VII SA/Wa 68/20
WyrokWSA w Warszawie2020-09-10
Skład orzekający: Grzegorz Antas, Andrzej Siwek, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Przedszkole, które wielokrotnie uniemożliwiało przeprowadzenie urzędowej kontroli żywności, może zostać ukarane karą pieniężną, mimo twierdzeń o obiektywnych przyczynach uniemożliwiających kontrolę oraz o braku środków na zapłatę kary?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Przedszkole, które notorycznie uniemożliwiało przeprowadzenie urzędowej kontroli żywności, mimo pouczeń organów o obowiązku poddania się kontroli bez wcześniejszego uprzedzenia, podlega karze pieniężnej. Sąd stwierdził, że twierdzenia o obiektywnych przyczynach uniemożliwiających kontrolę oraz o braku środków na zapłatę kary nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji o nałożeniu kary, gdyż kara została wymierzona w wysokości wielokrotnie niższej od ustawowego zagrożenia, a kwestie finansowe mogą być rozpatrywane w trybie przepisów Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Przedszkole zostało ukarane karą pieniężną za wielokrotne uniemożliwianie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przedszkole argumentowało, że kontrole były niezapowiedziane, a jego specyfika (opieka nad dziećmi) oraz stan zatrudnienia uniemożliwiały ich przeprowadzenie. Dodatkowo, po pożarze placówki, podniesiono argument o braku środków na zapłatę kary i bezcelowości postępowania. Organy inspekcji sanitarnej oraz Główny Inspektor Sanitarny uznali te argumenty za nieuzasadnione, wskazując na przepisy prawa unijnego i krajowego nakazujące umożliwienie kontroli bez uprzedzenia oraz na adekwatność wymierzonej kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Siwek, sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant spec. ec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi Przedszkola "[...] sp.j. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2019 r. znak: [...] Główny Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a. w związku z art. 103 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2019 r. poz. 1252), dalej: u.b.ż.i.ż., w wyniku rozpatrzenia odwołania Przedszkole [...] sp. j. z siedzibą w [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] stycznia 2019 r. znak: [...] wymierzającej Przedszkole [...] sp. j. karę pieniężną w wysokości 5000 zł w związku z uniemożliwieniem przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności w zakładzie żywienia zbiorowego - Przedszkolu "[...] " przy ul. [...] w [...].
W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, Główny Inspektor Sanitarny (dalej: GIS) wyjaśnił, że pismem z [...] grudnia 2018 r. znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej: PPIS) zwrócił się do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: [...] PWIS) z wnioskiem o nałożenie kary pieniężnej na Przedszkole [...] s.j. (dalej: spółka) za uniemożliwianie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności w zakładzie żywienia zbiorowego - Przedszkolu "[...] " przy ul. [...] w [...].[...] PWIS pismem z 11 stycznia 2019 r. zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania. W jego toku ustalił, że PPIS w wyniku rozpoznania wniosku z 15 lutego 2010 r. decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), dalej: u.p.i.s. oraz art. 62 ust. 1 pkt 2 u.b.ż.i.ż., art. 6 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U. L 139 z 30.4.2004, str. 1), dalej: rozporządzenie (WE) nr 852/2004 i art. 31 ust. 2 lit. c rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamenty Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. L 119 z 30 kwietnia 2004 r.), dalej: rozporządzenie (WE) nr 882/2004, zatwierdził zakład - Punkt Przedszkolny "[...]" mieszczący się w [...] przy ul. [...] do prowadzenia działalności obejmującej porcjowanie i wydawanie posiłków na naczyniach jednorazowych dostarczonych przez firmę cateringową. Przedmiotowy Punkt Przedszkolny został wpisany do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli żywności prowadzonego przez PPIS. Organ ustalił, że od chwili zatwierdzenia zakładu strona wielokrotnie uniemożliwiała przeprowadzenie kontroli wskutek niewyrażania zgody na wejście do zakładu. W dniu 24 października 2014 r. strona nie wyraziła zgody na upoważnienie pracownika do przyjęcia kontroli (adnotacja służbowa z 29 października 2014 r.). W dniu 22 września 2016 r. odstąpiono od przeprowadzenia kontroli z uwagi na brak osoby upoważnionej na przyjęcie kontroli (adnotacja służbowa z 23 września 2016 r.) W związku z powyższym pismem z 27 września 2016 r. PPIS zobowiązał podmiot odpowiedzialny do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności. Pismem z 3 października 2016 r. pełnomocnik strony wskazał, cyt.: "(...) organ zamierzający przeprowadzić czynności kontrolne u przedsiębiorcy zobowiązany jest poinformować o terminie kontroli na piśmie co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem kontroli wskazując jej termin (art. 79 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 2015 r. o swobodzie działalności gospodarczej). Składanie niezapowiedzianych wizyt bez uprzedniej informacji pisemnej jest niedopuszczalne. (...) należy wskazać, że nawet upoważnienie konkretnego pracownika do reprezentowania przedsiębiorcy w konkretnych wypadkach nie da rezultatu, ponieważ z uwagi na nieobecność opiekunów (...) - pozostawienie przez opiekuna dzieci nie będzie możliwe. Proszę zatem o ustalenie wizyty inspektora kontroli w ten sposób, aby obecny był w dniu kontroli Pan M. R. (...), który odpowie na wszystkie pytania padające w trakcie kontroli.". Pismem z 6 października 2016 r. PPIS wyjaśnił, przywołując art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004, że kontrole urzędowe przeprowadzane są bez wcześniejszego uprzedzenia. Tak więc, każdy przedsiębiorca prowadzący działalność spożywczą ma obowiązek umożliwić przedstawicielom PPIS przeprowadzenie kontroli, a zatem powinien zorganizować swoją działalność tak, aby taka kontrola była zawsze możliwa. Pełnomocnik strony w piśmie z 27 października 2016 r. nie zgodził się z przedstawionym przez organ stanowiskiem, wskazując, że takie placówki, jak przedszkola, nie należą do podmiotów, które można zakwalifikować jak podmioty prowadzące przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe, co powoduje, że składanie niezapowiedzianych wizyt uznaje za niedopuszczalne. Podniósł, że w strona tym niemniej zdecydowała się na przekazanie danych osoby upoważnionej do reprezentacji właścicieli Przedszkola (M. E.), jednakże kontrole nie mogą odbywać się bez zapowiedzenia. Kontrola zaplanowana na dzień 11 października 2017 r. nie została przeprowadzona. Organ wskazał, że [...] kwietnia 2018 r. zaplanowano kolejną kontrolę sanitarną, z której sporządzono protokół kontroli sanitarnej Nr [...]. Jako przedstawiciela zakładu wpisano właścicielkę – A. R. Przedstawiając jej przebieg, organ wyjaśnił, że w tym dniu umożliwiono wejście na teren posesji, gdzie w szatni oczekiwano na przedstawiciela zakładu. Po pewnym czasie zjawiła się pracownica, podając kartkę z numerem telefonu właściciela oraz poinformowała, że właściciela nie ma w obiekcie i z pewnością się nie zjawi w najbliższym czasie. Na pytanie, czy na miejscu jest osoba upoważniona do przyjęcia kontroli, zaprzeczyła. Podając swoje imię i nazwisko (A. R.), niezwłocznie zamknęła drzwi sali, uniemożliwiając dalszą rozmowę. W związku z tym nie podjęto kontroli. Protokół nie został podpisany przez przedstawiciela placówki. Kolejną próbę przeprowadzenia kontroli sanitarnej podjęto 28 września 2018 r. w asyście funkcjonariuszy Straży Miejskiej. Przedstawiając jej przebieg, organ wskazał, że kontrolujący nie zostali wpuszczeni do obiektu, oczekując na przyjazd dyrektora przed posesją. W trakcie oczekiwania pojawił się wezwany przez przedsiębiorcę patrol firmy ochroniarskiej [...], który przybył na wezwanie napadowe. Po 40 minutach pojawiła się współwłaścicielka A. R., która zignorowała oczekujących, ominęła ich i weszła do placówki, nie podejmując dialogu. Po ponownej próbie skontaktowania się przez domofon, osobiście oświadczyła, że w piśmie przesłanym organowi wyjaśniła, iż oczekuje zawiadomienia o kontrolach sanitarnych w placówce. W dniu 3 października 2018 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] wpłynęła skarga na czynności podjęte 28 września 2018 r. przez pracowników PSSE w [...], w której zaznaczono, iż przedmiotowa wizyta, z uwagi na specyfikę miejsca (przedszkole) została zaplanowana w sposób nieprawidłowy i została przeprowadzona z naruszeniem wszelkich zasad kultury osobistej i poszanowania interesów oraz uczuć "małoletnich klientów przedszkola". W piśmie wskazano także, że w związku z brakiem wiedzy o zamiarach agresywnej grupy osób - na prośbę rodziców - wezwano ochronę. W piśmie potwierdzono fakt nieprzeprowadzenia kontroli w obiekcie cyt.: "Ostatecznie do złożenia wizyty w placówce nie doszło, ponieważ przedstawiciele grupy oświadczyli, że wejdą wyłącznie razem". Ponadto strona poinformowała cyt.: "Placówka otwarta jest na przyjęcie kontroli jednak w terminie uzgodnionym - w sposób stanowiący jak najmniejsze utrudnienie dla pracy placówki". W odpowiedzi na pismo PPIS z 15 października 2018 r. zwracające się o udzielenie informacji o dochodach z tytułu prowadzonej działalności obejmującej produkcję wprowadzanie do obrotu środków spożywczych w związku z obowiązkiem skierowania wniosku o nałożenie kary pieniężnej strona w piśmie z 18 października 2018 r. wskazała, że traktuje je jako przejaw szykanowania i próbę zastraszenia w celu przeforsowania nieakceptowalnych i łamiących wszelkie zasady etyczne zachowań w czasie kontroli. Zgodnie z adnotacją służbową spisaną 30 listopada 2018 r. w dniu 29 listopada 2018 r. nie została przeprowadzona kontrola bloku żywienia Przedszkola, albowiem właściciele po raz kolejny odmówili przyjęcia osób kontrolujących i uniemożliwili przeprowadzenie czynności mających na celu ocenę warunków żywienia w placówce.
Po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego w sprawie [...]PWIS, działając na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i pkt 3a, art. 37 ust. 1 u.p.i.s. oraz art. 104 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 103 ust. 1 pkt 7 u.b.ż.i.ż., wymierzył spółce karę pieniężną w wysokości 5000 zł za uniemożliwianie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności, stwierdzając, że ustalony stan faktyczny odpowiada przesłance określonej w art. 103 ust. 1 pkt 7 u.b.ż.i.ż. Organ zwrócił uwagę w pierwszym rzędzie na to, że z akt sprawy wynika (pismo Urzędu Miasta [...] Wydział Oświaty z 9 lipca 2018 r.), iż do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Wydział Oświaty pod adresem ul. [...] w [...] 30 września 2010 r. wpisane zostało Przedszkole Niepubliczne "[...]" z terminem rozpoczęcia działalności 3 stycznia 2011 r. Funkcjonujący wcześniej pod tym adresem punkt przedszkolny wykreślony został z ewidencji z dniem 31 grudnia 2010 r. O powyższej zmianie tj. wykreśleniu z ewidencji punktu przedszkolnego i wpisaniu Przedszkola Niepublicznego "[...]" nie powiadomiono PPIS, mimo istnienia takiego obowiązku nałożonego na podmiot prowadzący w art. 6 pkt 2 tiret drugi rozporządzenia (WE) nr 852/2004 oraz w art. 64 ust. 1a u.b.ż.i.ż. Organ stwierdził, że Przedszkole Niepubliczne "[...]", co jest bezspornie, jako "zakład" w rozumieniu art. 3 pkt 2 rozporządzenia nr 178/2002 pozostaje zakładem żywienia zbiorowego typu zamkniętego (art. 3 ust. 1 pkt 56 u.b.ż.i.ż.), który prowadzi działalność obejmującą zorganizowane żywienie dzieci w oparciu o catering - przedszkolakom serwowane jest śniadanie, obiad i podwieczorek (dane z protokołu z dnia 2 lipca 2010 r.). Za oczywiste należy uznać, że placówka wprowadza żywność do obrotu w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002. Wprawdzie uczestniczy w ostatnim etapie procesu związanego z obrotem żywnością, niemniej nie zwalnia jej to z obowiązków określonych w prawie żywnościowym. W przepisach mowa jest bowiem nie tylko o produkcji żywności, ale także o każdym rodzaju jej przetwarzania i wprowadzania na rynek (dystrybucji). W placówce przedszkolnej żywienie oparte na cateringu, nawet jak nie jest poddawane żadnej obróbce, to dociera do odbiorcy finalnego i z tego tytułu obiekt ten jest zakładem w rozumieniu u.b.ż.i.ż., a strona postępowania prowadząca taką placówkę - podmiotem działającym na rynku spożywczym. Obowiązkiem takiego podmiotu jest zaś stosowanie się do przepisów prawa żywnościowego. Udaremnienie lub utrudnienie kontroli, zdaniem [...]PWIS, zasadniczo polega na nieprzestrzeganiu obowiązków nałożonych na kontrolowanego, np. niewpuszczeniu do pomieszczeń zakładu czy nieudostępnieniu dokumentacji. Udaremnianie kontroli to całkowite uniemożliwienie wykonania czynności kontrolnych - taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie - świadoma i zawiniona odmowa udostępnienia obiektu do kontroli. Organ stwierdził, że był zobowiązany do przeprowadzania urzędowej kontroli żywności bez obowiązku wcześniejszego powiadamiania podmiotu, co wynika z art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 przyjmującego, że kontrole urzędowe przeprowadzane są bez wcześniejszego uprzedzenia, z wyjątkiem takich przypadków jak audyt, w których jest konieczne uprzednie zawiadomienie podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe. Kontrole urzędowe mogą być również przeprowadzane ad hoc. Organom urzędowej kontroli żywności, w związku z przeprowadzaniem urzędowych kontroli, o których mowa w art. 73 ust. 1 u.b.ż.i.ż., przysługuje prawo wstępu do pomieszczeń zakładu o każdej porze. Kompetencjom kontrolnym organów urzędowej kontroli żywności odpowiadają obowiązki podmiotów kontrolowanych, które winny umożliwić przeprowadzenie kontroli w zakresie niezbędnym do realizacji jej celu, w tym we wszystkich pomieszczeniach, które mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności na rynku spożywczym. Wyłączne przyczynienie się strony postępowania do powstania naruszenia prawa polegającego na uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w zakładzie świadczy o lekceważącym podejściu do przestrzegania wymagań prawa żywnościowego i przemawia za wymierzeniem wyższej kary pieniężnej. Stopień zawinienia musi być w konsekwencji w tym przypadku oceniony jako znaczny. Brak należytej kontroli nad przestrzeganiem wymagań prawa żywnościowego w zakładzie jest poważnym naruszeniem obowiązku zachowania należytej staranności przy prowadzeniu działalności na rynku spożywczym. Bez wątpienia, jak wskazał [...]PWIS, w niniejszej sprawie stopień szkodliwości czynu należy uznać za znaczny. Ustalając wysokość kary pieniężnej, [...]PWIS stwierdził, że uwzględnił dyrektywy jej wymiaru określone w art. 104 ust. 2 u.b.ż.i.ż. Kara pieniężna w wysokości 5000 zł nałożona na stronę jest bowiem adekwatna do okresu, stopnia, rozmiaru ewentualnych skutków oraz okoliczności naruszenia przepisów prawa materialnego. Kara w tej wysokości odpowiada wadze i okoliczności naruszenia prawa, szkodliwości czynu, stopniowi zawinienia, zakresowi naruszenia, stopniowi przyczynienia się strony do powstania naruszenia prawa, zakresowi działalności oraz wielkości produkcji. Wysokość kary jest proporcjonalna i nienadmiernie represyjna wobec zachowania strony, która od 24 października 2014 r. uniemożliwiała przeprowadzenie urzędowej kontroli żywności.
Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji [...]PWIS, zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, pomimo niewnikliwego przeanalizowania sprawy w sytuacji, gdy nie doszło do uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli przez skarżącego, a także nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego wskutek niedoręczenia pisma zawiadamiającego o możliwości wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego, a także niezwłoczne zakończenie sprawy bez oczekiwania na stanowisko strony. W odwołaniu został zawarty wniosek o przeprowadzenie dowodu z wyjaśnień M. R. oraz A. R.
Do akt postępowania została dołączona adnotacja służbowa spisana 8 maja 2019 r. dotycząca podjętej nieudanej próby przeprowadzenia w asyście funkcjonariuszy Policji kontroli w Przedszkolu 6 maja 2019 r. Nawiązując do niej, pełnomocnik odwołujących w piśmie z 27 maja 2019 r. wskazał, że nie doszło do niej z uwagi na brutalne i niezgodne z prawem zachowanie Policji. Współwłaścicielka A. R. nie wpuściła funkcjonariuszy Policji na teren placówki. Ich wtargnięcie potraktowała jako napad osób przebranych za policjantów.
W ramach uzupełniającego postępowania dowodowego organ odebrał 26 sierpnia 2019 r. wyjaśnienia od A. R., w którym poinformowała o pożarze Przedszkola w nocy z 7 na 8 sierpnia 2019 r. Przedszkole, jak podała, nie funkcjonuje i jest prowadzony w nim generalny remont.
Pismem z 20 września 2019 r. pełnomocnik strony poinformował, że M. R. nie stawił się na przesłuchanie, gdyż nie został prawidłowo zawiadomiony, ponadto organ nie przesłuchał w charakterze świadka M. E. Z uwagi na pożar i nieprowadzenie w placówce działalności edukacyjnej do momentu wykonania remontu przywracającego stan poprzedni wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie prowadzonego postępowania w celu przymuszenia do umożliwienia przeprowadzenia kontroli, uznając je za bezprzedmiotowe.
We wskazanej wyżej decyzji z [...] listopada 2019 r. GIS stwierdził, że wniesione odwołanie jest w całości bezpodstawne, w sprawie nie ulega bowiem wątpliwości fakt wielokrotnego uniemożliwienia przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności w Przedszkolu "[...]" przy ul. [...] w [...]. Fakt ten znajduje jednoznaczne potwierdzenie w dokumentacji sprawy, tj. w protokołach kontroli sanitarnych oraz adnotacjach i notatkach służbowych. Od chwili uzyskania przez stronę zatwierdzenia (tj. od 7 lipca 2010 r.) strona notorycznie uniemożliwia przeprowadzenie kontroli sanitarnych poprzez brak zgody na wejście przedstawicieli PIS do obiektu. Odnosząc się do zarzutu strony, że kontrola była niezapowiedziana, GIS wyjaśnił, że art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 wprost nakazuje przeprowadzanie kontroli niezapowiedzianych. Brak uprzedzenia o kontroli nie może być uznany za zarzut wobec organów PIS. Przeciwnie, brak zapowiedzi kontroli jest prawidłowy i zgodny z tym, czego wymaga prawo UE. Równocześnie fakt, że strona taki zarzut stawia, świadczy o nieznajomości podstawowych wymagań, jakie wiążą się z prowadzeniem przez nią działalności. Organ zaznaczył, że nie ma przy tym sprzeczności pomiędzy prawem UE a ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 ze zm.), dalej: u.s.d.g. Jak stanowi bowiem art. 79 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się w przypadku, gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa wspólnotowego.
Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i niezasadny jest zarzut, że nie otrzymała pisma [...]PWIS z 18 stycznia 2019 r., gdyż przedmiotowe zawiadomienie zostało odebrane 22 stycznia 2019 r. przez A. R., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Odnośnie do uzupełnienia dowodów w postępowaniu GIS wskazał, że materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości. Informacje zawarte w pismach składanych przez pełnomocnika strony oraz zeznania A. R. nie wnoszą niczego nowego do sprawy. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego wysokości kary pieniężnej GIS podkreślił, że kara pieniężna, jaka została wymierzona przez organ I instancji, jest bardzo niska, biorąc pod uwagę granice ustawowego zagrożenia. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 7 u.b.ż.i.ż., ten kto utrudnia lub uniemożliwia przeprowadzenie urzędowej kontroli, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający. W niniejszej sprawie organ wymierzył karę w wysokości 5000 zł, a wiec wielokrotnie niższej od górnej granicy ustawowego zagrożenia. Oznacza to, że organ w szerokim zakresie brał pod uwagę okoliczności łagodzące, uzasadniające miarkowanie wysokości kary. Wymierzenie kary w niższej kwocie nie zapewniłoby realizacji celów zapobiegawczych, co znajduje odzwierciedlenie w art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002. O nagannej postawie M. R., współwłaściciela Przedszkola, jak podkreślił GIS, świadczy jego pismo z 12 lutego 2019 r. skierowane do PPIS, które jednoznacznie wskazuje na brak woli współpracy z organami PIS oraz respektowania obowiązujących przepisów, w tym obowiązku poddania się urzędowej kontroli żywności. Zdaniem organu, przypisane stronie odwołującej postępowanie należy zakwalifikować jako postępowanie o istotnym stopniu szkodliwości społecznej ze względu na istnienie - nie tylko prawdopodobnego, ale także realnego - ryzyka zdrowotnego. Fakt, że strona wiele razy odmawiała przeprowadzenia kontroli w Przedszkolu, a więc w zakładzie, w którym żywione są małe dzieci (szczególnie wrażliwa grupa konsumentów), świadczy o wysokim stopniu szkodliwości społecznej postępowania strony. W powyższym kontekście należy ocenić także pismo pełnomocnika strony 27 maja 2019 r. jako próbę formułowania wniosków i zarzutów nic niewnoszących w sprawie, w zakresie nowych materiałów i dowodów, których celem jest jedynie bezpodstawne przedłużanie postępowania administracyjnego, będące kontynuacją wcześniejszego wieloletniego procesu utrudniania dokonania urzędowej kontroli przestrzegania wymogów bezpieczeństwa żywności, od których zależy zdrowie i życie konsumentów, w tym wypadku szczególnie wrażliwych dzieci.
GIS uzupełnił swoje wyjaśnienia o stwierdzenie, że trudna sytuacja materialna wynikająca z pożaru siedziby Przedszkola nie jest przesłanką, która w świetle art. 104 ust. 2 u.b.ż.i.ż. mogłaby uzasadniać dodatkowe obniżenie kary lub nawet odstąpienie od jej wymierzenia. Zgodnie z art. 104 ust. 3 u.b.ż.i.ż., do kar pieniężnych mają zastosowanie przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), dalej: o.p. Oznacza to m. in., że zgodnie z art. 67a § 1 o.p. organ PIS może podejmować ewentualne decyzje w przedmiocie umorzenia w całości lub w części płatności (kary) a także rozłożenia zapłaty na raty, w przypadku wykazania przez stronę ważnego interesu prywatnego lub interesu publicznego. Co do zasady szczególnie trudna sytuacja osobista lub majątkowa może być uznana za ważny interes, uzasadniający zastosowanie jednej z ulg przewidzianych w art. 67a § 1 o.p. Jednak organem właściwym rzeczowo w tym przypadku nie jest GIS, lecz właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję GIS z [...] listopada 2019 r. złożyła spółka, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie, jak też uchylenie poprzedzającej ją decyzji [...]PWIS.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
- wydanie decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, pomimo niewnikliwego przeanalizowania sprawy w sytuacji, gdy nie doszło do uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli przez skarżącą,
- utrzymanie w mocy decyzji przez organ II instancji, pomimo wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą, w szczególności przesłuchania w charakterze strony M. R. i świadka M. E.,
- wymierzenie kary pieniężnej, pomimo zakończenia funkcjonowania placówki przedszkolnej po tragicznym pożarze 8 sierpnia 2019 r. w sytuacji, gdy wymierzenie kary w celu przymuszenia jest już bezcelowe,
- wymierzenie kary pieniężnej pomimo, że skarżąca nie ma środków na zapłatę wymierzonej kary pieniężnej.
W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że wbrew podnoszonym twierdzeniom nie doszło do uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli żywności z racji tego, iż przeprowadzenie kontroli nie było możliwe z przyczyn obiektywnych i niezawinionych przez kontrolowanego. Skarżąca prowadzi Przedszkole i stan zatrudnienia nie pozwala na przeprowadzenie kontroli niezapowiedzianej bez zagrożenia dla zdrowia i życia małoletnich. W uzasadnieniu decyzji organ wielokrotnie wskazywał, że celem interwencji organu jest ochrona życia i zdrowia konsumentów, podczas gdy okoliczności przedmiotowej sprawy wskazują na zupełnie odmienne podejście pracowników instytucji do ww. dóbr. Strona zauważyła, że zachowanie pracowników stawiających się na przeprowadzenie kontroli prawie zawsze nie licowało z powagą urzędu. Przykładem mogą być wydarzenia z 28 września 2018 r., kiedy to kontrolujący stawili się o godz. 8 rano wraz z asystą Straży Miejskiej celem wymuszenia siłą przeprowadzenia kontroli. Pora obrana przez kontrolujących jest okresem, kiedy dzieci zostają przyprowadzane do placówki, toteż zarówno one, jak i ich rodzice, byli świadkami feralnych wydarzeń. Łącznie 7 osób - 3 pracowników Straży Miejskiej i 4 kontrolujących - zachowywało się w sposób agresywny, co doprowadziło do paniki wśród dzieci i oburzenia rodziców, gdyż ww. osoby chciały usilnie wtargnąć na teren Przedszkola. Organ w ramach rewanżu za złożenie przez spółkę odwołania w dniu 7 maja 2019 r. podjął próbę przeprowadzenia kontroli w Przedszkolu, do której również nie doszło z uwagi na brutalne i niezgodne z prawem zachowanie Policji biorącej udział w zdarzeniu. Rażącym naruszeniem art. 8 k.p.a., zdaniem strony, jest niekonsekwencja GIS w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego. Z jednej strony organ drugiej instancji polecił przeprowadzenie przesłuchania A. R. i M. R. Następnie poprzestał na przesłuchaniu A. R. w sytuacji, gdy M. R. został nieprawidłowo wezwany na przesłuchanie. Co więcej, w uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przesłuchanie stron oraz świadka M. E. nie mające znaczenia dla sprawy. Co dziwi tym bardziej, że organ administracji zlecił przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, przyjmując inaczej. Zeznania M. R. oraz świadka M. E., mają, zdaniem strony, kluczowe znaczenie dla ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń oraz sytuacji materialnej skarżącej i zakończenia funkcjonowania placówki przedszkolnej. Jednocześnie całkowicie szokująca dla skarżącej jest wysokość wymierzonej kary, która zdecydowanie przewyższa możliwości finansowe Przedszkola. Twierdzenia, że organ administracji ma prawo wymierzyć karę w kwocie ok. 125.000 zł, a w tym przypadku wymierza karę wyłącznie w kwocie 5.000 zł nie stanowi żadnego usprawiedliwienia. Ewentualna kara, po pierwsze, jest nienależna, ponieważ okoliczności sprawy wskazują, że kontrolujący zamierzali przeprowadzić kontrolę siłowo, nie uwzględniając specyfiki działalności przedszkolnej, dobra dzieci oraz sprzeciwu rodziców, a po drugie, kara jest całkowicie oderwana od realiów i możliwości finansowych Przedszkola. Strona dodała, że postępowanie w przedmiocie przymuszenia ma na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku. Tymczasem wobec nieprowadzenia przez Przedszkole jakiejkolwiek działalności edukacyjnej, wymierzenie kary jest bezprzedmiotowe. W sytuacji bezprecedensowej tragedii, jaka spotkała Przedszkole, musi być traktowane również jako zdumiewające.
W odpowiedzi na skargę GIS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2019 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja GIS jest prawidłowa. Argumentacja skargi mająca w założeniu wskazywać na wadliwość rozstrzygnięcia wydanego przez GIS, w istocie wywołuje skutek przeciwny, albowiem potwierdza zasadność podjęcia względem strony skarżącej postępowania sankcyjnego, jak i nałożenia na spółkę kary administracyjnej z uwagi na sprzeczność jej działania z przepisami prawa żywnościowego.
Refleksem tej oceny jest uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że brak krytycznego namysłu strony skarżącej nad jej podejściem do wymagań prowadzenia urzędowej kontroli żywności w prowadzonym przez nią Przedszkolu jako zakładzie żywienia zbiorowego, w tym jednoznacznie podtrzymywana wola nierespektowania obowiązującej prawem reguły przeprowadzania przez organy PIS kontroli bez wcześniejszego uprzedzenia, potwierdzona również po wydaniu przez [...]PWIS decyzji z [...] stycznia 2019 r., stanowią okoliczności, które każą rozważyć, czy nałożona na spółkę kara została wymierzona w odpowiedniej wysokości. Przy czym wątpliwości, jakie mogą się w tym kontekście, zdaniem Sądu, rodzić, nie stanowią o ewentualnym zbyt surowym podejściu do ocenianego działania skarżącej spółki, ale przeciwnie – zbyt łagodnym, albowiem niespełniającym wymagań stawianych przez prawo UE zachowaniu naruszającemu przepisy prawa żywnościowego. Z powołanego przez organy art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 wynika, że ustanowione przez Państwa Członkowskie zasady dotyczące przypadków naruszenia prawa żywnościowego powinny skutkować tym, że stosowane środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Abstrahując od proporcjonalności i wywoływania przez karę dostatecznego efektu odstraszającego, niewątpliwie skuteczność kary wyraża się zastosowaniem względem osoby karanej takiej dolegliwości, której poziom uciążliwości finansowej skłania do uznawania, że wymusi ona na niej respektowanie obowiązków nałożonych na stronę przepisami prawa, które dotąd nie były przestrzegane. Powyższą okoliczność Sąd postrzega jednoznacznie jako sprzeciwiającą się możliwości twierdzenia, że wymierzona stronie skarżącej kara w kwocie 5000 zł powinna być uznana za "szokującą", "zdumiewającą", "nienależną", czy też "oderwaną od realiów" (s. 7 skargi). W niniejszej sprawie organ wymierzył karę w wysokości wielokrotnie niższej od górnej granicy ustawowego zagrożenia, co sprawia, że przy jej określaniu, jak trafnie uznał GIS, w szerokim zakresie wzięte pod uwagę zostały przede wszystkim okoliczności łagodzące, uzasadniające miarkowanie wysokości kary.
Więcej argumentów, zdaniem Sądu, nakazuje uznać, że wysokość nałożonej na stronę przez organy PIS kary może uchybiać art. 104 ust. 2 u.b.ż.i.ż. w zw. z art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, albowiem pozostaje zbyt niska, aby stosowana względem spółki prowadzącej Przedszkole sankcja administracyjna nabrała charakteru dyscyplinującego w zakresie koniecznym do tego, by nie zachodziła potrzeba stosowania względem niej kolejnych kar. Wskazuje na to podejście skarżącej spółki, która wielokrotnie powiadamiana o obowiązkach, które powinna respektować jako prowadząca zakład żywienia zbiorowego, stale i uporczywie zarzuca "agresywną i konfrontacyjną postawę" organom PIS i nawet po zakończeniu postępowania zaskarżoną decyzją GIS, w złożonej skardze podtrzymała swoje zdanie o obowiązku "umawiania czynności kontrolnych" przez PPIS, co ma wynikać ze specyfiki zorganizowania jej działalności oświatowo-wychowawczej. Potwierdzać to może, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nieskuteczność kary, która wyznaczając spółce granice akceptowanego zachowania, może mimo wszystko nie doprowadzić do korekty jej zachowania w zakresie kształtowanym przepisami prawa żywnościowego. Tym bardziej, jeżeli się uwzględni, że udzielona organom PIS w celu doprowadzenia do wykonania czynności kontrolnych w placówce przedszkolnej pomoc ze strony pracowników straży gminnej (miejskiej) i funkcjonariuszy Policji nie tylko spotkała się z niezrozumieniem strony skarżącej, ile uznana została za bulwersującą, co stwarza poważne wątpliwości odnośnie do ogólnego postrzegania przez stronę obowiązku przestrzegania porządku prawnego. Asumptem do zweryfikowania swojej postawy nie stały się również tragiczne wydarzenia związane z pożarem lokalu zajmowanego przez Przedszkole, uwzględniając, że poniesiona strata majątkowa miałaby uzasadniać, zdaniem strony skarżącej, uchylenie wymierzonej kary, niemniej strona nie zobowiązała się do odejścia od dotychczasowej praktyki uniemożliwiania podjęcia czynności kontrolnych przez PPIS, albowiem jednoznacznie nawet w złożonych osobiście do protokołu nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. wyjaśnieniach A. R. dalej podtrzymała pogląd, że "nie może przyjmować niezapowiedzianych kontroli"
Tej ocenie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł jednakże w kontrolowanym postępowaniu nadać znaczenia prawnego oddziałującego na wynik kontroli sądowej zaskarżonej decyzji GIS, uwzględniając, że stronę skarżącą chroni zakaz orzekania na jej niekorzyść (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Stąd sformułowane zastrzeżenie, że nałożona na stronę kara pieniężna w kwocie 5000 zł w świetle dopuszczalnych granic jej wymiaru może być uważana za wadliwie określoną co do wysokości, albowiem zbyt mało dolegliwą, musi być rozumiane jako mimo to prowadzące do oddalenia skargi na decyzję GIS z [...] listopada 2019 r.
Zdaniem Sądu, poddane sądowej kontroli rozstrzygnięcie stanowi wynik dokonania prawidłowej wykładni oraz prawidłowego zastosowania przepisów k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę nałożenia na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 7 u.b.ż.i.ż. W myśl powołanego przepisu, kto utrudnia lub uniemożliwia przeprowadzenie urzędowej kontroli żywności podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
Nie powinno budzić wątpliwości twierdzenie, że aby kontrola przeprowadzana przez organy PIS mogła osiągnąć swój cel, a zatem doprowadziła do określenia m.in. bezpieczeństwa wprowadzanych do obrotu środków spożywczych, jak i zweryfikowała stan sanitarno-techniczny zakładu, wymaga to przynajmniej minimalnego stopnia współdziałania ze strony kontrolowanego. Przy czym współdziałanie to powinno dotyczyć pełnego zakresu uprawnień przysługujących organom PIS. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 marca 2016 r. sygn. II OSK 1667/14, wystarczy ograniczenie przez kontrolowanego możliwości przeprowadzenia przez organ tylko niektórych bądź jednego z dopuszczonym prawem działań kontrolnych, aby za słuszne można było uznać przyjęcie, iż zobowiązany zamiast poddać się jej, utrudnia przeprowadzenie kontroli.
Sąd na potrzeby oceny legalności zaskarżonej decyzji GIS w rozpoznawanej sprawie nie musiał poddawać szczegółowej analizie zachowania strony skarżącej pod kątem utrudniania kontroli, ponieważ podejście strony do czynności kontrolnych podejmowanych przez PPIS było jednoznaczne i wyrażało się – jak trafnie przyjął GIS - w systemowym uniemożliwieniu jej dokonania. Znalazło ono już potwierdzenie w pisemnym stanowisku strony z 3 października 2016 r. (k. 269 akt), która odpowiadając na wezwanie do wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania podmiotu kontrolowanego w trakcie kontroli w czasie jego nieobecności, stwierdziła, że cyt. "składanie niezapowiedzianych wizyt bez uprzedniej informacji pisemnej jest niedopuszczalne". W sytuacji, gdy PPIS odrębnym pismem z 6 października 2016 r. (k. 264 akt), pouczył stronę o treści art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 jej dalsze działanie mające związek z ironicznym przedstawianiem definicji prawa paszowego i negowaniem działania Przedszkola jako podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe w piśmie pełnomocnika skarżącego z 27 października 2016 r., korespondujące z ponownym niedopuszczeniem przez A. R. do rozpoczęcia planowej kontroli (w dniu 25 kwietnia 2018 r.) należy uznać za potwierdzenie, że podmiot kontrolowany swoim zachowaniem doprowadził w sprawie jednoznacznie do spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 7 u.b.ż.i.ż., tj. uniemożliwił przeprowadzenie urzędowej kontroli żywności.
Za gołosłowne uznać w tych warunkach trzeba wyjaśnienie pełnomocnika skarżącego zawarte w przywołanym piśmie z 27 października 2016 r., iż w celu "zaprzestania eskalacji konfliktu" strona przekazuje dane osoby upoważnionej do reprezentacji właścicieli Przedszkola w trakcie czynności kontrolnych (M. E.), skoro w momencie podjęcia próby zainicjowania tychże czynności A. R. na pytanie o obecność M. E. miała zaprzeczyć i zamknąć drzwi sali, uniemożliwiając dalszą z nią rozmowę (protokół kontroli sanitarnej nr [...], k. 251 akt). Potwierdzeniem podjęcia przez organy PIS prób kontroli w kolejnych terminach, które nie doszły do skutku z uwagi na naganne zachowanie kontrolowanego, są zamieszczone w aktach sprawy inne protokoły kontroli sanitarnych oraz adnotacje i notatki służbowe. Sposób ich rozważenia przez organ nie uchybia, zdaniem Sądu, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a., albowiem w ramach swobodnej oceny dowodów zasadne było przyjęcie wniosku, że strona notorycznie od momentu zatwierdzenia zakładu (7 lipca 2010 r.) uniemożliwia przeprowadzanie kontroli sanitarnych w Przedszkolu, łącząc brak zgody na wejście przedstawicieli PIS do obiektu z przyczynami, które w świetle obowiązujących przepisów należy traktować jako oczywiście nieuprawnione. Dyspozycja art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 wyłącza uprawnienia przedsiębiorcy wynikające tak z art. 79 ust. 1 u.s.d.g., jak i z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292).
Jakkolwiek Sąd akceptująco podchodzi do ogólnie ujętego twierdzenia zamieszczonego w skardze, że określone obiektywne względy i szczególne przyczyny niezależne od kontrolowanego mogą stanowić przeszkodę do poddania się kontroli urzędowej, wymuszając bądź jej nierozpoczęcie w danym dniu, bądź natychmiastowe przerwanie, to tej kategorii okoliczności ekskulpujących niewątpliwie nie da się odnieść do sytuacji skarżącej. Zamieszczone w piśmie z 24 stycznia 2019 r. stanowisko, powtórzone w toku postępowania również w protokole nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. odbierającym wyjaśnienia od A. R. wskazują, że to stan zatrudnienia w placówce nie pozwala na "przeprowadzanie kontroli niezapowiedzianych", co oznacza, że ze sposobem zorganizowania zakładu, na który bezpośredni wpływ ma kontrolowana spółka, łączy ona faktyczne przyczyny niemożności zastosowania się do wymagań nakazanych prawem. W tych warunkach GIS miał wszelkie powody, by przyjąć, że o ile w pierwszym okresie po wydaniu decyzji z [...] lipca 2010 r. zatwierdzającej zakład w zakresie prowadzenia w placówce działalności obejmującej porcjowanie i wydawanie dzieciom posiłków na naczyniach jednorazowych dostarczonych przez catering uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli sanitarnych mogło wynikać z nieznajomości podstawowych wymagań, jakie wiążą się z prowadzeniem przez kontrolowanego działalności, o tyle postępowanie kontrolowanego na dalszym etapie, w tym także to, które miało miejsce już w czasie prowadzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, wynikało ze świadomego i systemowego lekceważenia obowiązku prawnego nałożonego na stronę na podstawie art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004, obliczonego, jak można przyjąć, kierując się regułami swobodnej oceny dowodów, na powstrzymanie się przez PPIS z wystąpieniem do WPWIS o zastosowanie względem spółki sankcji administracyjnej określonej w art. 103 ust. 1 pkt 7 u.b.ż.i.ż., a w momencie jej nałożenia – na podjęcie próby zakwestionowania zasadności ukarania strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd GIS, że rzeczywistą postawę ukazującą stosunek kontrolowanej strony do wymagań przepisów dotyczących bezpieczeństwa żywności obrazuje pismo M. R. z 12 lutego 2019 r., w którym postępowaniu PPIS nadaje on formę "nękania" i uznaje, że jedynym właściwym mechanizmem, którego zastosowanie przez organ, doprowadzi do przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności w Przedszkolu jest "umówienie się" ("[...] chodzi nam tylko i wyłącznie o to, abyście się Państwo umówili. W XXI w raczej to nie powinno stanowić problemu [...]". (k. 166-169 akt). Powyższe determinuje uznanie, że wydaniu zaskarżonej decyzji nakładającej na spółkę karę z powodu uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli sanitarnej w Przedszkolu nie towarzyszyło niewnikliwe przeanalizowanie sprawy, jak mylnie ocenia to strona skarżąca, albowiem wnioski wywiedzione w treści decyzji mają na uwadze całość zgromadzonego materiału dowodowego, a równocześnie pozostają spójne, logiczne, a zarazem wyczerpujące w kontekście art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 7 u.b.ż.i.ż. Została w niej również ujawniona w niezbędnym zakresie wykładnia przepisów prawa materialnego kształtujących obowiązki spółki prowadzącej w jednostce oświatowej żywienie dzieci, której nie można zarzucić jakiegokolwiek błędu. Nadzór sanitarny jest sprawowany nad obiektami związanymi bezpośrednio z działalnością żywnościowo – żywieniową, wśród których obok obiektów produkujących żywność i obiektów, w których dokonywany jest nią obrót, są również obiekty żywienia zbiorowego, w szczególności zbiorowego żywienia dzieci i młodzieży.
Bez doniosłości prawnej z punktu widzenia stosowania art. 104 ust. 2 w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 7 u.b.ż.i.ż. są okoliczność, do których odwołała się strona w zarzutach skargi. GIS przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe stosownie do art. 136 k.p.a., odbierając wyjaśnienia A. R. Ma organ rację, że dowód z jej wyjaśnień okazał się o tyle nieprzydatny, że wskazywane przez A. R. przyczyny, które uniemożliwiły na przestrzeni kilku lat przeprowadzenie kontroli, odpowiadały jej twierdzeniom formułowanym podczas czynności kontrolnych, które nie dochodziły do skutku, ewentualnie w pismach przedstawiających jej stanowisko w sprawie zawartych w aktach. Organ miał zatem podstawy, by stwierdzić, że wyjaśnienia te "nie wnoszą niczego nowego do sprawy", jeżeli nie dał im wiary, konfrontując je, po pierwsze, z treścią protokołów kontroli sanitarnych, adnotacji i notatek służbowych zawartych w aktach, a po drugie, z treścią obowiązujących przepisów prawa. Odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień M. R. i M. E. z tego względu nie narusza art. 78 § 1 i 2 k.p.a., albowiem zgłoszone żądanie dotyczyło okoliczności niemających znaczenia dla sprawy. Jeżeli nadawane przez organ art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 znaczenie kazało przyjąć, że uprzednie zawiadomienie podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo żywnościowe (zakład) nie tylko nie znajduje potwierdzenia w treści tego przepisu, ale jest wręcz sprzeczne z celami kontroli urzędowej, która ma doprowadzić do realnej oceny przestrzegania przepisów prawa żywnościowego, to twierdzenie, że uzupełniające postępowanie dowodowe powinno w sprawie obejmować dowodzenie okoliczności uzasadniających potrzebę odstąpienia przez organ PIS od działania mu nakazanego lub okoliczności pobocznych niewątpliwie trafnie nie mogło spotkać się z aprobatą GIS. Takie zachowanie organu w kontekście wyrażonego celu, za jakie organ uznał przeciwdziałanie bezpodstawnemu przedłużaniu postępowania, będącego kontynuacją wcześniejszego wieloletniego procesu utrudniania dokonania urzędowej kontroli przestrzegania wymogów bezpieczeństwa żywności w Przedszkolu, nie uchybia wskazanym w skardze przepisom prawa procesowego.
Niefunkcjonowanie placówki przedszkolnej z powodu konieczności przeprowadzenia remontu jej siedziby nie wpływa na to, czy w stanie faktycznym poddanym ocenie doszło do uniemożliwienia kontroli, a z tego powodu, czy zasadnym jest nałożenie w tych warunkach na spółkę kary pieniężnej. Postrzeganie faktu czasowego zaprzestania działalności oświatowej jako przesłanki umorzenia postępowania, o co strona wniosła w odwołaniu od decyzji [...]PWIS, jest z tego względu całkowicie nieuzasadnione, gdyż hipotezę zastosowanego w kontrolowanym postępowaniu przepisu (art. 103 ust. 1 pkt 7 u.b.ż.i.ż.) strona łączy ze stanem nią nieobjętym. Ocenę tę należy rozszerzyć również na zamieszczony w skardze wniosek, że "wymierzenie kary w celu przymuszenia jest bezcelowe".
Sytuacja finansowa zobowiązanego podlega badaniu tylko w takim zakresie, w jakim pozwala na to art. 104 ust. 2 u.b.ż.i.ż., mający charakter regulacji autonomicznej w zakresie administracyjnej kary pieniężnej i kara w wysokości 5000 zł, na co wskazują wcześniej poczynione przez Sąd wyjaśnienia, dyspozycji tego przepisu w żaden sposób nie narusza, jeżeli uchybienie normie tego przepisu strona chciałaby wiązać z nieuwzględnieniem jej sytuacji materialnej wynikającej z konieczności przeprowadzenia robót budowlanych w spalonych pomieszczeniach Przedszkola, co skutkować miałoby w konsekwencji, jak przyjmuje skarżąca, odstąpieniem od ukarania spółki. Jakkolwiek Wojewódzki Sąd Administracyjny rozumie dążenie strony skarżącej do jak najszybszego wyremontowania siedziby Przedszkola, z czym wiąże się finansowanie odbudowy pomieszczeń z darowizn i środków pieniężnych pochodzących od wspólników spółki, jak też obawa o podołanie temu ciężarowi, to prawidłowo GIS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że w pełnym zakresie okoliczności, do których odwołuje się strona, jako mogące wykazywać ważny interes zobowiązanego, mogą podlegać rozważeniu w postępowaniu, o którym mowa w art. 67a § 1 o.p. Przepis ten ma na uwadze "ważny interes podatnika", a zatem sytuację, w której z powodu zasadniczo nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Art. 104 ust. 3 u.b.ż.i.ż. stanowi, że do kar pieniężnych, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III o.p., stąd wyraźną wolą ustawodawcy było, by dyrektywy wymiaru kary łączyć wyłącznie ze ściśle określonymi w art. 104 ust. 2 u.b.ż.i.ż. przesłankami jej wymiaru, przy jednoczesnym umożliwieniu stronie, w stosunku do której zastosowano sankcję administracyjną, wystąpienia z wnioskiem o skorzystanie z ulgi w jej spłacie poprzez odroczenie terminu płatności kary, rozłożenie jej zapłaty na raty, jak też umorzenie kary w całości lub w części.
W tym stanie rzeczy, uznając zarzuty skargi jako oczywiście nieusprawiedliwione, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło