VII SA/Wa 687/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-01
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana na podstawie nieaktualnej mapy sytuacyjnej, która nie odzwierciedlała rzeczywistego podziału działki, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Wydanie pozwolenia na budowę na podstawie nieaktualnej mapy sytuacyjnej, która nie odzwierciedlała rzeczywistego podziału działki, stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skutki takiego naruszenia są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego. Wniosek opierał się na zarzucie, że decyzja została wydana na nieaktualnej mapie, która nie odzwierciedlała podziału działki, a inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością. Organ I instancji stwierdził nieważność decyzji, jednak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił tę decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uznał skargę za zasadną i uchylił decyzję GINB.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przyznał również koszty nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. A. i K. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego L. O. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych) i kwotę 34 zł (trzydzieści cztery złote) tytułem innych udokumentowanych wydatków pełnomocnika.
Sygnatura akt VII SA/Wa 687/09
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] października 2008r. Wojewoda [...] na wniosek K. J. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w D. z dnia [...].12.1991r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego o powierzchni użytkowej 133,6 m2 w D. przy ul. G. [...] na dz. Nr [...] wydanej P. S.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że aktualny właściciel dz. nr [...] K. J. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].12.1991r. We wniosku podniósł, że w dniu wydania przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę nie istniała działka nr [...], ponieważ decyzją z dnia [...].08.1991r. została ona podzielona na działki nr [...] i [...]. Zatem decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w D. z dnia [...].12.1991 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę dla domu jednorodzinnego na dz. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W rozpoznaniu tego wniosku organ I instancji wskazał, że zgodnie z ogólną zasadą trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w art. 16 § 1 Kpa, decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję, co może nastąpić tylko w przypadkach nadzwyczajnych, enumeratywnie wymienionych w przepisach prawa.
Przepisem prawa upoważniającym organ do stwierdzenia nieważności decyzji (w ściśle określonych przypadkach) jest art. 156 § 1 Kpa. Jednym z powodów stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. W dniu [...].09.2008r. wpłynęło pismo od D. A., w którym poinformowała ona, że nikt nie uzgadniał z nią budowy budynku jednorodzinnego na działce nr [...] i nie wyrażała zgody na lokalizację ww. budynku "w ostrej granicy naszej działki".
Przywołując treść art. 29 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z 24.10.1974r., art. 28 tego Prawa oraz §47 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975r. Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie nadzoru urbanistyczno — budowlanego organ wskazał, że z przepisów tych wynika, że załączony do pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego plan zagospodarowania działki winien był - być sporządzony na aktualnej mapie zasadniczej lub mapie ewidencji gruntów. Za aktualną mapę należy uznać taką, która odzwierciedla stan faktyczny granic działek w chwili wystąpienia o pozwolenie na realizację planowanej inwestycji.
Kierownik Urzędu Rejonowego w D. zatwierdził w dniu [...].08.1991r. projekt podziału działki nr [...] położonej przy ul. G. w D. o powierzchni 0,1699 ha stanowiącej własność Skarbu Państwa, a będącej w wieczystym użytkowaniu H. S. ¼, E. S. ¼, Z. P. 1/4 i S. P. 1/4. W wyniku zatwierdzonego podziału działki nr [...] powstały dwie działki o numerach: [...] o powierzchni 0,1591 ha — działka zabudowana i [...] o powierzchni 0,0108 ha — działka budowlana.
Analiza akt przedmiotowej sprawy wykazała, że wniosek o pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego został przez wnioskodawcę opatrzony datą [...].12. 1991r. Do wniosku o pozwolenie na budowę załączono projekt techniczny budynku jednorodzinnego wraz z Planem sytuacyjnym budynku mieszkalnego.
Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w D. udzielająca pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego została wydana w dniu [...].12.1991r. czyli cztery miesiące po wydaniu decyzji o podziale działki nr [...]. Załączony do wniosku o pozwolenie na budowę z dnia [...].12.1991r. projekt techniczny Plan sytuacyjny budynku mieszkalnego został sporządzony na mapie sytuacyjno — wysokościowej w skali 1:500. Na mapie tej widoczna jest działka nr [...], która de facto w tym czasie już nie istniała. Użyta zatem do zaprojektowania Planu sytuacyjnego mapa sytuacyjno – wysokościową w skali 1:500 była nieaktualna w czasie składania wniosku o pozwolenie na budowę co stanowi rażące naruszenie §47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno — budowlanego (Dz. U. Z 1975, Nr 8, poz. 48). Sporządzenie na nieaktualnej mapie Planu sytuacyjnego spowodowało, ze nie można było należycie ocenić czy projektowana inwestycja spełnia wymagania obowiązujących warunków technicznych.
Odwołanie od decyzji Wojewody [...] złożyła J. W.
W wyniku jego rozpoznania decyzją z dnia [...] marca 2009r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].10.2008r. w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w D. z dnia [...].12199 r.,
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że J. W., jest stroną postępowania — w rozumieniu art. 28 Kpa — albowiem jest współwłaścicielką nieruchomości oznaczonej nr [...]. Nieruchomość ta powstała w wyniku podziału działki numer [...] a ta z kolei z podziału działki numer [...] objętej przedmiotowym pozwoleniem na budowę.
Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy przypomniał, że postępowanie nadzorcze jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny, w oparciu o zamknięty materiał dowodowy, weryfikuje samo rozstrzygnięcie.
Po wnikliwej analizie akt sprawy stwierdzić należy, że badana w trybie nieważnościowym decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w D. z dnia [...].12. 991 r. nie jest obarczona żadną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 Kpa, w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa.
Wyjaśnienia wymaga fakt, że w rozpatrywanej sprawie Kierownik Urzędu Rejonowego w D. decyzją z dnia [...].08.1991 r., tj. przed dniem wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę, zatwierdził projekt podziału działki nr [...] położonej przy ul. G. w D., stanowiącej własność Skarbu Państwa, będącej w wieczystym użytkowaniu E. i H. S. oraz Z. i S. P.. W wyniku podziału powstały dwie odrębne nieruchomości o numerach [...] — działka zabudowana i [...] — działka budowlana.
Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy wskazuje, że inwestor —
P. S. — posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane działką nr ewid [...], która — jak wynika z pisma skarżącego z dnia [...].06.2008 r., została mu darowana w dniu [...].09.1991r. w formie aktu notarialnego (rep A nr [...]). Z odpisu księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości nr [...] obr. [...] w D. KW Nr [...] wynika, że P. S. wraz z J. S. byli użytkownikami wieczystymi w/w działki, co potwierdza wyżej poczynione ustalenia.
Z porównania projektu zagospodarowania terenu i projektu podziału działki nr [...] wynika, że sporna inwestycja została zaprojektowana na działce nr [...], tj. na tej części działki [...], z której w wyniku podziału wydzielono działkę nr [...]. Jakkolwiek pozwolenie na budowę zostało udzielone na budowę domu jednorodzinnego na działce nr [...], to jednak z ustaleń poczynionych powyżej wynika, że nie został naruszony art. 29 ust 5 ustawy z dnia 24.10.1974r Prawo budowlane albowiem inwestor wykazał, że dysponuje nieruchomością objętą sporną inwestycją tj. działką nr [...].
Organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody [...], że do wniosku o pozwolenie na budowę dołączono plan sytuacyjny budynku mieszkalnego sporządzony na nieaktualnej mapie sytuacyjno-wysokościowej, na której oznaczona była działka [...], nie zaś działki [...] i [...], powstałe w wyniku jej podziału. Powyższe jednak, choć narusza przepis §47 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego nie stanowi rażącego naruszenia prawa, skutkującego koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącego naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane organ wyjaśnił, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w D. z dnia [...].12.1991 r., złożył K.J. — obecny współwłaściciel działki nr [...], tj. nieruchomości objętej pozwoleniem na budowę. W postępowaniu nieważnościowym organ administracji architektoniczno-budowlanej ustala krąg stron postępowania działając w oparciu o art. 28 Kpa. W związku z powyższym K. J. przysługuje przymiot strony postępowania.
Wobec faktu, że zaprojektowany dom jednorodzinny jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta D. zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy D. z dnia [...].12.1985r. oraz przepisami techniczno – budowlanymi organ uchylił decyzję Wojewody [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w D. z dnia [...].12.1991r.
A. J. działając w imieniu syna K. J. oraz jako kurator ubezwłasnowolnionej częściowo M. A. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze wniósł o:
1- uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].O3.2009r.
2- utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008. stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w D. z dnia [...].12.1991.
W uzasadnieniu skargi przedstawiciel skarżących podniósł, że zawarte rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji jest bezzasadne, a przeanalizowanie zgromadzonego materiału dowodowego z akt sprawy przez GINB jest irracjonalne nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym, prawnym i faktycznym w sprawie.
Zarzucił organowi naruszenie art. 35 kpa albowiem organ odwoławczy wydał decyzję po upływie terminów wskzanych w tym przepisie.
Wnoszący skargę zaprzeczył ażeby inwestor P. S. otrzymując pozwolenie na budowę spełnił wszystkie wymogi jakie nakładała na niego wtedy obowiązująca ustawa Prawo budowlane i rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. Stanowczo podkreślił, że pozwolenie na budowę dotyczy działki nr [...]. Działka [...] różni się od działki nr [...] wielkością. Organ II instancji ustalił błędny stan prawny i faktyczny. Organ GINB przyjął, wbrew dokumentom, że wyjaśnienia wymaga fakt wydanej decyzji Kierownika Urzędu w D. z dnia [...]-08-1991. Z dokumentacji w sprawie wyraźnie wynika, że działka [...] powstała w wyniku podziału działki [...] w dniu [...]-08-1991. Natomiast inwestor P. S. składając wniosek o pozwolenie na budowę w dniu [...]-12-1991r. i w tym samym dniu otrzymując to pozwolenie przedstawił projekt zabudowy, projekt techniczny, plan sytuacyjny na nieaktualnej mapie do celów projektowych bo dotyczący nie istniejącej działki [...], której nie był właścicielem.
GINB nie zważył, że miejscowy plan zagospodarowania terenu Miasta D. opiewał na starą nie istniejącą działkę [...], natomiast § 47. ust 1 w/w rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że Plan zagospodarowania działki należy sporządzić na aktualnej mapie.
Dalej skarżący wskazał na §8 i 9 w/w rozporządzenia, zgodnie z którym inwestor był zobowiązany do uzyskania od właściwego organu decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlaną. Ust. 2 pkt 1 określa teren (działkę budowlaną), na którym inwestycja może być zrealizowana, jego przeznaczenie oraz w razie potrzeby tereny strefy ochronnej. Inwestor takiej decyzji nie otrzymał. Wskazać także, że nowo wydzielona działka [...] posiada powierzchnię 108 m2, nie spełniając wymogów działki budowlanej. Z dokumentacji zebranej w sprawie wyraźnie wynika, że budowa została wzniesiona bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zatem, że sporny budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Z akt sprawy wynika, że inwestor, nie legitymując się ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr [...] uzyskał [...]-12-1991 decyzję o pozwoleniu na budowę tego obiektu na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], faktycznie jednak obiekt ten wzniósł na działce nr [...]. Inwestor nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę na działce nr [...] wobec tego sporny dom został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. W tych warunkach w sprawie zastosowanie miał art. 48 ustawy – Prawo budowlane.
Dodatkowo skarżący wskazali, że J. W. nie jest stroną postępowania nieważnościowego w rozumieniu art. 28 kpa gdyż nie wykazała swojego interesu prawnego. W konsekwencji odwołanie zostało złożone przez nieuprawniony do tego podmiot.
Na rozprawie dnia 1 lutego 2010r. przyznany skarżącym w ramach udzielonego prawa pomocy pełnomocnik z urzędu wniósł o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jednakże nie tylko z przyczyn w niej wskazanych. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: P.p.s.a.) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym granicami i wnioskami skargi.
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań – postępowaniu nieważnościowym, które stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 16 §1 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnej.
Trafne są uwagi organu administracji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa. Stanowisko takie reprezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest zatem ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156§1 kpa. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7.03.1996 r. (IIIARN 70\95 OSNP 1996\18\258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy.
Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Starosty J. z dnia [...].06.2008r. organ administracji architektoniczno - budowlanej ocenił że decyzja ta nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156§1 kpa, w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa. Sąd nie podzielił w/w poglądu GINB. I tak - zgodnie z treścią art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane obowiązującej w dacie wydawania decyzji pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością (z zastrzeżeniem art. 29a). Przepis ten miał charakter bezwzględnie obowiązujący a ustawodawca poprzez użycie określenia "wyłącznie" położył szczególny nacisk na zaistnienie tej przesłanki to jest prawa dysponowania gruntem na cele budowlane. A zatem obowiązkiem organu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę było zbadanie czy inwestor takim prawem dysponował. Nie wykazanie przez inwestora takiego prawa musiało skutkować odmową udzielenia pozwolenia na budowę. A zatem udzielenie pozwolenia na budowę pomimo niewykazania prawa do dysponowania gruntem stanowiło naruszenie art. 29 ust. 5 prawa budowlanego z 1974r. a naruszenie to ma charakter rażący.
Należy bowiem w tym miejscu wskazać na stanowisko doktryny i orzecznictwa sądowoaministracyjnego odnoszące się do kwestii rażącego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
W innym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, zamiast, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok z 30.03.2004 r. IVSA 3763\03 Lex 156952).
Z takim naruszeniem mamy – w ocenie Sądu – do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Z treści decyzji z dnia [...].12.1991r. wynika jednoznacznie, że inwestycja będąca przedmiotem tej decyzji ma być zrealizowana na działce nr ew. [...]. Tymczasem inwestor – w dacie składania wniosku legitymował się jedynie – jako jej właściciel - prawem do dysponowania nieruchomością o nr ew. [...]. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że inwestycja faktycznie miała być zrealizowana na działce nr [...] to jest działce, która powstała w wyniku podziału nieruchomości o nr [...]. Należy bowiem zwrócić uwagę, że wcześniejszy podział działki spowodował, że budynek został zlokalizowany w granicy z działką sąsiednią (nr [...]). We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wnioskodawca zarzucił, że takie usytuowanie budynku było sprzeczne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie zezwalał na sytuowanie budynku w granicy a tym bardziej stykania się go z pasem jezdni. Organ w żaden sposób nie ustosunkował się do tej kwestii. Wprawdzie w uzasadnieniu organ odwoławczy zawarł ogólnikowe i lakoniczne stwierdzenie, że zaprojektowany budynek jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z [...].12.1985r. oraz przepisami techniczno budowlanymi jednakże stanowisko to nie zostało poparte żadnymi argumentami. Co więcej w aktach sprawy brak jest pełnego tekstu uchwały w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego a co za tym idzie Sąd nie może zweryfikować prawidłowości poczynionych przez organ ustaleń. Powyższe wskazuje dodatkowo, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a to art. 7, 77§1, 80 i 107§3 kpa.
Okolicznością, która jednak winna być wyjaśniona w pierwszej kolejności to kwestia posiadania przez J. W. interesu prawnego, który uzasadniałby przyznanie jej przymiotu strony w niniejszej sprawie. Nie ulega wprawdzie wątpliwości, że wnosząca odwołanie J. W. jest współwłaścicielką działek o nr [...], które powstały w wyniku podziału działki nr [...], powstałej z działki nr [...](wypisy z rejestru gruntów) jednakże sam fakt, że jej nieruchomość bezpośrednio graniczy z działką, na której została zrealizowana inwestycja nie uzasadnia przyznania jej takiego przymiotu. Zgodnie z reprezentowanym w doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowiskiem aby być uznanym za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 kpa należy mieć nie jakikolwiek interes lecz musi to być interes prawny. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu-strony postępowania (tak m.in. wyrok NSA z dnia 27.09.1999r. IVSA 1285/98 lex 47898). W okolicznościach niniejszej sprawy nie może ujść uwadze, że postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte wnioskiem następcy inwestora a odwołanie od decyzji stwierdzającej nieważność decyzji udzielającej pozwolenie na budowę zostało wniesione przez właściciela nieruchomości sąsiedniej. Organ winien zatem ustalić czy i w oparciu o jaki przepis prawny J. W. posiada interes prawny w kwestionowaniu takiego rozstrzygnięcia.
Reasumując zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a to art. 156§1 pkt. 2 w zw. z art. 29 ust. 5 ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974r. oraz art. 7, 77§1 i 107§3 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jego konsekwencją była konieczność wyeliminowania wadliwej decyzji z obrotu prawnego.
Rozpoznając ponownie odwołanie organ odwoławczy ustali w pierwszej kolejności czy odwołująca posiada interes prawny w kwestionowaniu decyzji organu I instancji. Już tylko na marginesie należy wskazać, że sam fakt doręczenia jej decyzji organu I instancji nie uzasadnia stanowiska, że J. W. przymiot taki przysługuje. Następnie w zależności od wyników w/w oceny prawnej organ albo wyda decyzję w oparciu o art. 138§1 pkt. 3 kpa albo przeprowadzi uzupełniające postępowanie wyjaśniające, po którym wyda rozstrzygnięcie przewidziane przepisami kpa.
Natomiast nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego odnoszące się do tego, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej określonej w art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. Podkreślić wszak należy w niniejszym postępowaniu - o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę – organ nie może wypowiadać się co do konieczności zastosowania przepisów dotyczących rozbiórki; jakiekolwiek ustalenia w tym zakresie dotknięte byłyby wadą nieważności skoro organem właściwym do prowadzenia postępowania w tym zakresie są organy nadzoru budowlanego (a nie architektoniczno budowlane).
I wreszcie – Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że sam fakt wydania pozwolenia na budowę w oparciu o nieaktualne mapy nie skutkuje wydaniem decyzji obarczonej kwalifikowana wada prawną. W takiej sytuacji doszło do naruszenia §47 rozporządzenia jednakże naruszenie to nie ma charakteru kwalifikowanego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd w oparciu o art. 145§1 pkt. 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zostało oparte o treść rozdziału 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło