VII SA/Wa 667/12

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M.H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego postanawia : odmówić K.L. prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął wniosek uczestniczki postępowania K. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje matka. Wnioskodawczyni podała, że wraz z matką utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez nią z tytułu zatrudnienia w wysokości około 4.000,00 złotych netto miesięcznie, dochodu uzyskiwanego z tytułu wynajmu parteru budynku mieszkalnego w wysokości około 1.200,00 złotych miesięcznie oraz emerytury matki w wysokości około 700,00 złotych miesięcznie, co stanowi łączny dochód w wysokości 5.900,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni 321 m ², budynki gospodarcze o powierzchni 222 m ², działkę o powierzchni 1.700 m ² oraz oszczędności pieniężne w wysokości około 3.000,00 złotych oraz jest współwłaścicielką razem z ojcem samochodu marki Mercedes-Benz rok produkcji 1996 r. o wartości rynkowej około 3.000,00 złotych. Wnioskodawczyni dołączyła do nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zaświadczenie z dnia [...] o wpisie do ewidencji gospodarczej działalności ojca i matki prowadzących firmę handlową pod nazwą "S." w W., deklarację rozliczeniową za styczeń 1995 r., decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] fakturę VAT/rachunek uproszczony Nr [...] z dnia [...] za czynności wykonane w związku ze sprawowaniem nadzoru sanitarnego w obiekcie Hurtownia Serów "S." w W., umowę najmu lokalu zawartą pomiędzy wnioskodawczynią a T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wynajem powierzchni magazynowej wielkości 96,17 m ² oraz powierzchni parkingowej o wielkości 278.00 m ² na 3 lata, z możliwością przedłużenia umowy na dalszy okres. Zarządzeniem z dnia 13 września 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, czy ojciec wnioskodawczyni pozostaje wraz z nią i matką we wspólnym gospodarstwie domowym, jeśli tak, należało wskazać wysokość dochodów uzyskiwanych przez niego oraz tytuł z którego są one uzyskiwane. Zapytano wnioskodawczynię także, czy ojciec nadal prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak, należało wskazać rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej oraz wysokość miesięcznych dochodów z niej uzyskiwanych. Poinformowano wnioskodawczynię, że z nadesłanych dokumentów wynika, że ojciec wnioskodawczyni wraz z matką rozpoczęli działalność gospodarczą w styczniu 1995 r. pod nazwą Firma Handlowa "S." Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem, czy uzyskuje dochody z tytułu wynajmu budynków gospodarczych o powierzchni 222 m ² oraz powierzchni magazynowej wielkości 96,17 m ² i powierzchni parkingowej o powierzchni 278,00 m ², jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów. Wezwano wnioskodawczynię do podania jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości, podatek, itp.), oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na dojazdy do pracy, bieżące potrzeby życia codziennego ( tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.) dla siebie oraz matki. Zapytano wnioskodawczynię, czy ponosi koszty związane z leczeniem i zakupem lekarstw dla matki, jeśli tak, należało wskazać wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków. Wezwano wnioskodawczynię także do nadesłania wyciągów z konta bankowego z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli posiada konto bankowe. W dniu 1 października 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że ojciec wnioskodawczyni nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni oświadczyła, że działalność gospodarcza na terenie posesji była prowadzona od 1990 r. do 2010 r. Oznajmiła, że nie uzyskuje dochodów z tytułu najmu budynków gospodarczych o powierzchni 222,00 m ², powierzchni magazynowej wielkości 96,17 m ² i powierzchni parkingowej o powierzchni 278,00 m ². Wnioskodawczyni podała, że opłaty za utrzymanie domu (gaz, energię elektryczną, wywóz nieczystości i śmieci, ochronę, TV cyfrową, telefon plus usługa telecardio) wynoszą około 1.200,00 złotych miesięcznie. Dodała, że podatek od nieruchomości jest płacony w stosunku rocznym. Wnioskodawczyni oświadczyła, że na dojazdy do pracy w tym paliwo i parking przeznacza około 1.200,00 złotych miesięcznie. Podała, że na bieżące potrzeby życia codziennego swoje oraz matki przeznacza kwotę w wysokości około 2.000,00 złotych miesięcznie. Zaznaczyła, że do wydatków tych należy doliczyć także koszty związane z utrzymaniem zwierząt domowych w wysokości około 300,00 złotych miesięcznie, wydatki związane z zakupem lekarstw dla matki w wysokości około 300,00 złotych miesięcznie oraz z tytułu usług medycznych w wysokości około 200,00 złotych miesięcznie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że nie wykazała ona, iż zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawczyni wraz z matką posiadają stały, niemały dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu zatrudnienia, wynajmu, emerytury o łącznej wysokości około 5.900,00 złotych. Zaznaczyć należy, że wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala wnioskodawczyni nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych tj. na poniesienie kosztów związanych z utrzymaniem domu o powierzchni 321 m ², na bieżące potrzeby życia codziennego, zakup paliwa oraz opłaty za parking, zakup lekarstw dla matki, jak również na poczynienie oszczędności pieniężnych w wysokości 3.000,00 złotych. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Wnioskodawczyni zaś do grona takich osób nie należy. Posiada bowiem wraz z matką stały, niemały dochód miesięczny o łącznej wysokości około 5.900,00 złotych, a ponadto zgromadzone zasoby pieniężne w wysokości 3.000,00 złotych. Wnioskodawczyni posiada także dom o powierzchni 321 m ², budynki gospodarcze o powierzchni 222 m ² oraz działkę o powierzchni 1.700 m ². Stwierdzić zatem należy, że przy takiej wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach i nieruchomościach nie można uznać wnioskodawczynię za osobę ubogą znajdującą się w bardzo trudnej sytuacji materialnej bądź pozbawioną środków do życia, bądź za osobę zaspokajającą tylko podstawowe potrzeby życiowe, co kwalifikowałoby ją do przyznania prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawczyni ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, a ponadto z uzyskiwanych dochodów zgromadziła oszczędności pieniężne. Zaznaczyć należy także, iż wnioskodawczyni uzyskuje dochody z tytułu wynajmu parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni 321 m ², a w 1997 roku uzyskiwała dochody z tytułu wynajmu powierzchni magazynowej o wielkości 96,17 m ² oraz powierzchni parkingowej o powierzchni 278.00 m ². Wprawdzie wnioskodawczyni oświadczyła, iż obecnie nie uzyskuje dochodów z tytułu najmu budynków gospodarczych o powierzchni 222,00 m ², powierzchni magazynowej wielkości 96,17 m ² i powierzchni parkingowej o wielkości 278,00 m ², co nie oznacza, że sytuacja ta nie może się w każdej chwili zmienić, gdyż wnioskodawczyni dysponuje nieruchomościami, które może wynająć i z których może uzyskiwać dodatkowy dochód. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawczyni nie jest na tyle trudna by nie była ona w stanie z uzyskiwanego dochodu oraz posiadanych oszczędności ponieść kosztów sądowych w sprawie, jak również kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że strona winna liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w sprawie i zgromadzić na ten cel odpowiednie środki poprzez ograniczenie niektórych wydatków nie będących niezbędnymi. Biorąc pod uwagę powyższe dane stwierdzono, że wnioskodawczyni ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi przy wysokości uzyskiwanego miesięcznie dochodu i posiadanych oszczędnościach jest w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie, jak również koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z powyższych względów, na podstawie art.246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.