VII SA/Wa 672/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Bogusław Cieśla, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego skargę oddala M.H. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. (nr [...]). Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. (znak: [...]) o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego postanowieniem tego organu z dnia [...] lutego 2014 r. o ustaleniu opłaty legalizacyjnej Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. ostatecznym postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. (nr [...]) na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016) ustalił R.H. opłatę legalizacyjną w wysokości 15.000 zł. dla samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] w G.. M. H. pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższym postanowieniem, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podała, że o postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r. dowiedziała się [...] maja 2015 r., kiedy współwłaściciel nieruchomości (R. H.) poinformował ją, że wobec nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej zaszła konieczność rozbiórki obiektu. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że bez własnej winy została pozbawiona prawa udziału w tym postępowaniu, mimo że jest kuratorem spadku po R. G.i M. G., którzy byli współwłaścicielami nieruchomości na której dokonano samowoli budowlanej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. w dniu [...] lipca 2015 r. wznowił postępowanie w tej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] września 2015 r. umorzył to postępowanie. Po rozpoznaniu odwołania M. H. od tej decyzji, [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. (nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 31 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Po 1166/15 oddalił skargę M.H. w tej sprawie, podzielając stanowisko organu odwoławczego, że organ odwoławczy prawidłowo odstąpił od odniesienia się do merytorycznych zarzutów odwołania, ponieważ zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. (nr [...]) na podstawie art. 149 § 3 p.p.s.a., odmówił wznowienia postępowania w tej sprawie. Organ stwierdził, że wniosek skarżącej o wznowienie postępowania z dnia [...] czerwca 2015 r. został złożony po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Zdaniem organu nie można przyjąć, że M. H. dowiedziała się o postanowieniu w sprawie ustalenia R. H. opłaty legalizacyjnej dopiero w dniu [...] maja 2015 r. Z akt sprawy wynika, że skarżącej doręczono postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lipca 2013 r. (nr [...]) o uchyleniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] maja 2013 r. dotyczącego ustalenia opłaty legalizacyjnej oraz decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2014 r. (nr [...]) o nakazie rozbiórki spornego obiektu, w treści których znajdowały się informacje o postanowieniu z dnia [...] lutego 2004 r. M. H. była stroną postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi R. H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lutego 2004 r. o ustaleniu tej opłaty (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SA/Po 296/04). M. H. w zażaleniu na to postanowienie zarzuciła, że nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że nie zachowała miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i podkreśliła, że mimo iż posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej nie brała w nim udziału. Strona stwierdziła, że miała prawo przypuszczać, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. oraz decyzja tego organu z [...] kwietnia 2014 r. odnoszą się jedynie do R. H., a nie do osób których reprezentuje jako kurator spadku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez skarżącą postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podał, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r. o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w związku z samowolą budowlaną, stanowi rozstrzygniecie incydentalne (wpadkowe) w postępowaniu legalizacyjnym i nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Takie postanowienia, które nie kończą postępowania w sprawie nie mogą zostać wznowione. M. H. w skardze na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2016 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła organowi nieprawidłowe przyjęcie, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o ustaleniu opłaty legalizacyjnej nie zakończyło postępowania w sprawie i w związku z tym nie może być wznowione. Zdaniem skarżącej, postępowanie zakończone postanowieniem o ustaleniu opłaty jest postępowaniem samodzielnym, nie związanym z postępowaniem rozbiórkowym. Uiszczenie opłaty legalizacyjnej ma bowiem zapobiec rozbiórce, a więc zmierza do osiągnięcia odmiennego skutku. Trudno zatem uznać, że postępowanie w sprawie legalizacji stanowiło element postępowania w przedmiocie rozbiórki, skoro skutki obydwu postępowań wzajemnie się wykluczają. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lutego 2004 r. (nr [...]), nie narusza prawa. Należy przypomnieć, że powodem odmowy wznowienia postępowania według organu I instancji było niezachowanie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie i ta okoliczność nie jest sporna. Organ II instancji rozszerzył argumentację przemawiającą za utrzymaniem w mocy postanowienia organu I instancji, dodając, że zażalenie nie mogło być uwzględnione również dlatego, że postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej o którym mowa w art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie kończy postępowania w sprawie legalizacji obiektu budowlanego. W skardze zakwestionowano jedynie tę drugą przesłankę odmowy wznowienia postępowania. Nie podniesiono natomiast zarzutów odnośnie niezachowania terminu do złożenia wniosku. Zdaniem Sądu działającego w granicach sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) to stanowisko odnoszące się do niezachowania terminu o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. jest prawidłowe i dlatego skarga nie mogła być uwzględniona. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stosownie do treści art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej który wydał decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Trzeba podkreślić, że przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. doręczenia decyzji (postanowienia), której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji (postanowienia). Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu aktu i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła z którego pochodzi ta informacja. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z [...] lutego 2010 r. sygn. akt [...] ustanowił M. H. kuratorem spadku po M. G. oraz po R. G.. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w G. postanowieniem z [...] lutego 2012 r. podjął postępowanie administracyjne w sprawie spornego budynku. W toku dalszego postępowania skarżącej doręczono postanowienie Wojewódzkiego [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2013 r. w treści którego zrelacjonowano dotychczasowy przebieg postępowania, w tym także w zakresie postanowienia z [...] lutego 2004 r. (nr [...]). Należy podkreślić, że również w decyzji z [...] kwietnia 2014 r. o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego została zawarta informacja o postanowieniu z [...] lutego 2004 r. i co istotne, należy przyjąć, że skarżąca znała jej treść, ponieważ zaskarżyła tę decyzję do Sądu (postanowieniem z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt II SA/Po 632/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił jej skargę). Należy jeszcze raz podkreślić, że nie jest konieczne aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy. Innymi słowy pojęcia "dowiedzenia się o decyzji" nie należy utożsamiać z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji (por. np. wyrok NSA z 18 września 2014 r. II OSK 674/13 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 8 kwietnia 2014 r. II SA/RZ 172/14 i powołane tam orzecznictwo - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl.). Wynika z tego, że organ prawidłowo przyjął, że skarżąca nie dochowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Z tych przyczyn kwestia zasadności stanowiska organu odwoławczego odnośnie charakteru postępowania zakończonego postanowieniem o ustaleniu opłaty legalizacyjnej ma drugorzędne znaczenie. Należy dodać, że w orzecznictwie nie ma jednolitości poglądów w tej sprawie, niemniej jednak ta okoliczność, z powodów wyżej przedstawionych nie ma wpływu na wynik sprawy. Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W związku z tym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji.