VII SA/Wa 669/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić B. W. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W przedmiotowej sprawie w dniu 15 lipca 2009r. B. W. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Skarżący posiada dom o powierzchni 101 m2. B. W. utrzymuje się wraz z żoną z dochodów uzyskiwanych z tytułu świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 2850 zł netto miesięcznie. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Stosownie do treści art. 246 ustawy przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Należy też zauważyć, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej uczestnictwem w postępowaniu przed sądem administracyjnym (art. 199 ustawy). Mając na uwadze powołane przepisy oraz sytuację finansową wnioskodawcy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania B. W. prawa pomocy w żądanym zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Skarżący wraz z żoną uzyskują stałe dochody w wysokości 2850 zł netto miesięcznie (na które składają się emerytura skarżącego - 1050 zł i jego żony - 1800 zł), nie mają innych osób na utrzymaniu. B. W. w złożonym wniosku do comiesięcznych wydatków zaliczył m.in.: opłaty za gaz - 435 zł, energię elektryczną - 150 zł, telefon - 120 zł, wywóz nieczystości - 120 zł, zużycie wody - 35 zł, podatek od nieruchomości - 65 zł, wydatki na leczenie - 295 zł, raty za lodówkę - 80 zł. Skarżący podniósł, że po odliczeniu wymienionych przez niego wydatków na żywność, ubranie i środki czystości pozostaje kwota 573 zł na osobę. Pismem z dnia 5 sierpnia 2009r. wezwano skarżącego m.in. do nadesłania wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy i do udokumentowania wysokości ponoszonych co miesiąc opłat i wydatków na lekarstwa. B. W. nadesłał m.in. kserokopie rachunków za media, a także wyciągi z konta bankowego obejmujące okres od 11 lutego do 1 kwietnia oraz od 10 czerwca do 4 sierpnia 2009r. (wskazując, że gdy zwrócił się do banku o wydanie wyciągów z trzech kolejnych miesięcy wstecz, zażądano uiszczenia 20 zł za każdy wyciąg). Jak wynika z nadesłanych wyciągów, saldo na wspólnym koncie skarżącego i jego żony na dzień 4 sierpnia 2009r. wynosiło 4486 zł. Jednocześnie z wyciągów obejmujących okres od 11 lutego do 1 kwietnia oraz od 10 czerwca do 4 sierpnia 2009r. wynika, że przez cały ten okres, niezależnie od dokonywanych wypłat z konta, na rachunku pozostawały środki w kwocie co najmniej 2210 zł, w tym również w dniach bezpośrednio poprzedzających wpływ emerytur na konto. I tak w lutym bezpośrednio przed wpływem jednej z emerytur saldo wynosiło 4099 zł, w czerwcu - 3157 zł, w marcu bezpośrednio przed wpływem świadczeń emerytalnych skarżącego i jego żony saldo wynosiło 3475 zł i 4280 zł, w lipcu - 2231 zł i 2536 zł. Podkreślić trzeba, że prawo pomocy może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych czy wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Poniesienie przez B. W. kosztów postępowania w niniejszej sprawie takiego uszczerbku nie spowoduje. Warto zauważyć, że w chwili obecnej skarżący nie jest zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych, jedynie w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w niniejszej sprawie wyroku zobowiązany byłby do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. Skarżący uzyskuje wraz z żoną stały dochód w kwocie 2850 zł netto miesięcznie, na ich koncie przez cały okres objęty nadesłanymi wyciągami z rachunku bankowego pozostawały środki w kwotach od 2210 zł do 5339 zł. Pozwala to na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanych dochodów zgromadzić środki na pokrycie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika związanych z ewentualnym sporządzeniem skargi kasacyjnej, a poniesienie tych kosztów nie uniemożliwi zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego żony. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy, wobec czego orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).