VII SA/Wa 681/08
WyrokWSA w Warszawie2008-07-29
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, gdy inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ nakazanie wykonania robót budowlanych, które doprowadziłyby do powstania nowego obiektu, wykraczało poza uprawnienia organu wynikające z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto, organ odwoławczy zasadnie wskazał na potrzebę wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ pierwszej instancji, co do zakresu i charakteru odstępstwa od projektu budowlanego, a przeprowadzenie takiego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej doprowadzenie budynku garażowego do stanu zgodnego z prawem z powodu istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę sporządzenia projektu zamiennego. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące niezgodności budynku z planem zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2008 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. I. skargę oddala II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata L. S. z Kancelarii Prawnej [...] Sp. K. [...] w W: tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych), w tym: tytułem opłaty kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych).
VII SA/Wa 681/08
UZASADNIENIE
Decyzją z [...] grudnia 2004 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał K. i K. G. doprowadzenie wybudowanego [...] w S. budynku garażowego do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie murowanej ściany szczytowej budynku bezpośrednio przy granicy działki stanowiącej własność T. P., przedłożenie oceny technicznej wykonanych pod kierunkiem osoby uprawnionej nakazanych robót budowlanych, wraz z inwentaryzacja obiektu na mapie geodezyjnej.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uwzględniając uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji (decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] maja 2002 r.) stwierdził że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania, art. 48 Prawa budowlanego, gdyż obiekt został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę. Natomiast inwestor w trakcie jego realizacji dokonał istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę, poprzez dokonanie zmiany odległości ściany szczytowej od granicy działki sąsiedniej. W tym przypadku istnieje jednak możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania K. K. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, że inwestor realizując budynek na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 1996 r. i dokonał odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją.. Z protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w toku postępowania, wynika, że odstępstwa te dotyczą zmiany odległości wybudowanego budynku garażowego, gdyż projekt budowlany przewidywał odległość 1,50 m od granicy działki T. P., natomiast rzeczywista odległość od granicy wynosi 1,20 m i 0,65 m (naroża ściany szczytowej).
Organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji gdy wystąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę, co miało miejsce w niniejszej sprawie, właściwy organ nakłada na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ powiatowy winien rozważyć, który z trzech trybów wskazanych w artykule 51 Prawa budowlanego powinien być zastosowany w niniejszej sprawie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. A. K. Podniesione przez skarżącą zarzuty dotyczyły decyzji o pozwoleniu na budowę w tym przede wszystkim niezgodności istniejącego budynku z obowiązującym w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę planem zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu [art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)]. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub części i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.
Należy mieć na uwadze, iż wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 Kpa (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1981 r., sygnatura akt: II SA 400/81, ONSA 1981, Nr 2, poz. 88).
Organ odwoławczy może, zatem wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa procesowego, w tym, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził takie postępowanie, ale z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie, bowiem z dyspozycją art. 136 Kpa organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 1997 r., sygnatura akt: SA/Po 1237/96, POP 1998, Nr 3, poz. 92).
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji nakazujące wykonanie inwestorowi tego rodzaju robót budowlanych, które doprowadziłyby do powstania nowego obiektu budowlanego, gdyż takie uprawnienia organu nie mieszczą się w dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Trafnie także organ wskazał, iż nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy, gdyż to organ pierwszej instancji powinien ustalić a następnie ocenić jaki zakres i charakter miało odstępstwo od projektu budowlanego przy realizacji budynku garażowego.
Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie przez organ odwoławczy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania. Zważywszy na powyższe wyklucza to uzupełnienie materiału dowodowego w trybie wskazanym w art. 136 Kpa, dlatego też organ drugiej instancji zastosował tryb wynikający z art. 138 § 2 Kpa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło