VII SA/Wa 665/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. z dnia [...] sierpnia 2008r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niepodlegania ubezpieczeniom społecznym postanawia: odrzucić skargę E. L. Z treści skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynika, iż dotyczy ona decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. stwierdzającej, że skarżąca nie podlega ubezpieczeniom społecznym pracowników. Przedmiotowe orzeczenie wydane zostało na podstawie art. 38 ust. 1 i art. 83 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r., Nr 11, poz. 74 z późn.zm.) Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 175 Konstytucji RP wymiar sprawiedliwości sprawują w Rzeczypospolitej Polskiej Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Zakres przedmiotowy spraw poddanych regulacji poszczególnych sądów określa ustawa, z tym że zgodnie z art. 177 Konstytucji RP sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Przepis ten ustanawia domniemanie kompetencji sądów powszechnych. Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych organów administracji rządowej. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296 ze zm.) normuje on postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). O przynależności sprawy do rozpoznania przez sąd powszechny ustawodawca zadecydował zatem stosując kryterium mieszane materialno - formalne, bowiem do właściwości tych sądów należą zarówno sprawy ze swej istoty cywilne tzn. oparte na równorzędności stron, jak i sprawy, w których ta równorzędność jest załamana, a które wykazują elementy podporządkowania administracyjnego (organ władzy publicznej dysponujący imperium i jednostka mu podporządkowana), jak np. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 476 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia rodzinnego, emerytur i rent, innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji lub Służbie Więziennej. Stosownie do treści art. 4778 § 1 Kpc sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów powszechnych - sądów okręgowych, do których wnosi się odwołania od decyzji organów rentowych. Sprawy te, mimo że posiadają cechy właściwe dla spraw administracyjnych, są jednak z mocy art. 1 Kpc sprawami cywilnymi w znaczeniu formalnym i jako cywilne na podstawie wyraźnego brzmienia art. 2 §1 Kpc podlegają kognicji sądów powszechnych. Żadna inna ustawa nie przekazuje ich do właściwości innych sądów, w tym administracyjnych. Ponadto zgodnie z art. 83 ust. 1 i 2 z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 2) przebiegu ubezpieczeń; 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych; 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Reasumując wskazać należy, że skarga wniesiona w sprawie niniejszej dotyczy kwestii związanych z podleganiem ubezpieczeniom społecznym, a więc pozostaje poza kognicją sądu administracyjnego, o czym wprost stanowią art. 1 w zw. z art. 476 § 2 Kpc przekazując w/w sprawy do rozpoznawania sądom powszechnym. Nie mieszczą się one zatem w zakresie ustalonym przepisem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec odrzucenia skargi ocenie merytorycznej Sądu nie podlegają podniesione w niej zarzuty. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.