VII SA/Wa 665/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-27
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Leszek Kamiński, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego może zostać uznana za wygasłą na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji, gdy nie wszystkie odstępstwa od projektu zostały usunięte, a prawo nie nakazuje wprost wygaszenia takiej decyzji?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego nie może zostać uznana za wygasłą na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. z powodu bezprzedmiotowości, jeśli nie wszystkie odstępstwa od projektu zostały usunięte, a ponadto nie istnieje przepis prawa nakazujący wprost wygaszenie takiej decyzji. Bezprzedmiotowość decyzji wymaga ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego, co w tej sprawie nie nastąpiło, gdyż nakaz rozbiórki nie został wykonany w całości.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na skarżących obowiązek rozbiórki budynku garażowego z powodu istotnych odstępstw od projektu i nieuzupełnienia braków w zamiennym projekcie budowlanym. Skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji na podstawie art. 162 k.p.a., argumentując usunięcie odstępstw. Organy administracji odmówiły stwierdzenia wygaśnięcia, wskazując na brak bezprzedmiotowości decyzji, ponieważ nie wszystkie odstępstwa zostały usunięte, a nakaz rozbiórki nie został wykonany. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wygaśnięcia decyzji, niewyjaśnienia sprawy oraz błędów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. M. i H. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wygaszenia decyzji skargę oddala
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]
[...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] nałożono na podstawie art. 51 ust.
5 Prawa budowlanego na H. W. i A. M. obowiązek
całkowitej rozbiórki budynku garażowego zrealizowanego na działkach nr ew.
[...],[...] i [...] obr. [...] w [...]. Powodem nałożenia powyższego obowiązku było
nieuzupełnienie braków w zamiennym projekcie budowlanym, uniemożliwiające
przeprowadzenie procedury legalizacyjnej budynku realizowanego z istotnymi
odstępstwami od pierwotnego projektu.
W odniesieniu do tej decyzji A. M. zw. dalej inwestorem, powołując
jako podstawę art. 162 k.p.a., złożył w dniu 27 lipca 1011 r. wniosek o stwierdzenie
wygaśnięcia tej decyzji, przytaczając w uzasadnieniu treść wymienionego wyżej
przepisu i podnosząc, że powstałe nie jego winy główne odstępstwa usunął, wobec
czego nakaz rozbiórki należy wygasić.
Decyzją nr [...]z dnia [...] sierpnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru
Budowlanego odmówił stwierdzenia wygaśnięcia wspomnianej decyzji wskazując, że
została ona w procesie odwoławczym utrzymana w mocy decyzją [...]
Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...]
października 2010 r. Ponadto w ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru
Budowlanego odstępstwa o których mowa w tej decyzji nadal istnieją wobec czego
nie ma stanu bezprzedmiotowości o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., a
przepis ten należy traktować jak wyjątek od zasady stabilności decyzji, a nie
podstawę do uchylania się od wykonania nałożonych obowiązków.
Na skutek odwołania inwestora, w którym zarzucono naruszenie przepisów
procedury poprzez nieprzeprowadzenie wyjaśnień, czy kontroli zmierzających do
ustalenia prawdziwego stanu rzeczy organ II instancji [...] Wojewódzki
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r.
utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i w uzasadnieniu wskazał, że
bezprzedmiotowość, na gruncie rozstrzyganej sprawy zachodziłaby, gdyby przestał
istnieć przedmiot rozstrzygnięcia (którym są prawa i obowiązki stron) lub przestałby
istnieć podmiot, którego dotyczy decyzja. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że
zlecił organowi I instancji przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie
ustalenia aktualnego stanu faktycznego, w toku którego ustalono, że nie wszystkie
odstępstwa od projektu zostały usunięte, wobec czego nie zachodzą przesłanki do
uznania, że decyzja jest bezprzedmiotowa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
inwestorzy zarzucili naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię,
bowiem przesłanki wygaszenia, zdaniem skarżących, zostały spełnione. Dalej
zarzucono naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. przez niewyjaśnienie sprawy, oraz art. 107 §
1 i 3 k.p.a. przez nieprawidłowe określenie organu (brak adresu). Ponadto zarzucono
naruszenie art. 154 k.p.a. przez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi
wywodzi się, że na skutek zmiany stanu faktycznego, przesłanki dla których wydano
nakaz przestały istnieć, co świadczy o bezprzedmiotowości decyzji, a także poddano
w wątpliwość wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. Podniesiono też , co skarżący
podtrzymał na rozprawie, że w jego ocenie, w wydawaniu decyzji w II instancji, przez
prowadzenie zleconych przez organ odwoławczy czynności, brał udział pracownik
organu I instancji, który przygotowywał decyzję pierwszoinstancyjną. Jednakże na
pytanie Sądu skarżący nie potrafił przedstawić żadnego dokumentu, z którego
wyniknąłby udział tego pracownika w czynnościach organu II instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują
wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem
zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji
decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia
obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z
prawem.
Przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w istocie ustanawia dwie normy prawne,
odnoszące się do dwóch różnych sytuacji. Norma pierwsza pozwala na stwierdzenie
wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia
takiej decyzji nakazuje przepis prawa. Taka sytuacja w kontrolowanej sprawie nie
zachodzi, gdyż nie ma przepisu prawa, który nakazywałby wygaszenie decyzji
nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.
Norma druga wiąże się również z bezprzedmiotowością decyzji, ale organ
właściwy stwierdza jej wygaśnięcie tylko wtedy, gdy leży to w interesie społecznym lub
w interesie strony.
Z przepisu tego wynika, że bezprzedmiotowość decyzji nie jest jedyną przesłanką
stwierdzenia jej wygaśnięcia, jest jednak podstawowym warunkiem stwierdzenia
wygaśnięcia decyzji. Wynika ona z ustania prawnego bytu elementu stosunku
materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z
powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z
uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego
uniemożliwiającego wykonanie decyzji (por. wyrok NSA z 11 X 1985 r., SA/Wr 556/85,
ONSA 1985, nr 2, poz. 21) albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w
przypadku, gdy powoduje ona taki skutek - B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks
postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1998, s. 847.
W sprawie nie jest sporne i nie przeczy temu również strona skarżąca, że
nakazu rozbiórki nie wykonano (a taki obowiązek nakładała decyzja) wykonano tylko
zasadnicze prace usuwające część odstępstw od projektu.
W ocenie organu, którą należy podzielić, nie można przypisać zatem
częściowemu wykonaniu nakazu rozbiórki, polegającemu głównie na zlikwidowaniu
kanału naprawczego, cechy usunięcia wszystkich odstępstw, które były przyczyną
wszczęcia postępowania legalizacyjnego, jak wynika z ustaleń organu zmieniona
pozostaje lokalizacja budynku oraz liczba kondygnacji, a także wyprowadzenie
przewodu kominowego. Przypomnieć przy tym należy, że właśnie na skutek nie
wprowadzenia do projektu zamiennego określonych przez organ zmian, które
pozwalałyby dokończyć proces legalizacji, wydano decyzję będącą przedmiotem
wniosku o wygaszenie. W tych warunkach pogląd organu, iż nie można mówić o
bezprzedmiotowości wymienionej decyzji jest zasadny. Brak tej podstawowej
przesłanki nie stwarza zaś podstawy do zastosowania art. 161 § 1 pkt 1 k.p.a. Z tej też
przyczyny zarzut skargi odnoszący się do wadliwej interpretacji tego przepisu nie
okazał się zasadny.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, przeprowadzenie postępowania
wyjaśniającego przez organ II instancji pozwoliło na zgromadzenie dostatecznego
materiału dowodowego pozwalającego na prawidłowe zastosowanie subsumpcji
prawnej wymienionego przepisu. Zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. nie okazał się
zatem zasadny.
Również zarzut niezastosowania art. 154 k.p.a. w tej sprawie nie jest
usprawiedliwiony. Twierdzeniu strony skarżącej, że strona we wniosku żądała
rozpoznania sprawy na podstawie art. 154 k.p.a. jawnie przeczy treść tego wniosku
znajdująca się w aktach sprawy. We wniosku tym już w tytule wymieniono art. 162
k.p.a., a w uzasadnieniu przytoczono in extenso jego brzmienie. Nie może być zatem
mowy o wadliwej podstawie prowadzonego przez organy postępowania.
Nie mogły być uwzględnione, ani nawet rozpatrywane przez Sąd zarzuty skargi
krytycznie odnoszące się do treści i rozstrzygnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę.
Sprawa prowadzona w trybie art. 162 k.p.a. jest odrębną sprawą administracyjną, nie
ma zatem podstaw do odnoszenia się do treści decyzji będącej przedmiotem wniosku
o jej wygaszenie.
Nie jest też w ocenie Sądu istotnym naruszeniem prawa, który mógłby wpłynąć
na rozstrzygnięcie brak adresu w nagłówkowym oznaczeniu organu administracji, gdyż
adres ten ma znaczenie jedynie korespondencyjne.
Również zarzuty ponowione na rozprawie co do udziału pracownika organu I
instancji w działaniu na zlecenie organu odwoławczego nie okazały się trafne.
Czynności w tej części postępowania, jak to wynika z podpisów, wykonywał inny
pracownik organu I instancji (R. C., a nie A. P., która
przygotowywała jedynie projekt decyzji I instancji). Brak też jest w aktach
administracyjnych sprawy jakichkolwiek dowodów na to, że w drugoinstancyjnej części
postępowania brała udział A. P., a ponieważ Sąd orzeka na podstawie
akt sporawy, jak stanowi art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.), zw.
dalej p.p.s.a., brak jest podstaw, aby przyjąć, że przy załatwianiu sprawy naruszony
został art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło