historycznych, brak w niej szprosów dzielących skrzydła, zamiast tego wykonano skrzydła z wklejonymi między szybami listwami, co nieudolnie imituje formę historyczną. Powoduje to znaczne obniżenie walorów zabytkowych i estetycznych obiektu. Organ pierwszej instancji wyjaśnił również, że nowa stolarka powinna powtarzać nie tylko formę, ale również materiał stolarki historycznej. Bowiem, wykonanie stolarki z drewna pozwala na powtórzenie formy stolarki historycznej min. poprzez możliwość wykonania profilowanych ram i szprosów, co ma duże znaczenie dla wyglądu zabytkowego budynku i przyczynia się znacznie do zachowania waloru dawności obiektu.
Zgodnie zaś z art. 36 ust. 1 pkt. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, wymaga uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Podkreślenia zatem wymaga, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków miał podstawy prawne do nałożenia zaskarżoną decyzją obowiązku doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu poprzez demontaż stolarki okiennej i drzwiowej wykonanej z PCV. niezgodnej z pozwoleniem konserwatorskim oraz montaż stolarki drewnianej określonej w projekcie odbudowy zabytkowego dworu autorstwa mgr inż. architekta J.K., mgr inż. J.W. i tech. bud. M. Ś..
W związku z powyższymi ustaleniami, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, ponieważ jak wynika z materiału dowodowego, zamontowana w dworze w Kobylinie stolarka niezgodna z ww. projektem w zakresie materiału oraz formy witryny ogrodowej, ma niekorzystny wpływ na wartości zabytkowe przedmiotowego dworu.
Odnosząc się do treści odwołania wyjaśnił, że wytyczne inspektora nadzoru budowlanego i uzgodnienie z projektantem odstąpienia od warunków określonych w pozwoleniu konserwatorskim z dnia [...] sierpnia 2003 r., nie zwalniało od obowiązku uzyskania pozwolenia konserwatora zgodnie z art. 36 pkt. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, na planowane roboty budowlane w zmienionym zakresie.
Ponadto, podkreślił, że parametry techniczne stolarki choć niewątpliwie istotne, nie są jednak nadrzędną kwestią podlegającą ocenie organu. Organ konserwatorski przede wszystkim zobowiązany jest do dbałości o zachowanie oryginalnej substancji zabytkowej, jak również historycznie ukształtowanego wyglądu oraz zapobiegania wszelkim działaniom, które mogłyby spowodować obniżenie lub utratę chronionych wartości zabytku. Zadanie to jest realizowane między innymi poprzez prowadzenie nadzoru konserwatorskiego.
Wskazał, iż pomimo zamontowania przedmiotowej stolarki niezgodnie, w zakresie materiału oraz formy witryny ogrodowej, z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora z dnia [...] sierpnia 2003 r. oraz projektem budowlanym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego należy wyznaczyć nowy termin wykonania nakazanych czynności, do dnia [...] grudnia 2020 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie wniósł W.P.. Skarżący zarzucił, iż:
1. Organ MKIDN podtrzymał decyzję wydaną na podstawie nieprawidłowej podstawy prawnej - Art.45 dotyczy prac zakończonych, a prace budowlane przy montażu stolarki okiennej i drzwiowej jeszcze się nie zakończyły.
2. Organ MKIDN ([...]WKZ) bez uzasadnienia określa terminy zakończenia poszczególnych etapów budowy przy pozwoleniu na budowę.
3. Organ MKIDN nie dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego co miało wpływ na jego decyzję.
4. Organ MKIDN nie ocenił zasadności praktycznie żadnych zarzutów strony skarżącej.
5. Organ [...]WKZ nieprawidłowo przygotował dokumenty potrzebne do wydania decyzji.
6. Organ [...]WKZ nieprawidłowo (niezgodnie z art.15 Kpa) rozpatrzył sprawy zarówno w odniesieniu do zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i prowadzonego postępowania administracyjnego.
7. Pracownicy [...]WKZ przygotowujący materiał dowodowy postępowali niezgodnie z prawem, nie zachowując zasad obiektywizmu,
8. Organy nie wyjaśniły stronie zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że w protokole oględzin z dnia [...] czerwca 2016 roku zawarty jest zapis, iż prace przy wymianie stolarki okiennej i drzwiowej nie są zakończone - brak parapetów oraz elementów wykończeniowych (regulacji i listew tj. szprosów) niemniej jednak od dłuższego czasu nie są one prowadzone. Dlatego zdaniem skarżącego nie było podstaw prawnych do zastosowania art. 45 ust.1pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Organ konserwatorski nie odniósł się do wniosku skarżącego o umożliwienie mu dostarczenia dodatkowego dowodu tj. opinii biegłego dotyczącej "dbałości o jakość wykonania i zachowania estetycznego wyrazu" stolarki okiennej i drzwiowej w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem skarżącego materiał z PCV jest możliwy do stosowania gdyż zatwierdzony projekt budowlany przez [...]WKZ przewiduje rynny i spusty z PCV. Skarżący podnosi zarzuty skierowane wobec zatwierdzonego przez organ konserwatorski projektu odbudowy dworu wskazując, że zgodnie z wytycznymi inspektora nadzoru budowlanego i w uzgodnieniu z projektantem ze względów technicznych zamontowano stolarkę z PCV zamiast drewnianej oraz inny podział drzwi tarasowych w celu zapewnienia zgodności z parametrami technicznymi zawartymi w ww. projekcie budowlanym oraz prawem budowlanym. Wymagana projektem przenikalność cieplna stolarki okiennej została określona na poziomie k=1.1 W/(m2 K) i w 2005 roku można było uzyskać ten poziom jakości tylko stosując rozwiązania z PCV. Podział witryny ogrodowej zgodnie z projektem jest niezgodny z prawem budowlanym odnośnie dopuszczalnych wysokości drzwi i wynosi 180cm. Wymagania odnośnie drzwi zostały określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i wysokość drzwi powinna wynosić 2m.
Ponadto zarzuca, iż [...]WKZ stawia dodatkowe wymagania nie ujęte w projekcie mgr inż. J. K., mgr inż. J. W. i tech. bud. M. Ś., zaakceptowanym ze stanowiska konserwatora zabytków decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r.
Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270, ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż decyzja prawa nie narusza dlatego skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2017r, uchylająca zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] lipca 2016r w części określającej termin wykonania nakazanych czynności oraz wyznaczająca nowy termin ich wykonania, a w pozostałej części utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję.
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2016r zobowiązał W.P. do doprowadzenia zabytku - budynku dworu do jak najlepszego stanu poprzez wymianę zamontowanej stolarki okiennej i drzwiowej na drewnianą zgodnie z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].08.2003 r. i określoną w projekcie odbudowy zabytkowego dworu autorstwa mgr inż. architekta J. K., mgr inż. J. W. i tech. bud. M. Ś..
Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi art. 45 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, ze zm.) zgodnie z którym w przypadku, gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.
W rozpoznawanej sprawie zabytkiem wpisanym do rejestru zabytków jest zespół dworski w [...] gm. [...] składający się z: budynku dworu, parku krajobrazowego i warstwy kulturowej, a jego właścicielem są W. P. oraz B. P..
Z chwilą wpisu zespołu dworskiego do rejestru zabytków przestaje on być prywatnym dobrem właściciela, którego interesy mogą z tego powodu doznawać ograniczeń, zaś zakres tych ograniczeń wyznaczają ustawy. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nakłada na właściciela zabytku ograniczenia i obowiązki. Jednym z obowiązków, wynikającym z art. 36 wskazanej ustawy, jest konieczność uzyskania zgody organów konserwatorskich na prace i działania przy zabytku w tym przepisie wymienione.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że współwłaściciele budynku dworu uzyskali zgodę organów konserwatorskich na wykonanie prac remontowo - konserwatorskich odbudowy przedmiotowego dworu. Zgoda ta wynika z decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].08.2003r. w której zawarty jest zapis, iż "prace należy prowadzić ściśle według projektu wykonanego przez autorów J. K., J.W. i M. Ś.".
Bezspornym jest również, iż skarżący samowolnie odstąpił od projektu odbudowy zabytkowego dworu w ten sposób, że zamiast zamontowania stolarki okiennej i drzwiowej drewnianej zamontował stolarkę z tworzywa sztucznego PCV, która w ocenie organów konserwatorskich nie powtarza formy okien historycznych gdyż brak jest w niej szprosów dzielących skrzydła, zamiast tego wykonano skrzydła z wklejonymi między szybami listwami, co nieudolnie imituje formę historyczną i powoduje znaczne obniżenie walorów zabytkowych i estetycznych obiektu. Dodatkowo forma witryny ogrodowej jest niezgodna z projektem, bowiem podziały szprosów wewnętrznych 8x4 odbiegają formą od podziału wskazanego w projekcie 6x4.
Organy konserwatorskie wyjaśnił również, że nowa stolarka powinna powtarzać nie tylko formę, ale również materiał stolarki historycznej bowiem wykonanie stolarki z drewna pozwala na powtórzenie formy stolarki historycznej min. poprzez możliwość wykonania profilowanych ram i szprosów, co ma duże znaczenie dla wyglądu zabytkowego budynku i przyczynia się znacznie do zachowania waloru dawności obiektu. W tej sytuacji konserwator zabytków uznał za konieczne zobowiązać W.P. do doprowadzenia budynku dworu do jak najlepszego stanu poprzez wymianę zamontowanej stolarki okiennej i drzwiowej na drewnianą zgodnie z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].08.2003 r. i określoną w projekcie odbudowy zabytkowego dworu autorstwa mgr inż. architekta J.K., mgr inż. J. W. i tech. bud. M. Ś..
W ocenie Sądu stanowisko konserwatora zostało uzasadnione w sposób przekonujący. Zarówno Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jak i [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków posiadają wiedzę specjalistyczną z zakresu ochrony zabytków dlatego zbędne było przeprowadzenie dodatkowego dowodu zawnioskowanego przez skarżącego postaci opinii biegłego.
Organ trafnie wskazał, że bezprawne działania naruszyły wartości zabytkowe chronionego budynku i prawidłowo zastosował art. 45 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zobowiązując skarżącego do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.
Z materiału dowodowego ( protokołu oględzin z dnia [...] czerwca 2016 ) wynika, że okna i drzwi zostały zamontowane w latach 2005- 2007 i we wszystkich otworach okiennych wprowadzono docelową formę okien zgodnie z projektem w zakresie podziałów. Brakuje parapetów oraz elementów wykończeniowych ( regulacji i listew ) niemniej jednak od długiego czasu prace nie są prowadzone.
Wbrew zarzutom skarżącego organ miał podstawy do zastosowania art. 45 ust.1pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami gdyż skarżący nie uzyskał pozwolenia konserwatora zabytków na odstąpienie od projektu odbudowy zabytkowego dworu, który został zaakceptowany decyzją [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].08.2003r. Natomiast wykonane samowolnie prace niezgodne w zakresie materiału oraz formy drzwi wejściowych są nie do zaakceptowania z konserwatorskiego punktu widzenia.
Zarzuty podniesione w skardze pozostają bez znaczenia dla prawidłowego zastosowania art. 45 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Oceniając przeprowadzone postępowanie, Sąd stwierdza, że organy obu instancji przeprowadziły je z poszanowaniem obowiązujących przepisów, a stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się także istotnych naruszeń przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy.
Z przedstawionych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z zm. ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło