VII SA/Wa 680/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-09

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalu, prawidłowo ocenił zakres tych robót i czy mógł odstąpić od nakładania obowiązków w trybie art. 51 Prawa budowlanego, nie badając wszystkich podniesionych przez stronę kwestii i nie dokonując samodzielnej oceny technicznej wykonanych prac?
Ratio decidendi
Organ drugiej instancji zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził wszechstronnego postępowania wyjaśniającego. Nie zbadał kompleksowo wszystkich podniesionych przez stronę kwestii dotyczących robót budowlanych, w tym instalacji elektrycznej, centralnego ogrzewania, systemu kanalizacji oraz ingerencji w konstrukcję dachu. Ponadto, organ pierwszej instancji nie dokonał samodzielnej oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, w tym przebudowy instalacji gazowej, ograniczając się jedynie do analizy dokumentów takich jak protokoły szczelności czy opinie kominiarskie. W związku z tym, naruszone zostały przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych wykonanych w lokalu mieszkalnym, które obejmowały m.in. przebudowę instalacji gazowej, elektrycznej, centralnego ogrzewania, zmianę układu ścian, ingerencję w system kanalizacji oraz konstrukcję dachu. Wspólnota Mieszkaniowa złożyła zawiadomienie o podejrzeniu nielegalnych robót. Organ pierwszej instancji odstąpił od nakładania obowiązków w trybie art. 51 Prawa budowlanego, ograniczając się do oceny instalacji gazowej. Organ drugiej instancji uchylił tę decyzję, wskazując na niepełne postępowanie wyjaśniające. Skarżący T. D. zaskarżył decyzję organu drugiej instancji, kwestionując status strony Wspólnoty Mieszkaniowej i prawidłowość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 Prawa budowlanego oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] października 2014r., nr [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...], od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], orzekającej od odstąpieniu od nakładania na T. D. obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane polegających na wykonaniu określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych zrealizowanych w lokalu nr [...] znajdującym się w budynku mieszkalnym, wielorodzinnym położonym przy [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał na przebieg postępowania poprzedzający wydanie decyzji. I tak, dniu 26 kwietnia 2011 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] wpłynęło podanie Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...]o podjęcie interwencji w sprawie dotyczącej robót budowlanych wykonywanych w lokalu mieszkalnym nr [...] znajdującym się w budynku mieszkalnym położonym przy Al. [...] w [...]związanych z przebudową instalacji gazowej, elektrycznej z zasilania jednofazowego na trójfazowe, centralnego ogrzewania, domniemaną zmianą układu ścian w lokalu z podejrzeniem ingerencji w ściany nośne oraz układu sytemu kanalizacji, a także ingerencją w konstrukcję dachu poprzez przebicie stropu i wyprowadzenie na dach nowego komina w postaci ocynkowanej rury stalowej odprowadzającego najprawdopodobniej spaliny i dym wytwarzane przez urządzenia grzewcze znajdujące się w ww. lokalu mieszkalnym nr [...]. W dniu 21 września 2011 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził czynności kontrolne w ww. lokalu mieszkalnym nr [...], z czego został sporządzony protokół nr 1463/2011. W ich wyniku ustalono, że lokal ten składa się z dwóch pokoi, przedpokoju, łazienki i garderoby. Według, złożonego do protokołu, oświadczenia T. D. w lokalu tym do lipca 2011 r. wykonane zostały roboty budowlane związane z wymianą posadzek w łazience i garderobie oraz podłóg w pozostałych pomieszczeniach, natomiast w istniejącym pomieszczeniu kuchni została urządzona łazienka, zaś w miejscu łazienki - garderoba, w której zamontowano piec gazowy dwufunkcyjny z samodzielną komorą spalania. Czynności kontrolne wykazały, że w lokalu tym nie ma kuchni, zaś w łazience brak jest wentylacji grawitacyjnej. W protokole ujęto, że inwestor nie okazał stosownego pozwolenia na przedsięwzięcie inwestycyjne polegające na wykonaniu instalacji gazowej wraz z zamontowaniem pieca i przeniesieniu gazomierza na korytarz. Ponadto nie stwierdzono ingerencji w konstrukcję obiektu. W dniu 4 października 2011 r., K. D. przedłożył opinię kominiarską nr [...], z dnia [...] lipca 2011 r., sporządzoną przez mistrza kominiarskiego G. W., w której zostało stwierdzone, że przewody wentylacyjne i spalinowe w lokalu mieszkalnym nr [...] są drożne, posiadają prawidłowy ciąg oraz nadają się do dalszego użytku zgodnie z ich przeznaczeniem. W dniu 17 maja 2012 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] wpłynęła decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. D. pozwolenia na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na przebudowie wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnego nr [...] i przeniesieniu gazomierza z tego lokalu na klatkę schodową budynku mieszkalnego położonego przy Al. [...] w [...]. Pismem z dnia 9 października 2013 r. organ powiatowy wezwał R. i T. D. do przedłożenia w wyznaczonym terminie próby szczelności instalacji gazowej znajdującej się w ww. lokalu mieszkalnym nr [...]. W dniu 3 grudnia 2013 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] przy piśmie z dnia 29 listopada 2013 r., pochodzącym od pełnomocnika ww. osób został przekazany protokół nr [...] z przeprowadzonej w dniu 22 października 2013 r. kontroli przewodów kominowych w ww. lokalu mieszkalnych nr [...], sporządzony przez mistrza kominiarskiego D. B.. W dniu 25 marca 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] skierował do pełnomocnika R. i T. D. oraz do pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] zawiadomienie o tym, iż w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalu mieszkalnym nr [...] znajdującym się w budynku położonym przy Al. [...] w [...]zostało wszczęte postępowanie administracyjne z urzędu. W dniu 7 kwietnia 2014 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] wpłynęło pismo T. D. wraz z załącznikiem w postaci protokołu z dnia [...] kwietnia 2014 r. z wykonanej głównej próby szczelności instalacji gazowej w ww. lokalu mieszkalnym nr [...] z wynikiem dodatnim. Pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r. organ powiatowy wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] o przekazanie akt administracyjnych dotyczących decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Powyższa dokumentacja organu administracji architektoniczno- budowlanej wpłynęła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] w dniu 22 maja 2014 r. W świetle takich okoliczności sprawy zapadła opisana na wstępie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]. Odwołanie od tej decyzji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w [...] podnosząc, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie oraz z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80, art. 107 § 3 w związku z art. 11, a także art. 8 w związku z art. 157 § 1 i 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wspólnota wniosła uchylenie decyzji lub merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ drugiej instancji. Kontynuując uzasadnienie zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, na kompetencje organu odwoławczego oraz dyspozycję przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Postępowanie administracyjne może być wszczęte z urzędu lub na wniosek uprawnionego podmiotu, czyli takiego, któremu przysługuje interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. W przypadku zainicjowania postępowania administracyjnego przez stronę winno być ono przeprowadzone zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku o wszczęcie postępowania (art. 61 k.p.a. ). Organ administracji publicznej nie jest władny dokonać w toku postępowania zmiany przedmiotu postępowania, ani też rozszerzać lub zawężać jego zakresu. Organ wskazał, że żądanie Wspólnoty dotyczyło zbadania legalności i prawidłowości robót budowlanych wykonywanych w ww. lokalu mieszkalnym nr [...] w ramach jego "kapitalnego remontu", wskazano w jakim zakresie domaga się podjęcia działań kontrolnych w ramach nadzoru budowlanego. Tym samym organ powiatowy zobowiązany był przeprowadzić postępowanie we wskazanym przez wnioskodawcę zakresie. Organ powiatowy w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wskazał, że dotyczy ono robót budowlanych wykonanych w ww. lokalu mieszkalnym nr [...] zatem ocenie organ winny zostać poddane wszystkie roboty budowlane, jakie zostały wykonane w tym lokalu. Tymczasem, organ ten w treści zaskarżonej decyzji ograniczył się do zajęcia stanowiska jedynie wobec robót budowlanych związanych z przebudową instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...] i przeniesieniem gazomierza z lokalu na klatkę schodową pomijając zupełnym milczeniem inne kwestie, które zostały podniesione przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" w [...]. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ powiatowy nie dokonał ustaleń pod kątem zbadania prawdziwości twierdzeń ww. Wspólnoty Mieszkaniowej odnośnie wymiany instalacji elektrycznej, centralnego ogrzewania, układu sytemu kanalizacji, a także ingerencji w konstrukcję dachu poprzez przebicie stropu i wyprowadzenie na dach nowego komina w postaci ocynkowanej rury stalowej służącego rzekomo do odprowadzania spalin i dymu wytwarzanych przez urządzenia grzewcze znajdujące się w ww. lokalu mieszkalnym nr [...]. Sprawa robót budowlanych wykonanych w ww. lokalu mieszkalnym powinna zostać rozpatrzona kompleksowo w jej całokształcie, czego jednak organ powiatowy nie uczynił. Ponadto, organ powiatowy, skupiając się jedynie na aspekcie dotyczącym przebudowy instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym i przeniesieniu z niego gazomierza na klatkę schodową podszedł do tego tematu w sposób bardzo pobieżny. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach I instancji bezsprzecznie wynika, że inwestor najpierw zrealizował roboty budowlane w powyższym zakresie, a dopiero po ich wykonaniu wystąpił z wnioskiem do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej o pozwolenie na takie przedsięwzięcie inwestycyjne. W tej sytuacji z chwilą uzyskania przez organ powiatowy wiedzy o tym fakcie winien on był zasygnalizować to organowi nadrzędnemu w stosunku do Prezydenta [...], który jest organem właściwym do dokonania kontroli w trybie nadzoru administracyjnego wydanej przez organ niższego stopnia decyzji o pozwoleniu na budowę pod kątem jej zgodności z prawem. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ powiatowy w ogóle nie ustalił, czy roboty budowlane związane z przebudową instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...] i przeniesieniem z niego gazomierza na klatkę schodową, które zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, zostały wykonane prawidłowo pod względem technicznym, zgodnie ze sztuką budowlaną i czy odpowiadają obowiązującym w tym zakresie wymogom techniczno-budowlanym wynikającym z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.).Takiej samodzielnej oceny wykonanych robót budowlanych dokonanej przez organ orzekający w sprawie nie może zastąpić jedynie powołanie się na protokół z próby szczelności takiej instalacji czy opinie kominiarskie dotyczące kontroli drożności i zdatności do użytku przewodów kominowych. Organ powiatowy nie wyjaśnił także czy łazienka urządzona w pomieszczeniu, w którym uprzednio istniała kuchnia spełnia wymogi stawiane dla tego rodzaju pomieszczeń w przepisach ww. rozporządzenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. , a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy może mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zatem należało uchylić ją w trybie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponadto, w świetle przedstawionej argumentacji sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w stopniu przekraczającym dyspozycję art. 136 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł T. D.. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie przepisu art. 28 k.p.a. i art. 136 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia, czy Wspólnota Mieszkaniowa [...] posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym robót budowlanych przeprowadzonych w lokalu skarżącego, a w konsekwencji jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] jest stroną niniejszego postępowania administracyjnego, naruszenie przepisu art. 127 i art. 134 k.p.a. poprzez przyjęcie, że dopuszczalne jest wniesienie odwołania przez podmiot nieposiadający statusu strony, błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez błędne przyjęcie, iż postępowanie w sprawie niniejszej wszczęte zostało na wniosek, a w związku z tym błędną ocenę ustaleń faktycznych dokonanych przez organ pierwszej instancji, naruszenie przepisu art. 51. ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną interpretację. Na tej podstawie wniósł o: uchylenie decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał na okoliczności, które uzasadniają przyjęcie, że została złożona z zachowaniem 30- dniowego terminu przewidzianego w przepisach ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Następnie stwierdził, że Wspólnota w żadnym z pism skierowanych do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego nie wykazała swojego interesu prawnego, nie powołała się na konkretny przepis prawa materialnego, z którego interes ten wywodzi, a kwestia ta została pominięta przez organ drugiej instancji. Skarżący stwierdził również, że cyt. "Wspólnocie Mieszkaniowej nie przysługują uprawnienia strony, stąd też wniesione przez nią odwołanie podlega pozostawieniu bez rozpoznania, postępowanie odwoławcze winno zostać umorzone, a decyzja PINB [...] nr [...] z dnia [...].06.2014 r. - utrzymana w mocy". Skarżący wskazał, że skoro postępowanie zostało wszczęte z urzędu, to organ nie był związany zakresem wniosku Wspólnoty. Ustalenia organu powiatowego, zebrany materiał dowodowy w pełni uzasadniają rozstrzygnięcie oparte na przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organ drugiej instancji przedstawił błędną interpretację art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane. Obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem winien być nakładany jedynie w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organ nadzoru budowlanego nie jest w stanie rozstrzygnąć powstałych wątpliwości przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponuje. W Inspektoracie Nadzoru Budowlanego zatrudnione są osoby które mogą samodzielnie określić prawidłowość wykonania robót budowlanych pod względem technicznym. Zakres zaleceń zawarty w skarżonej decyzji, skierowanych do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego jest nieuzasadniony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga spełniała wymogi formalne uzasadniające jej sadową kontrolę. Sąd, przed przystąpieniem do jej rozpoznania na rozprawie ustalił, że wprawdzie nikt się nie stawił ale strony postępowania zostały o rozprawie powiadomione prawidłowo. W szczególności prawidłowo powiadomiona została Wspólnota Mieszkaniowa (w trybie art. 73 p.p.s.a.), która nie ustanowiła na etapie postępowania sądowego pełnomocnika. M. C. w piśmie z dnia 8 grudnia 2015 r. wskazała, że nie jest już pełnomocnikiem Wspólnoty, zaś działający na etapie postępowania administracyjnego r.pr. P. W. nie dysponował pełnomocnictwem upoważniającym go do występowaniu w postępowaniu sądowym. Przed rozprawą wpłynęło pismo adw. B. D. wraz z wnioskiem o odroczenie rozprawy z powodu cyt. "braku możliwości dojazdu - nastąpiła awaria bramy wjazdowej z posesji domowej /linia otwocka/ z tego samego powodu nie stawi się strona" wskazano też terminy cyt. "wyjazdowe pełnomocnika" do uwzględnienia przy wyznaczaniu kolejnego terminu rozprawy. Sąd nie znalazł podstaw do odroczenia rozprawy, wniosek nie pochodził od pełnomocnika ustanowionego w niniejszej sprawie. Adw. B. D. była pełnomocnikiem na etapie postępowania administracyjnego, reprezentowany przez nią wówczas T. D. wniósł osobiście skargę i nie dołączył pełnomocnictwa dla adw. B. D. do występowania w jego imieniu przed Sądem w tej sprawie. Reprezentowana przez adw. B. D., w postępowaniu administracyjnym, R. D. w piśmie skierowanym do Sądu z dnia 27 kwietnia 2015 r., oświadczyła, że będzie działała przed Sądem osobiście. Zdaniem Sądu także, gdyby ww. pismo potraktować jako informację o braku możliwości dojazdu na rozprawę strony, stron (nie wskazano w piśmie o kogo chodzi) z uwagi na ww. okoliczności, to nie mogłyby one stanowić podstawy do odroczenia rozprawy. Jak stanowi art. 109 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Przyjmując, że Sąd powziął wiadomość o ww. okoliczności - "awaria bramy" - która miałaby skutkować nieobecnością na rozprawie stwierdzić należy, że nie stanowi to o nadzwyczajnym wydarzeniu, którego nie można przezwyciężyć. Awaria bramy z pewnością nie uniemożliwiała dojazdu na rozprawę choćby taksówką. Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie rozpoznał odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej Al. [...], od decyzji organu pierwszej instancji, jako pochodzące od strony postępowania. Zgodnie z art. 6 ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r. (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 1892) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali - art. 21 wyżej wymienionej ustawy. Zgodnie z art. art. 3 ww. ustawy nieruchomością wspólną są pozostałe po wyodrębnieniu lokali te części budynku i urządzenia, które nie służą do użytku właścicieli lokali, a także grunt, na którym posadowiony jest budynek. Nieruchomość wspólna ma więc określony zakres przestrzenny, więzi prawne - udział właściciela wyodrębnionego lokalu w nieruchomości wspólnej. Decyzja organu pierwszej instancji zapadła w postępowaniu wszczętym z urzędu w związku zawiadomieniem Wspólnoty, która oczekiwała interwencji nadzoru budowlanego w związku z prowadzonymi przez skarżącego robotami budowlanymi . Wspólnota była strona postępowania przed organem pierwszej instancji. Organ wszczynając postępowanie zawiadomieniem z dnia 25 marca 2013 r., zakreślił szeroko jego ramy wskazując, że dotyczy ono sprawy robót budowlanych wykonanych w szczegółowo określonym lokalu. Należy podkreślić, że już bezspornie wykonane przez skarżącego roboty związane z przebudową instalacji gazowej wiążą się z przymiotem Wspólnoty jako strony postępowania. Doszło do przeniesienia gazomierza z wyodrębnionego lokalu skarżącego na klatkę schodową, która jest częścią wspólną ogółu właścicieli, reprezentowanych właśnie przez Wspólnotę. Zawiadomienie Wspólnoty, kierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego, wskazywało nie tylko na przebudowę instalacji gazowej ale również przebudowę instalacji elektrycznej z zasilania jednofazowego na trójfazowe, centralnego ogrzewania, domniemaną zmianą układu ścian w lokalu z podejrzeniem ingerencji w ściany nośne oraz układu sytemu kanalizacji, a także ingerencję w konstrukcję dachu poprzez przebicie stropu i wyprowadzenie na dach nowego komina w postaci ocynkowanej rury stalowej odprowadzającego najprawdopodobniej spaliny i dym wytwarzane przez urządzenia grzewcze znajdujące się w lokalu mieszkalnym nr [...]. W wszczętym z urzędu postępowaniu, w zakresie jak wskazano to powyżej, organ pierwszej instancji ustalił, że T. D. do lipca 2011 r. wykonywał roboty budowlane związane z wymianą posadzek w łazience i garderobie oraz podłóg w pozostałych pomieszczeniach. W istniejącym pomieszczeniu kuchni została urządzona łazienka, zaś w miejscu łazienki - garderoba, w której zamontowano piec gazowy dwufunkcyjny z samodzielną komorą spalania. W łazience, którą ulokowano w pomieszczeniu dawnej kuchni, brak jest wentylacji grawitacyjnej. W protokole kontroli wskazano, że cyt. "nie stwierdzono ingerencji w konstrukcję obiektu". Następnie tak opisane ustalenia skutkowały li tylko nakazami związanymi z instalacja gazową - inwestor przedłożył stosowną opinię kominiarską, protokół z przeprowadzonej kontroli przewodów kominowych, protokołu z wykonanej głównej próby szczelności instalacji gazowej w ww. lokalu z wynikiem dodatnim, ponadto do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] wpłynęła decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. D. pozwolenia na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na przebudowie wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnego nr [...] i przeniesieniu gazomierza z tego lokalu na klatkę schodową budynku mieszkalnego położonego przy Al. [...] w [...]. W świetle ww. ustaleń i przedłożonych dokumentów organ pierwszej instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 odstąpił od nałożenia na skarżącego inwestora obowiązków przewidzianych w tym przepisie. Sąd w pełni podziela stanowisko organu drugiej instancji - decyzja organu powiatowego zapadła w postępowaniu, w którym nie doszło do wszechstronnego zbadania zakresu robót budowlanych, ich legalności i zgodności z przepisami prawa. Nawet roboty związane z przebudową instalacji gazowej nie zostały ocenione w wyczerpujący sposób. Słusznie wskazał organ wojewódzki, że inwestor najpierw zrealizował roboty budowlane w powyższym zakresie, a dopiero po ich wykonaniu wystąpił z wnioskiem do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej o pozwolenie na takie przedsięwzięcie inwestycyjne. Z chwilą uzyskania przez organ powiatowy wiedzy o tym fakcie winien on był zasygnalizować to organowi nadrzędnemu w stosunku do Prezydenta [...], który jest organem właściwym do dokonania kontroli w trybie nadzoru administracyjnego wydanej przez organ niższego stopnia decyzji o pozwoleniu na budowę pod kątem jej zgodności z prawem. Ma także rację Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając, że organ powiatowy w ogóle nie ustalił, czy roboty budowlane związane z przebudową instalacji gazowej, podkreślmy przebudową, a nie funkcjonowaniem instalacji po jej zrealizowaniu, w tym przeniesieniem gazomierza na klatkę schodową zostały wykonane prawidłowo pod względem technicznym, zgodnie ze sztuką budowlaną i czy odpowiadają obowiązującym w tym zakresie wymogom techniczno-budowlanym wynikającym z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Takiej samodzielnej oceny wykonanych robót budowlanych dokonanej przez organ orzekający w sprawie nie zastąpi li tylko przyjęcie protokół z próby szczelności takiej instalacji czy opinie kominiarskie dotyczące kontroli drożności i zdatności do użytku przewodów kominowych. Sąd podziela również stanowisko organu drugiej instancji, postępowanie pierwszoinstancyjne nie doprowadziło do szczegółowych ustaleń w zakresie pozostałych robót budowlanych przeprowadzonych przez skarżącego co do zakresu i ich legalności. Jak wskazano powyżej organ ten w treści zaskarżonej decyzji ograniczył się do zajęcia stanowiska jedynie wobec robót budowlanych związanych z przebudową instalacji gazowej w lokalu. Choć i tu wskazać należy, że przeprowadził postępowanie jakby legalizacyjne w sytuacji, gdy inwestor miał w tym przedmiocie wydaną wprawdzie po rozpoczęciu robot ale ostateczną decyzję pozwolenia na przebudowę instalacji gazowej. Organ pierwszej instancji nie zbadał sygnalizowanej przez Wspólnotę kwestii wymiany instalacji elektrycznej, centralnego ogrzewania, układu sytemu kanalizacji, a także ingerencji w konstrukcję dachu poprzez przebicie stropu i wyprowadzenie na dach nowego komina w postaci ocynkowanej rury stalowej służącego rzekomo do odprowadzania spalin i dymu wytwarzanych przez urządzenia grzewcze znajdujące się w ww. lokalu mieszkalnym nr [...]. We wskazanym protokole kontroli zawarł tylko stwierdzenie, że nie doszło do ingerencji w konstrukcję obiektu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, prawidłowo wskazał również, że organ powiatowy nie zbadał czy łazienka urządzona w pomieszczeniu, w którym uprzednio istniała kuchnia spełnia wymogi stawiane dla tego rodzaju pomieszczeń w przepisach prawa. Należy podkreślić, że wymagania dotyczące pomieszczeń higienicznosanitarnych w tym łazienki zostały bardzo szeroko określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015.1422 j.t.) - § 76 i nast. Sąd mając na uwadze powyższe wskazania podzielił stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - w okolicznościach niniejszej sprawy musiało dojść do wydania w trybie art. 138 § 2 k.p.a. decyzji kasatoryjnej. Postępowanie powinno zostać przeprowadzonej od początku przez organ pierwszej instancji. Nie mogło dojść do skorygowania wad postępowania przed organem pierwszej instancji, przez organ stopnia wojewódzkiego. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, wyrażoną w art. 15 k.p.a., organ II instancji obowiązany jest w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego ponownie rozpoznać rozstrzygnąć sprawę zakończoną decyzją organu I instancji, z zastrzeżeniem rozwiązania wskazanego przepisem art. 138 § 2 k.p.a.. Decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. przy czym konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w stopniu przekraczającym dyspozycję art. 136 k.p.a. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądmi administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło