VII SA/Wa 665/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 665/09 ze skargi E. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niepodlegania ubezpieczeniom społecznym postanawia: odmówić E. L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 26 czerwca 2009 r. odmówiono E. L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Na postanowienie to został złożony sprzeciw, tym samym w/w postanowienie straciło moc, a sprawa podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W dniu 19 maja 2009 r. (data prezentaty Sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez E. L. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o ustanowienie adwokata. Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2009 r. wezwano E. L. na podstawie art. 255 p.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie: 1) czy mąż wnioskodawczyni podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody; 2) jakie wnioskodawczyni ponosi koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, abonament radiowo - telewizyjny) - należało je wyszczególnić i podać ich wysokość oraz wskazać skąd pochodzą środki finansowe na ich uiszczenie; 3) w jakiej wysokości wnioskodawczyni zaciągnęła kredyt na zakup mieszkania, ile wynosi miesięczna rata spłaty kredytu i skąd pochodzą środki finansowe na jej zapłatę oraz wskazanie kiedy upływa termin spłaty kredytu; 4) jakie wnioskodawczyni ponosi koszty związane z utrzymaniem samochodu, tj. paliwo, przeglądy techniczne, naprawy, ubezpieczenie; 5) czy wnioskodawczyni uzyskuje pomoc ze strony rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych. Jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie pomoc jest uzyskiwana oraz do nadesłania wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię kont bankowych za ostatnie trzy miesiące. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 23 czerwca 2009 r. do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia i dokumenty. Wskazać należy, iż zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Przy czym inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W formularzu wniosku E. L. podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nią mąż i córka. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie otrzymuje żadnych pieniędzy, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych, od prawie roku nie wypłaca jej należnych pieniędzy. Wskazała, że mąż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a ona żyje z pożyczek od znajomych. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 82,7 m -, które zakupiła na kredyt oraz że posiada samochód o wartości 3.000,00 złotych. Z nadesłanych przez E. L. do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że mąż wnioskodawczyni nie podejmuje żadnych prac dodatkowych i nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów. Miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą: czynsz około 550,00 złotych w zależności od zużycia wody i centralnego ogrzewania, opłaty za energię elektryczną - około 100,00 złotych, telefon stacjonarny + internet w wysokości około 130,00 złotych, telefon komórkowy w wysokości około 30,00 złotych. Środki finansowe na utrzymanie mieszkania pochodzą z pożyczki od rodziców. E. L. składając wyjaśnienia wskazała, że wraz z obojgiem rodziców zaciągnęła kredyt w wysokości około 280,000,00 złotych na zakup mieszkania. Miesięczna rata spłaty kredytu wynosi 2.734,00 złotych i w chwili obecnej jest w całości spłacana przez rodziców. Termin spłaty kredytu upływa w 2019 r. Koszty związane z utrzymaniem samochodu wynoszą zaś: za paliwo - około 100,00 złotych miesięcznie, przeglądy techniczne 2 x 100,00 złotych rocznie, ubezpieczenie obu samochodów wynosi 1.200,00 złotych rocznie, a napraw dokonuje mąż we własnym zakresie. Ponadto składając wyjaśnienia wnioskodawczyni oświadczyła, iż uzyskuje pomoc ze strony rodziców w formie pokrywania bieżących wydatków na mieszkanie oraz że żyje ze swoich oszczędności i oszczędności męża i z tych pieniędzy pokrywa bieżące wydatki. Z nadesłanych przez E. L. wydruków bankowych wynika, że w dniu 3 marca 2009 r. wnioskodawczyni posiadała na koncie kwotę 11.041,27 złotych. Ponadto, konto wnioskodawczyni jest zasilane stałymi wpłatami dokonywanymi przez nią samą, P. L., oraz firmę M. Sp. z o. o. dokonanymi w dniu 26 kwietnia 2009 r. w wysokości 1.623,98 złotych i 19 maja 2009 r. w wysokości 3.556,11 złotych. W sprzeciwie z dnia 8 lipca 2009 r. E. L. wskazała m.in., że jej mąż nie może znaleźć pracy, że wraz z najbliższą rodziną żyje ze skromnych oszczędności, darowizn, pomocy rodziców wnioskodawczyni. Stwierdziła również, że sprzedaje właśnie drugi z posiadanych samochodów, a oszczędności w kwocie 11041,27 złotych stanowią prezent ślubny, który wnioskodawczyni wraz z mężem otrzymała od gości zaproszonych na przyjęcie weselne. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Mając na uwadze sytuację materialną przedstawioną przez E. L., Sąd uznał, że opłacenie kosztów zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika nie wpłynie na pogorszenie się sytuacji życiowej - uszczerbek w utrzymaniu koniecznym - wnioskodawczyni. W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z poźn. zm.).