VII SA/Wa 665/09

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : stwierdzenia podlegania ubezpieczeniom społecznym postanawia : odmówić E. L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu 19 maja 2009 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez E. L. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o ustanowienie adwokata. Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2009 r. wezwano E. L. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie : czy mąż wnioskodawczyni podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, jakie wnioskodawczyni ponosi koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania, (czynsz, opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, abonament radiowo - telewizyjny), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość oraz skąd posiada środki finansowe na ich uiszczenie, w jakiej wysokości wnioskodawczyni zaciągnęła kredyt na zakup mieszkania, ile wynosi miesięczna rata spłaty kredytu i skąd pochodzą środki finansowe na jej zapłatę oraz wskazanie kiedy upływa termin spłaty kredytu, jakie wnioskodawczyni ponosi koszty związane z utrzymaniem samochodu, tj. (paliwo, przeglądy techniczne, naprawy, ubezpieczenie), czy wnioskodawczyni uzyskuje pomoc ze strony rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie oraz do nadesłania wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię kont bankowych za ostatnie trzy miesiące. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 23 czerwca 2009 r. do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia i dokumenty. Przepisy ww. ustawy, zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W formularzu wniosku wnioskodawczyni podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nią mąż i córka. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie otrzymuje żadnych pieniędzy, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych, od prawie roku nie wypłaca jej należnych pieniędzy. Wskazała, że mąż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a ona żyje z pożyczek od znajomych. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 82,7 m -, które zakupiła na kredyt oraz samochód o wartości 3.000,00 złotych. W formularzu wniosku PPF w punkcie 10 - dochody, wnioskodawczyni nie wskazała jednak żadnego dochodu miesięcznego, jak również nie wyjaśniła w jaki sposób, z czego lub przy czyjej pomocy utrzymuje siebie i rodzinę. W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawczyni wezwano ją do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów, gdyż uznano, że informacje podane przez wnioskodawczynię w nadesłanym formularzu nie zawierają dostatecznych danych niezbędnych do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych oraz stanu majątkowego wnioskodawczyni. Zważyć należy, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane uniemożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Jak już bowiem wskazano powyżej, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że mąż wnioskodawczyni nie podejmuje żadnych prac dodatkowych i nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów. Wnioskodawczyni oznajmiła, że miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą : czynsz około 550,00 złotych w zależności od zużycia wody i centralnego ogrzewania, opłaty za energię elektryczną - około 100,00 złotych, telefon stacjonarny + internet w wysokości około 130,00 złotych, telefon komórkowy w wysokości około 30,00 złotych. Wskazała, że środki finansowe na utrzymanie mieszkania pochodzą z pożyczki od rodziców. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że wraz z obojgiem rodziców zaciągnęła kredyt w wysokości około 280,000,00 złotych na zakup mieszkania. Miesięczna rata spłaty kredytu wynosi 2.734,00 złotych i w chwili obecnej jest w całości spłacana przez rodziców. Termin spłaty kredytu upływa w 2019 r. Wnioskodawczyni wskazała, że koszty związane z utrzymaniem samochodu wynoszą : za paliwo - około 100,00 złotych miesięcznie, przeglądy techniczne 2 x 100,00 złotych rocznie, ubezpieczenie obu samochodów wynosi 1.200,00 złotych rocznie, a napraw dokonuje mąż we własnym zakresie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że uzyskuje pomoc ze strony rodziców w formie pokrywania bieżących wydatków na mieszkanie. Wskazała, że żyje ze swoich oszczędności i oszczędności męża i z tych pieniędzy pokrywa bieżące wydatki. Biorąc pod uwagę sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że nie wykazała ona, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy. W nadesłanym formularzu wniosku wnioskodawczyni nie wskazała bowiem, że posiada jakiekolwiek oszczędności własne czy męża z których się utrzymuje. W nadesłanych zaś dodatkowych wyjaśnieniach oświadczyła, że bieżące wydatki pokrywa ze swoich oszczędności i oszczędności męża nie podając jednak ich wysokości. Ponadto, wnioskodawczyni w formularzu wniosku podała, że posiada jeden samochód o wartości 3.000,00 złotych, a w dodatkowych wyjaśnieniach podała, że ponosi koszty ubezpieczenia obu samochodów w wysokości 1.200,00 złotych, co wskazuje na fakt posiadania przez nią dwóch samochodów, czego nie podała w formularzu. Skarżąca nie wyjaśniła także, kto ponosi wyszczególnione koszty związane z utrzymaniem samochodów, jak również z czego spłaca pożyczki zaciągnięte u rodziców i znajomych. Z nadesłanych zaś wydruków bankowych wynika, że w dniu 3 marca 2009 r. wnioskodawczyni posiadała na koncie kwotę 11.041,27 złotych. Ponadto, konto wnioskodawczyni jest zasilane stałymi wpłatami dokonywanymi przez nią samą, P. L., oraz firmę M. Sp. z o. o. dokonanymi w dniu 26 kwietnia 2009 r. w wysokości 1.623,98 złotych i 19 maja 2009 r. w wysokości 3.556,11 złotych. Z powyższych względów uznano, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.