VII SA/Wa 677/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2019 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania G.Sp. z o.o. reprezentowanej przez r. pr. K. K. – P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. znak: [...] nakazującej rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego całkowitej wysokości ok.16,0 m w postaci dwóch tablic o wymiarach ok. 4,0 m x 8,0 m każda, mocowanych do słupa stalowego utwierdzonego w dwóch blokach żelbetowych usytuowanych na powierzchni gruntu, wybudowanego na terenie działki nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...]w W. -utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ wskazał, że pismem z 6 kwietnia 2018 r., Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nośnika reklamowego, zlokalizowanego na działce o nr ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.. Pismem z 2 maja 2018 r. Urząd Dzielnicy [...] [...] wyjaśnił, że "w magazynie archiwalnym brak jest dokumentacji potwierdzającej prowadzenie przez organy administracji architektoniczno - budowlanej postępowania w sprawie nośnika reklamowego usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.." Jednocześnie poinformował, że działka ta znajduje się na obszarze, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Upoważniony przedstawiciel organu nadzoru budowlanego 13 czerwca 2018 r. przeprowadził oględziny na przedmiotowej nieruchomości. Ustalono, że na działce nr [...] istnieje nośnik reklamowy firmy G. Sp. z o.o. od strony drogi ekspresowej [...]. Nośnik reklamowy posiada dwie tablice reklamowe nie podświetlane(brak przyłącza energii elektrycznej). Tablice posiadają wymiary 4 x 8 m. Mocowane są do słupa stalowego 0 80 cm, który jest utwierdzony w dwóch blokach żelbetowych za pomocą konstrukcji stalowej łączącej. Bloki fundamentowe ustawione na gruncie o wymiarach 1,8 x 4,0 m każdy (2 szt.). Całkowita wysokość nośnika to około 16,0 m. W dniu kontroli i oględzin brak możliwości dokonania domiaru odległości nośnika od krawędzi jezdni drogi ekspresowej [...], od strony działki wykonano domiar odległości rzutów krawędzi tablicy reklamowej do ekranu akustycznego i wynosi ona około 2,0 m, od słupa około 6,0 m. W dniu kontroli i oględzin przedstawiciel inwestora nie przedstawił pozwolenia z organu architektoniczno - budowlanego na budowę ww. nośnika, ani żadnej dokumentacji budowlanej. Wg oświadczenia pełnomocnika inwestora nośnik został wybudowany w 2011 r. Decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. organ powiatowy nakazał G.Sp. z o.o. rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego całkowitej wysokości ok.16,0 m w postaci dwóch tablic o wymiarach ok. 4,0 m x 8,0 m każda, mocowanych do słupa stalowego utwierdzonego w dwóch blokach żelbetowych usytuowanych napowierzchni gruntu, wybudowanego na terenie działki nr ew. [...] w obrębie [...]przy ul. [...] w W.. Od powyższej decyzji w ustawowym terminie G. Sp. z o.o. reprezentowana przez r. pr. K. K. – P. złożyła odwołanie. Postanowieniem [...]WINB Nr [...] z [...] października 2018 r. zlecił organowi powiatowemu uzupełnienie materiału dowodowego poprzez dokładne ustalenie odległości nośnika reklamowego zlokalizowanego na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W., względem ul. [...]. Podczas oględzin przeprowadzonym w 4 stycznia 2019 r. w w/w sprawie ustalono, że odległość od krawędzi jezdni do ekranu energochłonnego to ok. 200 cm, grubość ekranu to ok. 13 cm, odległość od ekranu energochłonnego do ogrodzenia to 100 cm, grubość ogrodzenia ok. 8 cm, odległość od ogrodzenia do najdalej wysuniętego elementu nośnika reklamowego to ok. 120 cm. Suma cząstkowych pomiarów wynosi ok. 441 cm. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie, w związku z czym jego decyzja winna zostać utrzymana w mocy. Argumenty podnoszone w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Organ powiatowy dokonał właściwej kwalifikacji przedmiotowego obiektu uznając, że jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowy obiekt stanowi urządzenie reklamowe, na które wymagane jest pozwolenie na budowę. W świetle ustawy Prawo budowlane możemy mówić o co najmniej dwóch rodzajach urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wymienione jako budowle w art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego "wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę, bowiem ich budowa nie została wymieniona jako niewymagająca pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Do drugiej zaś grupy należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt. 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt. 2Prawa budowlanego, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Z akt sprawy wynika, że w/w urządzenie reklamowe zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego, tj. inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania ostatecznej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Prawo budowlane co prawda zastrzega, iż wymóg legitymowania się pozwoleniem na budowę nie dotyczy, co do zasady, przypadków określonych w art. 29-30 w/w ustawy. Artykuł 29 wymienia katalog budów i robót budowlanych, których realizacja nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wiąże się najczęściej z koniecznością dokonania zgłoszenia zgodnie z treścią art. 30 w/w ustawy. Tutejszy organ zgadza się ze stanowiskiem organu powiatowego, iż przedmiotowa inwestycja wykracza poza ramy przepisu art. 29Prawa budowlanego, w związku z czym jej realizacja wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten zwalnia z uzyskania pozwolenia na budowę m.in. w stosunku do zamiaru instalowania tablic i urządzeń reklamowych, za wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Roboty takie wymagają jedynie skutecznie dokonanego zgłoszenia zamiaru ich wykonania organowi administracji architektoniczno- budowlanej. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z budowlą określoną w art. 3 pkt. 3ustawy Prawo budowlane, którą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, iż sporny nośnik reklamowy zamontowany jest na stalowym słupie utwierdzonym w gruncie i jako taki niewątpliwie jest związany trwale z gruntem. Ponadto o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje wyłącznie sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z 20 maja 2011 r., sygn. akt: II OSK 882/10 wskazał, że "o tym czy urządzenie jest trwale związane z gruntem, świadczy jego stabilne posadowienie na gruncie, odporne na działanie czynników atmosferycznych. Dla przyjęcia, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest bowiem to, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu". Analogiczne interpretacje przepisów art. 3 pkt 3 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlanego w nawiązaniu do pojęcia "trwałego związku z gruntem" są zawarte również w nowszych orzeczeniach sądowo - administracyjnych - m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lutego 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 891/16. Dlatego też w ocenie tutejszego organu argumentacja zawarta w odwołaniu odnośnie sposobu interpretowania powyższych zagadnień jest tylko polemiką z organami nadzoru budowlanego, która pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z powyższymi wskazaniami organ drugiej instancji ocenił, że organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego prawidłowo uznał, że właściwym trybem prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie jest art. 48 ustawy Prawo budowlane. Reguluje on kwestię samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady, nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z obowiązującymi przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy umożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W niniejszym przypadku brak jest uchwalonych przepisów planistycznych, co wynika z pisma z 2 maja 2018 r. Urzędu Dzielnicy [...] [...]. Natomiast Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] prawidłowo ustalił, że istnienie przedmiotowego nośnika reklamowego narusza przepisy ustawy o drogach publicznych z 21 marca 1985 r. Zgodnie z art. 43 ust. 1 obiekty budowlane przy drogach ekspresowych winny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej 20 m w terenie zabudowy oraz co najmniej 40 m poza terenem zabudowy. Przedmiotowy nośnik reklamowy od jezdni drogi ekspresowej Al. [...] w W. oddziela ekran energochłonny. W trakcie czynności kontrolnych 13 czerwca 2018 r. ustalono, że odległość od krawędzi tablicy reklamowej do ekranu wynosi 2,0 m, a od słupa 6,0 m. Ponadto, przeprowadzone 4 stycznia 2019 uzupełniające oględziny wykazały, że nośnik w najdalej wysuniętej jego części jest usytuowany ok. 4,41 m od krawędzi jezdni ekspresowej. Dokonano pomiarów cząstkowych pomiędzy poszczególnymi punktami odniesienia, tj. jezdni do ekranu energochłonnego, grubości ekranu, ekranu energochłonnego do ogrodzenia, grubości ogrodzenia, ogrodzenia do najdalej wysuniętego elementu nośnika reklamowego. Zatem z całą pewnością nie można uznać, że lokalizacja omawianego nośnika w obszarze zabudowanym jest większa niż 20 m od krawędzi jezdni, a tym samym zgodna z w/w przepisami. W ocenie tut. organu, celem nadrzędnym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa. Ustalenie przez organ nadzoru, iż przywrócenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe uprawnia i zarazem obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Mając na uwadze powyższe ustalenia, stwierdzić należy, że nie jest możliwe zalegalizowanie przedmiotowego nośnika reklamowego wybudowanego na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.. W związku z tym organ powiatowy był zwolniony z nakładania na inwestora obowiązku sporządzenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, ponieważ nie został spełniony warunek konieczny wynikający z art. 48ust. 2 Prawa budowlanego, czyli zgodności obiektu z przepisami prawa. W niniejszym przypadku organ powiatowy zasadnie orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego o rozbiórce nośnika reklamowego, bez wdrażania procesu legalizacyjnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za chybiony zarzut, odwołania dotyczący naruszenia przepisów art. 7 i 77 k.p.a. . Bowiem organ I instancji przeanalizował w sposób wystarczający zebrany materiał dowodowy czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tutejszy organ zaś dokonał uzupełniającego postępowania dowodowego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła G.Sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego K. K. – P.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy nakazu rozbiórki, w sytuacji w której brak podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie procedury legalizacyjnej przed wydaniem decyzji, art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez niezasadne uznanie, że nośnik nie spełnia wskazanych w tym przepisie warunków dotyczących oddalenia od zewnętrznej krawędzi jezdni, art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego udziału w wizji dokonanej na zlecenie organu II instancji, podczas której dokonano pomiarów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, nie zawiadomienie strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia w stosunku do zgromadzonego materiału dowodowego przed dniem wydania decyzji, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 15, art. 77 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału na każdym etapie postępowania, naruszenie zasady legalności działania organów oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz ich kultury prawnej, naruszenie zasady dwuinstancyjności, nieprzeprowadzenie w sprawie postępowania dowodowego w sposób prawidłowy, co nie mogło skutkować prawidłowym uzasadnieniem decyzji. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] stycznia 2019 roku oraz rozważenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadności uchylenia decyzji organu I instancji w oparciu o przepis art. 135 p.p.s.a., zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych i 17 zł tytułem poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne. Zarzuty skargi nie mogły wpłynąć na sądową ocenę zaskarżonej decyzji. W okolicznościach sprawy niniejszej zasadnie zastosowaną procedurę przewidzianą w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Obiekt, co musi pozostać poza sporem, wzniesiony został w warunkach samowoli budowlanej bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. Orzekając o nakazie rozbiórki słusznie oceniono też, że usytuowanie obiekt w świetle art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych uniemożliwiało skuteczne wdrożenie procedury legalizacyjnej. Czynności kontrolne organu jednoznacznie pozwoliły na ustalenie położenia obiektu. Podejmowane mogą być w trybie przepisów art. 81 ust. 4 w zw. z art. 84 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a nie w trybie przeprowadzania czynności dowodowych na podstawie art. 85 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wskazać należy, że przepis ten wymaga każdorazowo zbadania, czy niezapewnienie stronie udziału na pewnym etapie postępowania administracyjnego mogło skutkować odmiennym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, przy czym wykazanie tego związku pomiędzy uchybieniem a potencjalnym rozstrzygnięciem spoczywa na stronie, która to twierdzi. Należy zauważyć, że skarżąca spółka kwestionując prawidłowość ustaleń w zakresie położenia obiektu nie przedstawiła choćby na etapie postępowania sądowego dowodu z dokumentu geodezyjnego podważającego przyjęte w sprawie pomiary. W tym kontekście podnoszone naruszenie art. 10 k.p.a. nie można uznać za naruszenie przepisu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.). Sąd badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji nie dostrzegł też naruszeń innych podnoszonych w skardze zasad postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a, Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie zaskarżonej decyzji, zarówno w zakresie faktycznego jak i prawnego stanu sprawy, w pełni spełnia kryteria przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).