VII SA/Wa 680/19

PostanowienieWSA w Warszawie2020-03-05

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy starszy referendarz sądowy jest uprawniony do miarkowania wynagrodzenia adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Starszy referendarz sądowy jest uprawniony do miarkowania wynagrodzenia adwokata z urzędu na podstawie art. 250 § 2 PPSA, nawet jeśli przepis ten stanowi o uprawnieniu sądu. Miarkowanie jest uzasadnione w przypadkach, gdy nakład pracy pełnomocnika, charakter i stopień zawiłości sprawy nie uzasadniają przyznania pełnego wynagrodzenia według stawek minimalnych, zwłaszcza gdy nie odbyła się rozprawa.
Stan faktyczny
Wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu złożył adwokat W. C., ustanowiony dla skarżącej O. G. w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca uzyskała prawo pomocy, w tym ustanowienie adwokata z urzędu. Po wydaniu wyroku w sprawie głównej, pełnomocnik złożył wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej. Starszy referendarz sądowy rozpoznał wniosek, dokonując miarkowania należnego wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz adwokata W. C. kwotę 120 zł plus 23% VAT (łącznie 147,60 zł) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata W C pełnomocnika z urzędu O G o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie sprawy ze skargi O G na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W C z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie reprezentowania przez sądem I instancji, kwotę 120 złotych (sto dwadzieścia złotych) oraz kwotę 27,60 złotych (dwadzieścia siedem złotych i sześćdziesiąt groszy) stanowiącą 23 % podatku VAT, łącznie kwotę 147,60 złotych (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy). Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2019 r., przyznano skarżącej O G prawo pomocy min. poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w W na pełnomocnika wyznaczyła adwokata W C. W dniu 27 września 2019 r. zapadł w niniejszej sprawie wyrok. W piśmie z dnia 9 października 2019 r., pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz złożył oświadczenie co do tego, że udzielona pomoc prawna nie została pokryta w całości lub w jakiejkolwiek części. W sprawie zważono, co następuje. W myśl art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie zasady przyznawania wynagrodzenia adwokatowi reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18). W myśl § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 ww. rozporządzenia). Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Z uwagi na fakt, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie nie jest ani należność pieniężna, ani decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, ale postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, opłata wynagrodzenia adwokata świadczącego pomoc prawną z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji wynosi – stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1) lit. c) ww. rozporządzenia – 240 zł. Zgodnie z § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W przedmiotowej sprawie ustanowiony z urzędu adwokat W C reprezentował skarżącą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, złożył w sprawie pismo z dnia 30 maja 2019 r. wyjaśniające stanowisko skarżącej w sprawie przeprowadzenia mediacji. Ponadto pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy. W tym miejscu zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 250 § 2 p.p.s.a. w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1. Przepis ten stanowi zatem legitymację do miarkowania wynagrodzenia. Zaakcentować przy tym trzeba, że co prawda, w przepisie tym jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia kwalifikowanego pełnomocnika, jednakże w doktrynie podkreśla się, że kompetencje w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy (M. Jagielska (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 994). Biorąc zatem powyższe pod uwagę orzekający starszy referendarz sądowy stanął na stanowisku, że pełnomocnik powinien uzyskać wynagrodzenie za udzielenie pomocy prawnej. Powinno ono jednak podlegać miarkowaniu, w oparciu o powołany art. 250 § 2 p.p.s.a., z uwagi na okoliczności sprawy. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się bowiem, iż w normatywne stawki minimalne uwzględniają wycenę koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika, związaną ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. W niniejszej sprawie charakter i stopień jej zawiłości, a także czynności podjęte przez pełnomocnika nie wskazują, aby konieczne było przyznanie wynagrodzenia w wysokości opłaty, tj. 240 zł. Wykonane przez pełnomocnika z urzędu czynności takie jak zapoznanie się z aktami sprawy, sporządzenie pisma wyjaśniającego, czy też wprawdzie niewymienione przez pełnomocnika, ale należy przypuszczać, że dokonane czynności, takie jak przygotowanie się do prowadzenia sprawy, analiza przepisów, w tym doktryny i orzecznictwa, są to typowe zadania pełnomocnika, które są niezbędne do prawidłowego wykonania przez niego czynności zawodowych, tj. udzielenia pomocy prawnej mocodawcy. Z uwagi na powyższe oraz okoliczność, że w sprawie nie odbyła się rozprawa (sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym), uznano, że wynagrodzenie powinno zostać przyznane w wysokości 120 zł, tj. w części odpowiadającej nakładowi faktycznie wykonanej pracy, uwzględniającym fakt, że pełnomocnik nie reprezentował skarżącego na rozprawie. Tym samym opłata za czynności adwokata ustanowionego z urzędu, w zakresie reprezentowania przez sądem I instancji, wynosi 120 zł oraz 27,60 zł. stanowiąca 23 % podatku od towarów i usług, łącznie 147,60 zł. W związku z powyższym, w myśl art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 i 250 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło