VII SA/Wa 674/10

WyrokWSA w Warszawie2010-06-16

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, nawet jeśli samowolne użytkowanie nastąpiło z powodu wyższej konieczności?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Przepis ten nie dopuszcza uznania administracyjnego, a okoliczności skłaniające inwestora do samowolnego użytkowania, w tym wyższa konieczność, są bez znaczenia dla stwierdzenia obowiązku nałożenia kary. Przepisy Kodeksu karnego, w tym dotyczące stanu wyższej konieczności, nie mają zastosowania w tym zakresie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego kary w wysokości 50 000 zł na firmę za samowolne użytkowanie części magazynowej budynku produkcyjno-magazynowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący argumentował, że do samowolnego użytkowania doszło z powodu wyższej konieczności, mającej na celu ochronę materiałów przed zniszczeniem po zniszczeniu wiaty. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając działania organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi W. C. "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia firmy [...] W. C., B. C. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2009r., Nr [...], nakładające na w/w karę w wysokości 50 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania części magazynowej w budynku produkcyjno-magazynowym z częścią biurowo-socjalną położonego na działce nr ew. [...] położonej we wsi [...] przy ul. [...], gm. [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że inwestor - firma [...] W. C., B. C. - zrealizowała na działce nr ew. [...] położonej we wsi [...] przy ul. [...], gm. [...] budynek produkcyjno-magazynowy z częścią biurowo-socjalną. Inwestycja została zrealizowana w oparciu o decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na użytkowanie. W związku z wnioskiem inwestora, o udzielenie pozwolenia na użytkowanie organ powiatowy, w dniu 25 sierpnia 2009r., przeprowadził obowiązkową kontrolę na gruncie. W wyniku kontroli stwierdził, samowolne przystąpienie do użytkowania części magazynowej objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie - zmagazynowano elementy służące produkcji (kable, urządzenia pomiarowe). Powyższe ustalenia potwierdzone zostały dokumentacją fotograficzną. W tych okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pruszkowie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2009r. nałożył na firmę [...] W. C., B. C. karę w wysokości 50 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania części magazynowej w budynku produkcyjno-magazynowym z częścią biurowo-socjalną położonego na działce nr ew. [...] położonej we wsi [...] przy ul. [...], gm. [...]. Organ II instancji podzielił argumentację Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], co do zasadności jego rozstrzygnięcia. Stwierdził, ze organ powiatowy, dokonał prawidłowej kwalifikacji stanu faktycznego, jak też właściwie wyliczył kwotę opłaty z tytułu nielegalnego użytkowania. Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł. Współczynnik kategorii obiektu (k) - kategoria według załącznika do ustawy Pb I -obiekty magazynowe- wynosi 10,0 . Współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi 1,0, stawka opłaty karnej - 10 x stawka podstawowa. Po wyliczeniu kwota kary wynosi 500 x 10x1 x 10 = 50. 000 zł. Podkreślił, że bez znaczenia dla wymierzenia kary w oparciu o art. 57 ust. 7 jest fakt użytkowania jedynie części obiektu. Odnosząc się do treści zażalenia organ II instancji stwierdził, że podnoszone w nim argumenty – okoliczności wyższej konieczności w jakiej znalazł się inwestor przystępując do samowolnego użytkowania nie mają wpływu na stwierdzony w toku postępowania fakt nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego i nie mogą wpływać na ocenę prawidłowości podjętego w I instancji rozstrzygnięcia. Nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania jest obligatoryjne. Brak jest w tym zakresie jakiegokolwiek uznania administracyjnego. Skargę, do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010r. złożył W. C. - [...] w [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Wskazał, że złożenie materiałów w nowym, nieodebranym jeszcze urzędowo magazynie było spowodowane nie wolą strony, lecz koniecznością uchronienia tych materiałów (o dużej wartości) przed zniszczeniem, w związku ze zniszczeniem wiaty na skutek silnych opadów w lipcu 2009r. Ustawa Prawo Budowlane wprowadza karalność pewnych zachowań związanych z procesem budowy, oddawania do użytku i eksploatacji obiektów budowlanych. W tym zakresie jest "ustawą przewidującą odpowiedzialność karną". Nie zawiera też w swej treści przepisu wyłączającego działanie art. 116 kodeksu karnego, stanowiącego że: "Przepisy części ogólnej tego kodeksu stosuje się do innych ustaw przewidujących odpowiedzialność karną, chyba że ustawy te wyraźnie wyłączają ich zastosowanie". Zatem organ winien zastosować przepis art. 26 kodeksu karnego, gdyż skarżący działa w stanie wyższej konieczności. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia 15 czerwca 2010r. złożonym na rozprawie pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisu art. 7, art. 77 k.p.a. oraz powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie IISA/Kr 227/08 z dnia 13 maja 2010r., co do potrzeby rozważenia winy inwestora na tle przepisu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Zgromadziły niezbędny materiał dowodowy a następnie poddały go stosownej ocenie. Tym samym zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. nie był zasadny. Zgodnie z dyspozycją art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) do użytkowania obiektu, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w przeciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Wyjątek od tej ogólnej zasady, która ma zastosowanie do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, został określony w art. 55 ust. 3 Prawa budowlanego, z którego wynika, iż w sytuacji, gdy przystąpienie do użytkowania obiektu ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych należy uprzednio uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu. Możliwość użytkowania przedmiotowego magazynu, wiązała się z koniecznością dokonania przez inwestora zgłoszenia do właściwego organu o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Inwestor mógł zatem przystąpić do użytkowania obiektu przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych pod warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy organ nadzoru budowlanego. Zdaniem Sądu, kontrola przeprowadzona w dniu 25 sierpnia 2009r. przez powiatowy organ nadzoru budowlanego jednoznacznie wykazała, iż część magazynowa przedmiotowego budynku była użytkowana. Należy również podkreślić, iż dokumentacja fotograficzna oraz protokół oględzin nie rodzą wątpliwości, że budynek był użytkowany. Okoliczności tej nie kwestionuje sam skarżący. Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisu art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania. Sąd podziela argumentację organu - przepis art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nie dopuszcza uznania administracyjnego. Okoliczności jakie skłoniły inwestora do przystąpienia do użytkowania obiektu, kiedy nie dysponował pozwoleniem na użytkowanie są bez znaczenia w świetle dyspozycji art. 57 ust. 7 ustawy Prawa budowlanego. Wbrew wywodom skargi przepisy ustawy Kodeks karny nie mają zastosowania w zw. z dyspozycją przepisu art. 57 ust. 7 ustawy Prawa budowlanego. Przepisy karne, ustawa Prawo budowlane przewiduje w rozdziale 9. Przepis art. 57 tej ustawy nie pozostaje w żadnym związku z regulacjami karnymi w rozumieniu ww. rozdziału i kodeksu karnego. Przywołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2010r., o sygn. akt. IISA/Kr227/08 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Wyrok zapadł na gruncie innych okoliczności faktycznych. W szczególności w sprawie niniejszej - inaczej niż w sprawie, w której zapadł ww. wyrok - do samowolnego użytkowania nie doszło wbrew woli inwestora, przeciwnie to on sam zdecydował o samowolnym przystąpieniu do użytkowania. Organ prawidłowo obliczył kwotę kary. Do przedmiotowej kary stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, zawarte w art. 59f ust. 1 ustawy Prawa budowlanego, z tym, że stawka opłaty ulega dziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego). Stosownie do brzmienia art. 59f Prawa budowlanego kara taka stanowi iloczyn stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego, przy czym stawka opłaty wynosi 500 zł, kategoria obiektu 2, a współczynnik wielkości 1, co daje kwotę 1000 zł a po podwyższeniu dziesięciokrotnym 10.000 zł. Wysokość kary została szczegółowo określona przez ustawodawcę i jakkolwiek jest ona dotkliwa, nie może być kwestionowana przez Sąd Administracyjny. Sąd podkreśla jeszcze raz – dla zaistnienia obowiązku wynikający z art. 57 ust. 7 ustawy Prawa budowlanego, wystarczy sam fakt samowolnego użytkowania obiektu lub jego części. W okolicznościach niniejszej sprawy, w świetle powołanych przepisów ustawy Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego, po tym jak stwierdziły bezsprzeczne samowolne przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego zobligowane były do wymierzenia kary w wysokości określonej w przepisach prawa. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło