VII SA/Wa 679/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. sprawy ze skargi K. R. i J. R. działających przez przedstawicieli ustawowych: A. K. i N. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących K. R. i J. R. do rąk ich przedstawicieli ustawowych A. K. i N. R. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2009r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. R. i K. R. reprezentowanych przez przedstawicieli ustawowych – A. K. i N. R. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].01.2009r, znak: [...] nakazującą J. R. i K. R. rozbiórkę budynku chłodni konstrukcji metalowej zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...].[...] gm. [...] - Jak wynika z akt sprawy w dniu 07.11.2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął na wniosek W. K. postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego budynku chłodni na działce nr [...] położonej w [...] gm. [...]. W dniu 23.10.2008r. pracownicy PINB w [...] dokonali oględzin w/w obiektu. Ustalono istnienie chłodni konstrukcji metalowej z płyt warstwowych. Budynek jest dobudowany do istniejącego budynku wytwórni wyrobów domowych oraz jest zlokalizowany w granicy z działką sąsiednią nr [...] stanowiącą własność W. K.. Wg oświadczenia inwestora został on dobudowany w 2008r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Urząd Miasta i Gminy w [...] poinformował PINB w [...], iż przedmiotowa działka znajduje się na terenie gm. [...], gdzie nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast w rejestrze wydanych decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie ma zapisu dotyczącego budowy budynku chłodni na w/w działce. W tym stanie sprawy PINB w [...] nakazał J. R.u i K. R. rozbiórkę budynku chłodni konstrukcji metalowej zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...] gm. [...]. Oceniając ponownie sprawę organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prawidłowo przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 28 Prawa budowlanego z 1994r. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Art. 2 9-31 wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Zdaniem organu w omawianej sprawie należało wcześniej uzyskać pozwolenie na budowę przedmiotowej chłodni. Wskazał również, że z uwagi na przewidzianą przepisami Prawa budowlanego (art. 48 ust. 2 i 3) możliwość legalizacji samowoli budowlanej, PINB w [...] dokonał analizy możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z analizy tej wynikało, zdaniem organów, że zrealizowany obiekt nie spełnia warunków zastosowania procedury legalizacyjnej w związku z brakiem obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącego budowy budynku chłodni na w/w działce. Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została zaskarżona przez J. i K. R. reprezentowanych przez N. R. i A. K., którzy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucili jej naruszenie: * art 7. kodeksu postępowania administracyjnego, * art. 3 ust. 1 pkt. 9 ustawy prawo budowlane w związku z art. 29 ustawy prawo budowlane, poprzez błędną kwalifikację urządzenia jako budynku, nie zaś zgodnie z definicja ustawową jako "urządzenia budowlanego, przez które należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne", - art. 29 ust. 1 pkt. 1 lit. a) oraz pkt. 2 ustawy prawo budowlane poprzez niezakwalifikowanie urządzenia budowlanego jako spełniającego warunki w tychże przepisach określone, zatem jako nie wymagające uzyskania pozwolenia na budowę obiekty gospodarcze związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, dotyczące między innymi parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m , przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, lub wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o oddalenie skargi wskazując, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.48 prawa budowlanego a postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych czyli z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Słusznie organ odwoławczy zauważył uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, że organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym indywidualnym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję, organ zobowiązany jest do przestrzegania przepisów kpa oraz przepisów prawa materialnego, a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz do uzasadnienia decyzji według wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Ważne jest. aby okoliczności faktyczne będące podstawą zastosowania przepisów nakazujących tak daleko idącą ingerencję organu administracji publicznej, jaką jest rozbiórka określonego obiektu budowlanego były analizowane i oceniane przez organ w każdym indywidualnym przypadku ze szczególną wnikliwością oraz przy zachowaniu bezwzględnie obowiązujących reguł proceduralnych. Ewentualne uchybienia, zarówno w procesie gromadzenia materiału dowodowego, jak i oceny wszystkich elementów tego materiału, mogą bowiem mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie organu, którego wykonanie powoduje trudne do odwrócenia skutki. Jednakże w tej sprawie organ nie zastosował się do tych zasad. Dla możliwości zastosowania w postępowaniu administracyjnym rygorów wskazanych w art. 48 cyt. ustawy Prawo budowlane , organ administracyjny wydający w sprawie decyzję opartą na tymże przepisie, musi w sposób nie budzący wątpliwości ustalić : brak wymaganego pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. nakaz rozbiórki musi dotyczyć wybudowanego bądź będącego w budowie obiektu budowlanego lub jego części. 3. braku możliwości legalizacji obiektu Z treści zaskarżonych decyzji oraz akt sprawy wynika, że nakaz rozbiórki dotyczy chłodni konstrukcji metalowej wybudowane bez pozwolenia a nawet zgłoszenia. Nie ulega ,że w granicy działki została postawiona chłodnia konstrukcji metalowej. Od ustalenia charakteru tej chłodni tj ustalenia czy to jest obiekt budowlany czy też urządzenie budowlane, jak twierdzi strona skarżąca oraz od ustalenia, jeżeli obiekt budowlany, jakiego rodzaju np. czy to jest tymczasowy obiekt budowlany, czy to jest może budowla w rozumieniu przepisu art. 3 prawa budowlanego zależy dalsze postępowanie organu i ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. Decyzja nakazująca rozbiórkę bez jednoznacznego ustalenia charakteru obiektu, którego dotyczy, niewątpliwie narusza przepis art. 48 Prawa budowlanego bowiem właściwe ustalenie jest niezbędne dla oceny w aspekcie art. 28 bądź 29 Prawa budowlanego, czy było niezbędne uzyskanie pozwolenia na budowę czy też nie. Art. 48 Prawa budowlanego dotyczy bowiem obligatoryjnej rozbiórki obiektów budowlanych lub ich części wzniesionych bez pozwolenia na budowę, bez wymaganego zgłoszenia bądź mimo wniesienia sprzeciwu właściwego organu. Powyższe uchybienia w pełni uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji z obowiązkiem ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten organ. Ponadto wskazać należy, że w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, określona została procedura postępowania w przypadku samowoli budowlanej, polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, która nie musi prowadzić do wydania nakazu rozbiórki obiektu. Od nakazu rozbiórki obiektu budowlanego określonego w ust. 1 tej normy należy odstąpić, jeżeli samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku, z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych. Wówczas, w przypadku wykonania robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej, organ nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia wymaganych przepisem art. 48 ust.2 ustawy Prawo budowlane dokumentów. Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie przesłanką orzeczenia nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie był brak ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednakże z treści nowego brzmienia art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wyraźnie wynika, że sprawca samowoli budowlanej ubiegający się o jej legalizację w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania terenu, musi przedstawić ostateczną decyzję o warunkach zabudowy lecz już nie w dniu wszczęcia postępowania, a w terminie wyznaczonym przez organ na podstawie art. 48 ust.3 ustawy Prawo budowlane. By jednak umożliwić inwestorowi uzyskanie takiej decyzji należało podjąć postępowanie legalizacyjne i wyznaczyć inwestorowi termin na uzyskanie takiej decyzji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien uzupełnić materiał dowodowy w zakresie wyżej omówionym i poddać go wszechstronnej analizie w aspekcie przepisów prawnych wyżej wskazanych. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienie się niniejszego wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy .