VII SA/Wa 686/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-19

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę, może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracyjny zasadnie odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w tym postępowaniu. Stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest inwestor, właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu. Wnioskodawca, którego nieruchomość nie graniczy z terenem inwestycji i znajduje się w odległości ponad 40 m od planowanego obiektu, nie jest stroną w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący J.K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji przy ul. [...]. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że działka skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji i skarżący nie ma przymiotu strony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, w tym brak jego legitymacji procesowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K.K.: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...], znak: [...], działając na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.) w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) – po rozpatrzeniu wniosku J.K. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2008 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej R.S. pozwolenia na budowę budynku handlowo - usługowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz przebudowie kolidujących sieci infrastruktury przy ul. [...]w [...], na działkach nr ewid. [...],[...]i [...][...] oraz na działkach nr ewid. [...],[...] i [...][...], obręb [...] – odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji prawidłowo oznaczono obszar oddziaływania projektowanej inwestycji obejmując nim działki nr ew. [...],[...][...][...], oraz działki nr [...],[...],[...][...]. W obszarze tym nie znajduje się działka stanowiąca własność J.K. oznaczona nr ew. [...][...]. Nieruchomość ta nie sąsiaduje także bezpośrednio z inwestycją. Organ pierwszej instancji stwierdził, że w świetle ww. ustaleń, J.K. nie ma przymiotu strony w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją o pozwoleniu na budowę, zaś żądanie wszczęcia postępowania w takich okolicznościach winno skutkować wydaniem decyzji o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J.K. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podtrzymał argumentację organu pierwszej instancji, wskazał, że J.K. bezzasadnie wywodzi swój interes prawny z faktu prawa własności działki nr ewid. [...][...] obręb [...]. Ta nie graniczy ze stanowiącymi obszar inwestycji działkami nr ewid. [...],[...] i [...][...] oraz działkami nr ewid. [...],[...] i [...][...] obręb [...], Usytuowana jest w odległości ponad 40 m od inwestycji. Położenie działki inwestora nie pozwala na uznanie, że znajduje się ona w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Zdaniem organu II instancji w okolicznościach niniejszej sprawy, skarżący nie może być uznany za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. złożył J.K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa: art. 6 ust. 2 pkt 2 i art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie mimo naruszenia art. 157 § 3 k.p.a.; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie jego postanowień; art. 35 § 3 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym oraz art. 10 § 1 i 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak pouczenia o prawie zapoznania się z aktami sprawy. Stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana dla działek, które nie są działkami budowlanymi w rozumieniu art. 2 ust. 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ już z numeracji budynków wyraźnie wynika, że nie został przewidziany żaden budynek między nr [...] na ul. [...], a nr [...], którego właścicielem jest Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko - Własnościowa w [...]. Skarżący wskazał również, że jest członkiem tej Spółdzielni. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie - zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenia na budowę. Podstawą tego rozstrzygnięcia było ustalenie braku, u wnoszącego o stwierdzenie nieważności decyzji, przymiotu strony do wszczęcia takiego postępowania. Jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz doktryny, na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. organ nadzorczy orzeka o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Tak więc niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Wszczęcie postępowania, o którym mowa w art. 157 § 2 k.p.a. wymaga zatem uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Na tym etapie postępowania organ administracyjny m.in. dokonuje oceny legitymacji procesowej strony, która występuje z wnioskiem o stwierdzenie nieważności, a więc ustala, czy przysługuje jej przymiot strony. W przypadku ustalenia, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony, organ administracyjny władny jest na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. – odmówić wszczęcia postępowania. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zasadnie odmówiono wszczęcia na wniosek skarżącego przedmiotowego postępowania nieważnościowego. Wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym, samodzielnym postępowaniem, a zatem jego stroną jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego decyzją badaną w trybie nadzorczym, ale także każdy, kto wykaże swój interes prawny. W tym przypadku, gdzie przedmiotem kontroli miała być decyzja o pozwoleniu na budowę, przymiot strony ma ten kto spełnia dyspozycję przepisu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z ww. przepisem prawa, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jest inwestor, właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu rozumieć należy teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu (art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane). Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, organy zasadnie przyjęły, że skarżący nie jest inwestorem, właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani też zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu. Działka J.K. nie graniczy z działkami wymienionymi w decyzji o pozwoleniu na budowę, na których została zaprojektowana przedmiotowa inwestycja. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że planowany budynek zlokalizowany jest w odległości ponad 40 m od granicy działki skarżącego. Opisane wyżej usytuowanie, a nade wszystko charakter inwestycji, nie pozwala na uznanie, że działka nr ewid. [...] będąca własnością J.K. znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Skarżący podnosi również, że obiekt użyteczności publicznej - inwestycja - został dobudowany bezpośrednio do obiektu stanowiącego własność Spółdzielni w [...], której jest członkiem. W tym kontekście wskazać należy, że interesy członków spółdzielni na zewnątrz reprezentuje spółdzielnia. Skarżący nie wykazał zindywidualizowanego interesu prawnego z tytułu członkowstwa w Spółdzielni, który legitymowałby go do wszczęcia niniejszego postępowania nieważnościowego. Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło