VII SA/Wa 681/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski (spr.), , Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi E. i K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. i K. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2004 r., Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. i K. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...]z dnia [...] listopada 2003 r., znak: [...], zezwalającej E. i D. L. na wznowienie robot budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] przy ul. O.w I., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2001 r. na działce nr ew. [...] przy ul. O. w I. ustalono, że inwestor E. i D. L. realizują budowę domu jednorodzinnego, dwukondygnacyjnego, w zabudowie bliźniaczej, z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odstępstwo polegało na zmianie posadowienia budynku i podniesieniu go do ok. 90 – 100 cm. w stosunku do projektu. Stwierdzono także konieczność uregulowania kwestii odprowadzania wód opadowych. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...], postanowieniem z dnia [...] września 2001 r., Nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na przedmiotowej działce. Natomiast decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., Nr [...], nakazał inwestorowi wykonanie obróbek blacharskich na budynku w taki sposób, aby nie następowało zalewanie budynku sąsiada oraz działki sąsiedniej wodami opadowymi z budynku małżonków L. – w terminie do 30 listopada 2001 r. Nadto nakazał opracowanie i przedłożenie projektu zamiennego dachu nad pomieszczeniem rekreacyjnym, uwzględniającego przeróbkę dachu istniejącego z jego jednoczesnym obniżeniem o 90 – 100 cm. w kalenicy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż inwestor wypełnił nałożone na niego obowiązki. Dokonał obniżenia dachu o 100 cm. i dostarczył projekt zamienny dachu nad pomieszczeniem rekreacyjnym. Obróbki blacharskie zostały dokonane w sposób zgodny z projektem. Wykonano rynnę i rurę spustową zarzucającą wody opadowe z dachu budynku na daszek nad wjazdem do garażu. Daszek został przycięty równo z ogniomurem. Ogniomur i wyprofilowanie daszka nad wjazdem powodują opadanie wody na ziemię po stronie działki E. i D. L., co spełnia wymagania określone w § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli E. i K. S. Skarżący podnieśli, iż inwestor dokonał samowoli budowlanej w projekcie zmieniając wysokość budynku o ok. 1 metr, wjazdu do garażu o ok. 1,5 m. oraz części rekreacyjnej o ok. 1 m. Projekt zabudowy został samowolnie zmieniony, co powoduje zniszczenie konstrukcji budynku skarżących i zagraża bezpieczeństwu. Ponadto wskazali, iż woda z budynku sąsiedniego nieustannie zalewa front ich budynku, co jest niezgodne z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W skardze wystąpili również z żądaniem, ażeby inwestor: obniżył wjazd do garażu zgodnie z projektem oraz obrynnował ogniomur. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga E. i K. S. zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez organ II instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. To organ administracji publicznej, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., ma obowiązek zebrać dowody, nie może on więc jedynie biernie oczekiwać na dowody zgłoszone przez stronę. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż jest on "w szczególności (...) obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa" (zob. wyrok NSA z 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (zob. wyrok NSA z 29 listopada 2000 r., VSA948/00 LEX nr 50114). Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie byli powiadomieni o terminie oględzin i tym samym zostali pozbawieni możliwości czynnego udziału w sprawie. Art. 79 § 2 kpa gwarantuje stronie prawo brania udziału w przeprowadzeniu dowodu. Zgodnie z tym przepisem może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Możliwość zapoznania się przez skarżących z protokołem oględzin znajdującym się tylko w aktach sprawy nie czyni zadość zasadom czynnego, bezpośredniego udziału w przeprowadzaniu takiego dowodu. Zachowanie wymagań art. 79 kpa niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji, zaś naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z 28 marca 1985 r., I SA 1282/84 – ONSA 1985, nr 2, poz. 5; wyrok NSA z 13 lutego 1986 r.). Należy również wskazać, iż poza stwierdzeniem "należy uznać wykonanie zaleceń decyzji Nr [...] z dnia [...].11.2001r." zawartym w protokole oględzin z [...] października 2003 r. w aktach sprawy brak jest obiektywnych dowodów na to, że inwestorzy wywiązali się z obowiązku "wykonania obróbek blacharskich na budynku, w taki sposób, aby nie następowało zalewanie budynku sąsiada oraz działki sąsiedniej wodami opadowymi". Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uzupełnić postępowanie dowodowe w trybie art. 136 kpa przez dokonanie oględzin przedmiotowego budynku z udziałem skarżących oraz sporządzenie odpowiedniej dokumentacji obrazującej wykonanie obowiązku z pkt 1 decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. (np. fotograficznej). Zgodnie bowiem z art. 136 kpa, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie wyjaśniające w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. "Obowiązek uzupełnienia postępowania wyjaśniającego ciąży na organie (...), gdyby zaniechanie takiego uzupełnienia prowadziło do sprzecznego z zasadami prawdy obiektywnej oraz udziału strony załatwienia sprawy" (E. Ochendowski, [w:] S. Jędrzejewski, E. Ochendowski, Postępowania administracyjne, s. 103), jak ma to miejsce w niniejszym przypadku. Z tych też względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w. ustawy.