VII SA/Wa 671/05
WyrokWSA w Warszawie2005-11-30
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Ewa Machlejd, Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu pierwszej instancji, zawierające rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, ale nieposiadające wszystkich formalnych wymogów decyzji, może być uznane za decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie?Ratio decidendi
Pismo organu administracji, które zawiera oznaczenie organu, wskazanie adresata i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, nawet jeśli nie spełnia wszystkich formalnych wymogów decyzji określonych w art. 107 § 1 kpa, powinno być traktowane jako decyzja administracyjna. Organ odwoławczy jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania odwołania od takiego pisma, a nie do stwierdzania jego niedopuszczalności.Stan faktyczny
Skarżąca S. R. wniosła o kontrolę rozbiórki domu sąsiadów, twierdząc, że naruszyła ona jej budynek. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że rozbiórka jest legalna i nie stwierdził uszkodzeń budynku skarżącej. Pismem z października 2004 r. poinformował o braku podstaw do dalszego postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z lutego 2005 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącej od pisma PINB, uznając je za zwykłą odpowiedź. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowienia WINB.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Wojciech Mazur, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi S. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
W piśmie z dnia [...] września 2004 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. S.a R. zwróciła się o kontrolę przeprowadzonej przez sąsiadów A. i M. J. rozbiórki domu mieszkalnego. Rozbiórka dotyczyła połowy tzw. bliźniaka i w jej wyniku została odsłonięta ściana przez którą dochodzi hałas, a także nie wykonano jej ocieplenia. Według interweniującej w wyniku rozbiórki uległy naruszeniu ściana nośna i doszło do powstania pęknięć muru, zarówno ściany zewnętrznej, jak i ścian wewnętrznych budynku. W dniu [...] września 2004 r. w obecności stron M. J. i S. R. przeprowadzono oględziny budynku przy ul. F. [...] w W.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że rozbiórka jest prowadzona na podstawie decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. w sprawie pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego na terenie posesji przy ul. F. [...] w W. Roboty są rejestrowane w Dzienniku Budowy wydanym [...] września 2004 r. pod nadzorem Kierownika Budowy. Roboty rozpoczęto 20 września 2004 r. i rozebrano dach i strop nad parterem. Nie stwierdzono pęknięć w budynku przy ul. F. [...], mających związek z rozbieranym budynkiem na posesji F. [...]. W pomieszczeniu środkowym, przyległym do budynku rozbieranego, stwierdzono pęknięcie na ścianie, charakterystyczne dla konstrukcji stropu drewnianego z położonym na trzcinie tynkiem, które nie pozostaje w związku z prowadzoną rozbiórką.
Pismem z dnia [...] października 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiadomił S. R., że z protokolarnych ustaleń wynika, iż roboty rozbiórkowe są prowadzone zgodnie z decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę. Podczas oględzin nie stwierdzono pęknięć elementów konstrukcyjnych budynku, mających bezpośredni związek z rozbieranym budynkiem. Nie stwierdzono również zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi i mienia. Organ powiadomił, że wobec powyższych ustaleń nie znajduje podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego.
S. R. złożyła odwołanie, w którym zarzuciła organowi nadzoru budowlanego sprzeczność ustaleń z zebranymi dowodami. W szczególności podniosła, że w czasie oględzin stwierdzono pęknięcie na ścianie, na której była dokonana rozbiórka i na ścianie, która była poprzednio ścianę pomiędzy zbliźniaczonymi budynkami, a obecnie jest ścianą zewnętrzną nieocieplaną.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. na podstawie art. 134 kpa po zapoznaniu się odwołaniem stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszym przypadku zachodzi niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych, bowiem zaskarżona czynność organu nie jest decyzją w konwencjonalnym znaczeniu, a jedynie odpowiedzią na pismo.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia podnosząc, że w wyniku rozbiórki jej budynek przy ul. F. [...] w W. uległ uszkodzeniu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarżąca wniosła odwołanie od pisma, które nie stanowi aktu prawnego w rozumieniu kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania obowiązującego prawa i trafności jego wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził istotne wady w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Przede wszystkim organ odwoławczy nietrafnie uznał, że pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r., stanowiące odpowiedź na pismo S. R., nie stanowi aktu prawnego w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Tymczasem według przyjętego orzecznictwie i literaturze stanowiska pisma zawierające rozstrzygnięcia w drodze decyzji są orzeczeniami nawet, gdy nie zachowują w pełni sformalizowanych wymagań przewidzianych q art. 107 § 1 kpa, jeżeli zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć przede wszystkim oznaczenie organu administracji, wskazanie adresata aktu i rozstrzygnięcie o stanie sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt IV SA 2938/99). Takie warunki spełnia i w związku z tym jest decyzją powołane wyżej pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] października 2004 r. Zawiera ono merytoryczną ocenę, a więc rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, a także wskazuje adresata rozstrzygnięcia. Pismo to zawiera także chociaż bardzo lakoniczne uzasadnienie. Rozstrzygnięcie i uzasadnienie to dwa istotne elementy składowe decyzji. Z pisma organu wynika rozstrzygnięcie stanowiące, że organ nie znajduje podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego.
Jako uzasadnienie tego rozstrzygnięcia organ podał fakt, że w czasie oględzin nie stwierdzono pęknięć elementów konstrukcyjnych budynku przy ul. F. [...], mających bezpośredni związek z rozbieranym budynkiem. Tym samym nie stwierdzono również zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi i mienia.
Pismo organu stanowi odpowiedź na wszczynające postępowanie administracyjne pismo S. R., które wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] września 2004 r. skarżąca domagała się w nim ustalenia, czy roboty rozbiórkowe budynku przy ul. F. [...], będącego w zabudowie bliźniaczej z budynkiem przy ul. F. [...] nie wpłynęły negatywnie na stan techniczny tego budynku (budynek skarżącej).
Tak więc pismo organu pierwszej instancji jest w istocie decyzją, bowiem zawiera niezbędne wskazane wyżej elementy, tj. oznaczenie organu, adresata i rozstrzygnięcie. Jednocześnie posiada wady, ponieważ nie zawiera wszystkich określonych w art. 107 kpa elementów, w szczególności powołania podstawy prawnej i pouczenia o środkach odwoławczych. Skoro pismo organu pierwszej instancji jest decyzją organ odwoławczy winien wniesione odwołanie poddać weryfikacji na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego.
Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 kpa, ma możliwość rozstrzygnięcia w zakresie oceny, czy podjęte przez organ pierwszej instancji czynności, w postaci oględzin przeprowadzonych przez inspektora Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, są wystarczające, czy też dla oceny stanu technicznego budynku przy ul. F. będzie potrzebna wiedza specjalistyczna. Do rozważenia organu odwoławczego pozostaje zasadność i celowość zobowiązania inwestora do wykonania ekspertyzy technicznej odnośnie wpływu wykonanych robót rozbiórkowych na stan budynku skarżącej.
Z związku z naruszeniem przez organ odwoławczy przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło