VII SA/Wa 665/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-27

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Leszek Kamiński, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego może zostać uznana za wygasłą na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji, gdy nie wszystkie odstępstwa od projektu zostały usunięte, a prawo nie nakazuje wprost wygaszenia takiej decyzji?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego nie może zostać uznana za wygasłą na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. z powodu bezprzedmiotowości, jeśli nie wszystkie odstępstwa od projektu zostały usunięte, a ponadto nie istnieje przepis prawa nakazujący wprost wygaszenie takiej decyzji. Bezprzedmiotowość decyzji wymaga ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego, co w tej sprawie nie nastąpiło, gdyż nakaz rozbiórki nie został wykonany w całości.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na skarżących obowiązek rozbiórki budynku garażowego z powodu istotnych odstępstw od projektu i nieuzupełnienia braków w zamiennym projekcie budowlanym. Skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji na podstawie art. 162 k.p.a., argumentując usunięcie odstępstw. Organy administracji odmówiły stwierdzenia wygaśnięcia, wskazując na brak bezprzedmiotowości decyzji, ponieważ nie wszystkie odstępstwa zostały usunięte, a nakaz rozbiórki nie został wykonany. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wygaśnięcia decyzji, niewyjaśnienia sprawy oraz błędów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. M. i H. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wygaszenia decyzji skargę oddala Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] nałożono na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego na H. W. i A. M. obowiązek całkowitej rozbiórki budynku garażowego zrealizowanego na działkach nr ew. [...],[...] i [...] obr. [...] w [...]. Powodem nałożenia powyższego obowiązku było nieuzupełnienie braków w zamiennym projekcie budowlanym, uniemożliwiające przeprowadzenie procedury legalizacyjnej budynku realizowanego z istotnymi odstępstwami od pierwotnego projektu. W odniesieniu do tej decyzji A. M. zw. dalej inwestorem, powołując jako podstawę art. 162 k.p.a., złożył w dniu 27 lipca 1011 r. wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji, przytaczając w uzasadnieniu treść wymienionego wyżej przepisu i podnosząc, że powstałe nie jego winy główne odstępstwa usunął, wobec czego nakaz rozbiórki należy wygasić. Decyzją nr [...]z dnia [...] sierpnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia wygaśnięcia wspomnianej decyzji wskazując, że została ona w procesie odwoławczym utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] października 2010 r. Ponadto w ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odstępstwa o których mowa w tej decyzji nadal istnieją wobec czego nie ma stanu bezprzedmiotowości o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., a przepis ten należy traktować jak wyjątek od zasady stabilności decyzji, a nie podstawę do uchylania się od wykonania nałożonych obowiązków. Na skutek odwołania inwestora, w którym zarzucono naruszenie przepisów procedury poprzez nieprzeprowadzenie wyjaśnień, czy kontroli zmierzających do ustalenia prawdziwego stanu rzeczy organ II instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i w uzasadnieniu wskazał, że bezprzedmiotowość, na gruncie rozstrzyganej sprawy zachodziłaby, gdyby przestał istnieć przedmiot rozstrzygnięcia (którym są prawa i obowiązki stron) lub przestałby istnieć podmiot, którego dotyczy decyzja. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że zlecił organowi I instancji przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia aktualnego stanu faktycznego, w toku którego ustalono, że nie wszystkie odstępstwa od projektu zostały usunięte, wobec czego nie zachodzą przesłanki do uznania, że decyzja jest bezprzedmiotowa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie inwestorzy zarzucili naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, bowiem przesłanki wygaszenia, zdaniem skarżących, zostały spełnione. Dalej zarzucono naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. przez niewyjaśnienie sprawy, oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez nieprawidłowe określenie organu (brak adresu). Ponadto zarzucono naruszenie art. 154 k.p.a. przez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi wywodzi się, że na skutek zmiany stanu faktycznego, przesłanki dla których wydano nakaz przestały istnieć, co świadczy o bezprzedmiotowości decyzji, a także poddano w wątpliwość wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. Podniesiono też , co skarżący podtrzymał na rozprawie, że w jego ocenie, w wydawaniu decyzji w II instancji, przez prowadzenie zleconych przez organ odwoławczy czynności, brał udział pracownik organu I instancji, który przygotowywał decyzję pierwszoinstancyjną. Jednakże na pytanie Sądu skarżący nie potrafił przedstawić żadnego dokumentu, z którego wyniknąłby udział tego pracownika w czynnościach organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w istocie ustanawia dwie normy prawne, odnoszące się do dwóch różnych sytuacji. Norma pierwsza pozwala na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa. Taka sytuacja w kontrolowanej sprawie nie zachodzi, gdyż nie ma przepisu prawa, który nakazywałby wygaszenie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Norma druga wiąże się również z bezprzedmiotowością decyzji, ale organ właściwy stwierdza jej wygaśnięcie tylko wtedy, gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Z przepisu tego wynika, że bezprzedmiotowość decyzji nie jest jedyną przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia, jest jednak podstawowym warunkiem stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Wynika ona z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji (por. wyrok NSA z 11 X 1985 r., SA/Wr 556/85, ONSA 1985, nr 2, poz. 21) albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje ona taki skutek - B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1998, s. 847. W sprawie nie jest sporne i nie przeczy temu również strona skarżąca, że nakazu rozbiórki nie wykonano (a taki obowiązek nakładała decyzja) wykonano tylko zasadnicze prace usuwające część odstępstw od projektu. W ocenie organu, którą należy podzielić, nie można przypisać zatem częściowemu wykonaniu nakazu rozbiórki, polegającemu głównie na zlikwidowaniu kanału naprawczego, cechy usunięcia wszystkich odstępstw, które były przyczyną wszczęcia postępowania legalizacyjnego, jak wynika z ustaleń organu zmieniona pozostaje lokalizacja budynku oraz liczba kondygnacji, a także wyprowadzenie przewodu kominowego. Przypomnieć przy tym należy, że właśnie na skutek nie wprowadzenia do projektu zamiennego określonych przez organ zmian, które pozwalałyby dokończyć proces legalizacji, wydano decyzję będącą przedmiotem wniosku o wygaszenie. W tych warunkach pogląd organu, iż nie można mówić o bezprzedmiotowości wymienionej decyzji jest zasadny. Brak tej podstawowej przesłanki nie stwarza zaś podstawy do zastosowania art. 161 § 1 pkt 1 k.p.a. Z tej też przyczyny zarzut skargi odnoszący się do wadliwej interpretacji tego przepisu nie okazał się zasadny. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ II instancji pozwoliło na zgromadzenie dostatecznego materiału dowodowego pozwalającego na prawidłowe zastosowanie subsumpcji prawnej wymienionego przepisu. Zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. nie okazał się zatem zasadny. Również zarzut niezastosowania art. 154 k.p.a. w tej sprawie nie jest usprawiedliwiony. Twierdzeniu strony skarżącej, że strona we wniosku żądała rozpoznania sprawy na podstawie art. 154 k.p.a. jawnie przeczy treść tego wniosku znajdująca się w aktach sprawy. We wniosku tym już w tytule wymieniono art. 162 k.p.a., a w uzasadnieniu przytoczono in extenso jego brzmienie. Nie może być zatem mowy o wadliwej podstawie prowadzonego przez organy postępowania. Nie mogły być uwzględnione, ani nawet rozpatrywane przez Sąd zarzuty skargi krytycznie odnoszące się do treści i rozstrzygnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę. Sprawa prowadzona w trybie art. 162 k.p.a. jest odrębną sprawą administracyjną, nie ma zatem podstaw do odnoszenia się do treści decyzji będącej przedmiotem wniosku o jej wygaszenie. Nie jest też w ocenie Sądu istotnym naruszeniem prawa, który mógłby wpłynąć na rozstrzygnięcie brak adresu w nagłówkowym oznaczeniu organu administracji, gdyż adres ten ma znaczenie jedynie korespondencyjne. Również zarzuty ponowione na rozprawie co do udziału pracownika organu I instancji w działaniu na zlecenie organu odwoławczego nie okazały się trafne. Czynności w tej części postępowania, jak to wynika z podpisów, wykonywał inny pracownik organu I instancji (R. C., a nie A. P., która przygotowywała jedynie projekt decyzji I instancji). Brak też jest w aktach administracyjnych sprawy jakichkolwiek dowodów na to, że w drugoinstancyjnej części postępowania brała udział A. P., a ponieważ Sąd orzeka na podstawie akt sporawy, jak stanowi art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.), zw. dalej p.p.s.a., brak jest podstaw, aby przyjąć, że przy załatwianiu sprawy naruszony został art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło