VII SA/Wa 687/10

WyrokWSA w Warszawie2010-06-17

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Bożena Więch-Baranowska, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie na podstawie art. 145a k.p.a. z powodu niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, jest zobowiązany do ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i oceny zgromadzonego materiału dowodowego w świetle obowiązujących przepisów, czy też może uznać czynności dokonane w poprzednim postępowaniu za skuteczne?
Ratio decidendi
W przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145a k.p.a. z powodu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją, organ administracji jest zobowiązany do ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ nie może opierać się wyłącznie na materiale dowodowym zgromadzonym w poprzednim postępowaniu, lecz musi go ocenić w świetle obowiązujących przepisów, w tym nowego rozporządzenia dotyczącego chorób zawodowych. Przepis § 11 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. nie pozwala na uznanie czynności dokonanych w poprzednim postępowaniu za skuteczne w postępowaniu wznowionym, jeśli wniosek o wznowienie został złożony już po wejściu w życie nowego rozporządzenia.
Stan faktyczny
Skarżący J. A. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego stwierdzenia choroby zawodowej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów rozporządzenia, na podstawie którego wydano pierwotne decyzje. Organy administracji odmówiły uchylenia poprzednich decyzji, uznając zgromadzony materiał dowodowy za wystarczający i stosując przepisy nowego rozporządzenia w sposób, który zdaniem skarżącego był nieprawidłowy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i rozporządzenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją wydaną dnia [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. A. choroby zawodowej – astmy oskrzelowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. wydaną dnia [...] . W dniu 7 lipca 2009 r. J. A. złożył wniosek o wznowieniu postępowania w oparciu o przepis art. 145a kpa. Wnioskujący powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 orzekający, ze przepisy rozporządzenia Rady Ministrów dnia z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, na podstawie których wydano decyzje, są niezgodne z Konstytucją RP. Po rozpatrzeniu wniosku Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją znak: [...] wydaną dnia [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145a § 1 kpa odmówił uchylenia dotychczasowych decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu organ podał, że po wznowieniu postępowania J. A. wniósł o skierowanie go na badanie lekarskiego do właściwej jednostki orzeczniczej, celem przeprowadzenia badań i wydania stosownego orzeczenia lekarskiego, gdyż w jego ocenie wydanie decyzji na podstawie materiału zgromadzonego w poprzednim postępowaniu byłoby sprzeczne z zasadą praworządności. Organ nie uwzględnił wniosku, powołał § 11 ust. 1 obowiązującego od 3 lipca 2009 r. rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, na mocy którego do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych wszczętych i niezakończonych, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Organ podał, że orzeczenia lekarskie wydane w placówkach medycznych w czasie trwania pierwotnego postępowania, są spójne i zbieżne, a wobec tego nie ma podstaw, aby je kwestionować i ponownie przeprowadzać postępowanie orzecznicze. Odwołanie od tej decyzji złożył J. A., wnosząc o ponowne skierowanie na badania lekarskie do właściwej jednostki orzeczniczej oraz o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy bądź Instytutu Medycyny Pracy. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Sanitarny decyzją znak: [...] wydaną dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania i powtórzył ocenę przedstawioną w decyzji organu I instancji, podnosząc, że J. A. nie przedstawił żadnych dokumentów, które stanowiłyby podstawę do skierowania go na ponowne badania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. A. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 149 § 2 kpa i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu uznać należało, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego wydana dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] wydanej w sprawie orzeczenia o braku podstaw do stwierdzeni u J. A. choroby zawodowej. Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, zapadły we wznowionym postępowaniu. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji ostatecznej i stanowi wyjątek od zasady trwałości takich decyzji, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa. Podstawy wznowienia postępowania zostały wyliczone w art. 145 oraz w art. 145a kpa. Podkreślić należy, że każda z przesłanek podanych w art. 145 §1 kpa łączy się z wadliwością samego postępowania administracyjnego, zaistniałą jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy. Przesłanka z art. 145a kpa ma miejsce wówczas, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Orzeczenie Trybunału o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji powinno przesądzać o uznaniu "naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania w samej decyzji administracyjnej" (vide J. Zimmermann, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2000 r., II SA 4728/98 OSP z 2000 r. z.1 ). Tak więc wszczęcie postępowania w trybie wznowienia rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne (w stosunku do postępowania zwykłego), w którym organ jest obowiązany przeprowadzić na nowo postępowanie wyjaśniające, w którym wyeliminuje wszystkie wady postępowania wcześniejszego oraz uwzględnić zmiany dokonane w regulacji prawnej. Organ na tym etapie nie jest zatem związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego, dokonanymi podczas wcześniejszego postępowania, niemniej winien się odnieść do tego materiału dowodowego i na nowo go ocenić. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego - tj. nie przeanalizowały zebranych dokumentów, orzeczeń i opinii pod kątem zapisów obowiązującego od dnia 3 lipca 2009 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Stwierdzenia organu, że orzeczenia lekarskie wydane w postępowaniu wcześniejszym są spójne i zbieżne, a więc brak jest podstaw do ich kwestionowania bez oceny tych badań w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. i bez poparcia ustaleniami dokonanymi we wznowionym postępowaniu, nie pozwalają na kontrole legalności rozstrzygnięcia. Nadto w ocenie Sądu organ bezzasadnie powołał § 11 w/w rozporządzenia, jako pozwalający na uznanie za skuteczne w postępowaniu wznowieniowym czynności dokonanych w postępowaniu wcześniejszym. Przepis ten pozwala uznać za skuteczne czynności dokonane w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, jeżeli postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie nowego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. – tj. do dnia 3 lipca 2009 r. Sytuacja taka nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie, bowiem wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został wniesiony dnia 7 lipca 2009 r., a więc już w czasie obowiązywania nowego rozporządzenia, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem jest postępowaniem nowym, a nie kontynuacją postępowania wszczętego wcześniej, o jakim mowa w tym przepisie. Wobec powyższych ustaleń w ocenie Sądu należało uchylić tak decyzję zaskarżoną jak i decyzję organu I instancji, przy czym przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy będą zobowiązane wziąć pod uwagę w/w rozważania i ustalenia Sądu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło